FEDOR MIKHAILOVICH DOSTOEVSKY
(1821-1881)

Fedor Mikhailovich Dostoevski sinh ngày 11.11.1821 tại nhà thương làm phúc ở Mátxcơva. Ông học trường công binh ở St. Petersburg. Tốt nghiệp là kỹ sư bản đồ, nhưng Dostoevski chỉ hành nghề 1 năm, rồi từ 1844 chuyển sang viết văn chuyên nghiệp . Dostoevski nổi tiếng ngay từ truyện vừa đầu tay tả tâm lý lớp người hạ lưu ở thành thị thời Sa hoàng “ Những kẻ bất hạnh”. Sáng tác “Những người nghèo khổ” (1846); “Những đêm trắng” (1848 ) là những tác phẩm viết về “con người nhỏ bé” như một bi kịch xã hội. 1849, ông bị bắt vì tham gia hội cấp tiến xã hội chủ nghĩa không tưởng Petrashevsky. 1859, mãn hạn tù, ông trở về St. Petersburg. 1861, ông xuất bản hai tiểu thuyết kể về cuộc sống trong tù và số phận bi thảm của tù nhân, về những năm khổ sai của Dostoeski ở Siberia: “ Những kẻ bị áp bức và bị sỉ nhục”; tiểu thuyết “Bút ký từ ngôi nhà chết”. Những năm sau, ông xuất bản các tiểu thuyết “Tội ác và trừng phạt” (1866); “Con bạc” (1866); “Lũ người quỷ ám” (1871-1872) ; “Gã khờ” (1868); Tiểu thuyết cuối đời và nổi tiếng của Dostoevski “Anh em nhà Karamazov” (1880) miêu tả cảnh suy đồi của một gia đình quý tộc, phản ánh những xung đột xã hội trong vấn đề đạo lý, triết học đương thời.

Dostoevski nhà tâm lý thiên tài

Sự nghiệp sáng tác của Dostoevski có ảnh hưởng lớn đến văn học thế giới. Ông có vị trí độc đáo trong văn học Nga và thế giới bởi việc phân tích rất chính xác tâm lý những “bệnh trạng của xã hội thời ông” trong các tác phẩm của mình. Tác phẩm của Dostoevski có ảnh hưởng lớn đối với văn học Nga và thế giới. Maxim Gorki nhận xét:

- Dostoevski là một thiên tài không thể phủ nhận được. Với bút lực biểu hiện như vậy ta chỉ thấy có ở Shakespeare.

ANH EM NHÀ KARAMASOW

Nhà văn Fjodor Dostoevski viết tiểu thuyết Anh em nhà Karamasow vào những năm 1878-1880. Câu chuyện xoay quanh ba anh em, mỗi người một cá tính. Con cả Dmitri là cựu sĩ quan, tính phóng khoáng, nợ nần chồng chất. Ivan từng học đại học ở Moskau, từ bỏ đạo Thiên chúa vì không có niềm tin. Alexej (Alyosha) hiền lành, ngoan đạo, đi tu tại tu viện địa phương. Ngoài ba con chính thức, điền chủ Fyodor Pavlovich Karamasow còn có Smerdjakov, con trai ngoài giá thú với cô gái quê điên dại Lisaweta. Do trả giúp Đại úy khi ông vỡ nợ nên Dmitri lấy được con gái ông là Katrina Ivanovna. Mâu thuẫn giữa cha Karamasow hoang dâm và con trai cả Dmitriha mê xác thịt khi cả hai cùng yêu cô gái lăng loàn Grushenka. Cậu em trai Ivan lại mến Katerina và muốn cô hủy hôn ước với anh Dmitri, nhưng Katrina từ chối,vì Thiên chúa giáo không cho phép. Mâu thuẫn giữa con cả Dmitri và cha ngày càng sâu sắc. Cái chết của Karamasow làm dấy lên nghi ngờ, rằng Dmitri giết cha và lấy đi 3.000 rúp. Trong lúc đang vui tiệc, Dmitri bị bắt đưa đi thẩm vấn. Smerdjakov xảo trá vu cho Ivan là người giết cha để chiếm đoạt 3.000 rúp. Lời khai thật thà của Ivan tòa không tin. Dmitri bị kết án tù khổ sai ở Siberien.

Anh em nhà Karamasow khắc họa bức tranh nước Nga vào những năm 60 và 70 của thế kỷ 19. Sau cải cách nông thôn năm 1861, nông dân kéo ra thành thị làm thuê. Trong lúc giao thời, quan hệ xã hội chồng chéo giữa nợ nần và tội lỗi, giữa luân lý đạo Thiên chúa và đời thường, tình yêu và hòa giải, đau thương và cảm thông. Thời kỳ này “đục ngầu nhất, bất hạnh nhất” trong ác mộng, cuồng loạn.





© Tác giả giữ bản quyền .
. Cập nhật trên Newvietart.com ngày 02.06.2012 theo bản gởi của tác giả từ Sài Gòn.
. Đăng tải lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com