Vài Cảm Nghĩ Về

  Thơ CHU TRẦM NGUYÊN MINH



Cám ơn anh Chu Trầm Nguyên Minh (CTNM) đã có nhã ý gửi tặng tập san Quán Văn (012)-Xuân Quý Tỵ - 2013 và bản thảo photo tập thơ Lời tình buồn.- rất vui được nhận món quà chào xuân mới đầy ý nghĩa – trước sự “cám dỗ” của văn chương,tôi lại muốn viết chút gì đó về thơ anh.

May mà thời gian đã có độ lùi khá xa- 38 năm (1975-2013) – cách nhìn phần nào đã chuyển biến,không cứng ngắc cực đoan dẫn đến phủ định sạch trơn các vấn đề thuộc phạm trù “thương tầng kiến trúc” cũ – tôi mạo muội mở bút,nghĩ theo chủ quan,viết theo những gì mình nghĩ.

Nhốt mình trong thư phòng im vắng chiều cuối năm, dành trọn thời gian nhẩn nha xem lướt toàn tập bản thảo – (gồm 67 bài và 49 trong số đó đã được in tái bản tháng 11/2012- nxb Thanh niên ) - tôi đọc kỹ đôi bài kể cả những bài anh cho không phù hợp khi đưa in lại - để có thể hiểu chút gì về “cái tôi”nhất quán của CTNM giữa tư bề thời cuộc ngổn ngang những năm cuối thập niên 1960.Bởi dẫu sao nhà văn-nhà thơ là một người nào đó cụ thể của lịch sử - ghi chép hiện thực chung quanh và phát đi thông điệp gì đó về phía cuộc sống ngay lúc bấy giờ hay mãi mãi cho ngàn sau.

Bước vào không gian thơ CTNM – người đọc gặp lại bút pháp,phong cách tư duy đặc trưng Saigon nhiều màu sắc – bút pháp đa dạng phóng khoáng, ngôn từ đẫm chất trữ tình - có tính “phát xạ”- mở ra nhiều tầng nghĩa,khơi gợi những liên tưởng bất ngờ – Câu thơ dài ngắn,dòng nối dòng trùng điệp,mô tả,giãi bày,chẻ nhỏ cái tôi cảm xúc trước hiện thực cuộc sống khách quan.Người đọc nhận ra nhiều chiều kích tâm trạng - nỗi cô đơn,niềm hạnh phúc mong manh,bi kịch chứng kiến “cuộc hành quyết bản thân trong thế trận bên này/bên kia giữa hai lằn đạn”- tất nhiên chân lý chỉ có một - mặt trời luôn mọc ở đằng Đông nhưng nếu đứng lệch phía nào đó giữa lúc chạng vạng,người ta giống như thể “chột mắt” – khởi đi từ chỗ chênh vênh đó, thơ CTNM là tiếng thở dài của phận người trầm luân đầy những băn khoăn,trăn trở kịch tính :

-huyệt tôi dọn sẵn cuối đường
lúc nghiêng thân nặng cõi trần gian đau
là khi vĩnh viễn tôi về
tay đưa vốc cháo lú mê kiếp người .


(Kiếp người -Trang 3)

-gió qua kiếp mỏi luân hồi
tôi còn nhìn lại chỗ ngồi trầm luân
gió đau thương đã vô cùng
tôi đưa tay gõ hỏi chừng đời tôi
gió lên vật vã yên bồi
NGƯỜI treo tôi mãi giữa trời cô đơn


(Gió- Trang 65)

Không riêng CTNM,những ai sống trong lòng quê hương ngày cũ đều không tránh khỏi trạng thái tâm lý chán chường,mỏi mệt – tương lai mù mịt, cuộc chiến sẽ đi về đâu,sẽ kết thúc với dạng thức nào ??? - thất vọng đời cha,tuyệt vọng đời con,nhà thơ không thấy gì ngoài “định mệnh buồn như biển vắng bao la” :

hãy lớn mau trong lòng mẹ đi con
súng AK và M.16
đang bắn ngang,xé dọc quê nhà
con ra đời sẽ giăng tay cầm lấy
định mệnh buồn như biển vắng bao la


(Thơ cho con sắp chào đời -Trang 7)

Nhiều bài anh dành cho người thân,cho đồng đội bạn bè - những giọt lệ rơi xuống “Hành lang vĩnh biệt”thật cảm động.

1-Thư cho mẹ

khi con về đó muộn màng
Mẹ từ dương thế khói vàng lung linh
thuyền đưa bến quá vô tình
sầu con ở lại riêng mình nôi xưa
buổi về hồn Mẹ hay chưa?
chiều trên đồng vắng ai đưa sang bờ?
lệ con dõi bóng mịt mờ
nguyên xin cầu nhẹ ván thiêng Mẹ về

2-Thư cho cha

Cha đi, từ ấy, phương trời
tuổi con ở lại giữa đời lửa bom
đèn chong, mắt nhớ, chiều hôm
tình con vọng tưởng núi buồn,mộ Cha …(Trang20)

- Khi về Phan Thiết để tang chị

Em về phố đó
Khăn tang trên đầu
Đường xưa dốc mỏi
Cây lá âu sầu
Chị ơi nào biết
Thương chị ngàn sau

Em về phố đó khói hương ưu hoài
Trong căn nhà trống
Nước mắt không nguôi
Em quỳ xuống đó
Ôm mặt khóc ròng
Chị ơi em biết
Giờ chỉ một mình
(Trang 52,53)

Nửa cuối thế kỷ 20 phải nói,trên đất nước này không phút nào bình yên,không người Việt nào không khao khát hòa bình – Hòa bình với bất cứ giá nào, miễn sao chấm dứt cuộc chiến thảm khốc. CTNM tưởng tượng ngày đình chiến mừng vui,anh la thật to,anh khóc thật to: “hòa bình ơi-đã đến”.

khi tiếng súng không còn nổ
nhất định anh sẽ xé nát bộ treillis
chạy khỏi giao thông hào
ném khẩu M mười sáu
bỏ những trái lựu đạn
quăng nón sắt
cởi đôi giầy
và mở cửa tâm hồn
đứng la thật to :
hòa bình ơi – đã đến

khi máy bay không còn thả bom dây,trái phá
khi người bên này hay kẻ bên kia
không còn gờm nhau nhả đạn
không còn chém giết
chúng ta,tất cả đều biết
là anh em cùng một quê hương
mang chung lịch sử
chúng ta,tất cả đều thấy
tình ruột thịt giống nòi
chịu cùng hờn tủi
nhất định anh sẽ đốt hết
những balô một thời đeo nặng
những mìn bẫy một thủa đã giăng
những căm hờn một lần đã buộc
những poncho,thuốc nổ
những ngọn cờ giới tuyến phân chia
anh sẽ đốt hết tất cả dấu hiệu
ngăn cách chúng ta
và chạy ra đồng ruộng quê nhà
khóc thật to
hòa bình ơi – đã đến .

(Trí tưởng khi hòa bình-Trang 102,103)

Đọc trọn tập bản thảo, hiểu anh hơn - câu chuyện cũ khép lại rồi - điều tôi - anh,và chúng ta- cả dân tộc này mong muốn : hòa bình có thật và hòa bình đã đến …- đến từ lâu rồi – hòa bình đang cầm trong tay – hãy trân trọng giữ lấy !

Thân kính chia sẻ cùng anh – nhà thơ Chu Trầm Nguyên Minh.


______________________________________

(Saigon,18/02/2013)
© Tác giả giữ bản quyền.
. Đăng ngày 23.02.2013 theo nguyên bản của tác giả gởi từ SàiGòn.