Một số chi tiết về cuốn cổ thư mang tựa đề là:

“Tư lệnh RIVIÈRE
và cuộc viễn chinh ở Bắc Kỳ”
(Le commandant Rivière et l’expédition du Tonkin)

của tác giả Charles Baude de Maurceley xb năm 1884


Đây là một cuốn sách đã 129 tuổi đời mà tôi tình cờ có được trong tay trong 2 tuần lễ. Sách khổ 15 x 21 cm và dày 223 trang, được in ở Paris năm 1884. Tác giả cuốn sách là Charles Baude de Maurceley, và sách có lời nói đầu của Alexandre Dumas con (Alexandre Dumas fils).

Cuốn sách được chia làm 3 chương cộng với lời nói đầu (đi trước 3 chương) của Alexandre Dumas con.

Lời nói đầu gồm 7 trang được đánh số La Mã từ trang VII tới trang XII.

Chương 1.- Từ trang 1 - 94 nói về cuộc đời và sự nghiệp của Đại tá Hải Quân Rivière, Tư lệnh Cuộc Viễn chinhở Bắc Kỳ.

        Chương 2.- Từ trang 95 - 126 nói về thời gian Tư lệnh Rivièreở Nam Kỳ.

        Chương 3.- Từ trang 127 - 187 nói về cuộc Viễn chinh ở Bắc Kỳ.

        Và từ trang 188 - 222 nói về cái chết của Rivièrevà phần kết luận

Đọc lướt qua cuốn cổ thư hấp dẫn này, tôi thấy một điều cực kỳ hấp dẫn, mà trong bài viết ngắn này tôi sẽ cùng các quý độc giả chia sẻ: điều này cực kỳ hấp dẫn ở chỗ tất cả chúng ta chỉ biết Henri Rivière là một Đại Tá Hải Quân thực dân xâm lược đã tử trận ở Ô Cầu Giấy chứ ít ai trong chúng ta lại biết là Henri Rivière còn là một văn nhân cộm cán với khá nhiều tác phẩm văn học.

Nhờ đọc qua cuốn sách tôi mới được biết, xin chia sẻ với quý bạn, nhất là với quý bà đọc tôi.

Henri-Laurent Rivière sinh ở Paris ngày 12 tháng 7, 1827. Rivière nhập học trường Hải Quân năm 1843, thành Chuẩn úy năm 1845, Thiếu úy năm 1849, Trung úy năm 1856, Trung tá năm 1870 và Đại tá (Hải quân) năm 1880. Ngày 21 tháng 5, 1883 (hai ngày sau khi ông tử trận), mọi người được hay tin là Rivière được phong là Tổng tư lệnh lực lượng quân sự Pháp ở Bắc Kỳ. Trên đây là binh nghiệp của Henri Rivière mà sau mọi người chúng ta đều biết là anh ta tử trận ở Ô Cầu Giấy, và sau đây là văn nghiệp của Henri Rivière mà hầu như không ai trong chúng ta để ý và biết. Xin nói thêm là Ô Cầu Giấy là nơi rất có duyên với các hồn ma Pha Lang Sa vì năm 1873 đây cũng là nơi Francis Garnier đã mất mạng.

Trở lại với Henri Rivière, ngay từ khi còn trẻ, song song với việc theo đuổi binh nghiệp trong ngành Hải Quân, Rivière cũng viết lách rất hăng say và có vẻ khoái văn nghiệp hơn cả binh nghiệp.

Và sau đây là toàn bộ các tác phẩm văn học của Rivière:

- Tập thơ Thú vui du ngoạn (Loisirs de voyage) mà Rivière cho xuất bản năm 1852.

- Kế đó là tác phẩm “Hải Quân Pháp dưới triều đại Lộ Y (Louis) XV, xuất bản năm 1859.

- Năm 1860, Rivière cho ấn hành tác phẩm Pierrot, Cain và sự thư yếm (Pierrot, Cain et l’Envoutement). Một tác phẩm kỳ dị làm tác giả nổi danh và được mọi người biết đến.

Vào thời điểm đó Rivière đọc rất nhiều Edgar Poe và Lavater và có vẻ khoái viết các tác phẩm có khuynh hướng siêu nhiên, dị kỳ, và huyền bí. Rivière đã có rất nhiều tác phẩm trong hai tờ báo nổi danh là tờ Tạp chí Hai Thế Giới (Revue des Deux Mondes) và tờ Tân Tạp Chí (Nouvelle revue) và dưới đây là tên các tác phẩm đã được lần lượt đăng trên hai tạp chí nói trên:

- Bàn tay bị chém đứt (La main coupée), - Một cuộc bắt cóc (Un enlèvement) trong năm 1862, - Cô gái bị ma ám (La Possédée) – Đại tá Pierre (Le colonel Pierre), - Cuộc đời thứ hai của bác sĩ Roger (La seconde Vie du docteur Roger) trong năm 1863.

- Những nhầm lẫn của con tim (Les Méprises du coeur), - Những tiếng thầm thì bí ẩn của Jacques Lambert (Les Voix secrètes de Jacques Lambert), - Đất và Biển (Terre et Mer). - Những ảo ảnh của Trung Úy Féraud (Les Visions du lieutenant Féraud), - Cải lão hoàn đồng (Le rajeunissement) trong năm 1865.

- Người tù trưởng (Le cacique) trong năm 1866,

- Kẻ giết Albertine Renouf (Le Meurtrier d’Albertine Renouf), - Những ngày cuối đời của don Juan (Les Derniers Jours de don Juan) trong năm 1867.

Và từ năm 1869 tới 1882 Rivière còn có thêm 22 truyện vừa ngắn vừa dài đã được đăng trên hai tạp chí nói trên. Và trong những ngày cuối đời Rivière còn viết tiểu thuyết Edith mà sau này tờ Figaro đã đăng tải.

Ngoài ra Henri Rivière còn viết kịch và nhiều vở kịch đã được trình diễn ở nhà hát Comédie Française.

Tóm lại Đại tá Hải Quân Henri Rivière còn là một nhà văn được khá nhiều người Pháp các thế hệ cũ biết đến và đọc, trong khi chúng ta thì chỉ biết một Đại tá Hải Quân Rivière, kẻ đã tử trận ở Ô Cầu Giấy mà thôi…


Hồi ký 60 năm chơi sách, chương VI





© Cập nhật theo nguyên bản của tác giả từ Sài Gòn ngày 11.04.2013.
. Đăng Tải Lại Xin Vui Lòng Ghi Rõ Nguồn Newvietart.com