PJOTR ILJITSCH TSCHAIKOWSKI
(1840-1893)



LƯƠNG VĂN HỒNG

Qúy vị đang nghe Concerto N°20 của Tchaikovsky

Pjotr Iljisch Tschaikowski sinh ngày 7.5.1840 ở làng Votkinsk (thuộc Ural, Nga), cha là giám đốc nhà máy thép, mẹ là người Nga gốc Pháp. Mặc dù năng khiếu âm nhạc của Tschaikowski bộc lộ từ thời niên thiếu, nhưng cha ông lại cho học luật ở St. Petersburg. Tschaikowski trở thành viên chức Bộ tài chính ở St. Petersburg. Năm 1862, Anton Rubinstein thành lập nhạc viện ở Petersburg (Petersburger Konservatorium). Tschaikowski liền bỏ nghề công chức để theo học khoa sáng tác ở nhạc viện. Tschaikowski học nhanh tới mức, năm 1866, ông được mời giảng dạy ở nhạc viện Matskva. Từ 1887, Tschaikowski là nhạc trưởng, ông đi lưu diễn ở Praha (1888) ở Anh (1889), ở Mỹ (1891. Trong số 6 bản giao hưởng của Tschaikowski thì bản giao hưởng số 1 (Những giấc mơ mùa đông), số 4 (Tặng người tình Nadejda von Merck), số 6 (Xúc động) là nổi tiếng. Ngoài giao hưởng, Tschaikowski còn viết nhạc cho balett và opera (ca vũ kịch). Những vở balett nổi tiếng của ông là “Hồ thiên nga”; “Người cắn hồ đào”; “Công chúa hồng hoa”. Những vở Oper nổi tiếng của ông là “Eugen Onegin”; “Pique Dame”. Với những thành công của mình, Tschaikowski đã đưa âm nhạc Nga hoà dòng vào trào lưu lãng mạn ở châu Âu thế kỷ XIX.

Linh cảm của trái tim người…

Hình như trời phú cho những người đồng tính cảm nhận được cái thần thái của cuộc sống quanh mình và diễn đạt nó thành lời, thành nhạc. Tschaikowski cũng là người đồng tính. Nói về tâm trạng lúc sáng tác, ông viết:

- Tôi có thể với sự yêu thích và say mê viết nhạc trên một đề tài,… chỉ cần những nhân vật làm tôi thông cảm, đồng tình sâu sắc, chỉ cần tôi yêu họ, thương xót họ như mọi người đã yêu và thương xót những con người thật.

Rồi ông kết luận:

- Nơi nào con tim không bị thổn thức, ở đó không thể có âm nhạc.

Tính cách Nga

Ai đã từng đi qua thảo nguyên mênh mông đầy chất thơ của nước Nga, ai đã từng gặp, nói chuyện với người Nga, đều có nhận xét, người Nga sống chân thành và cởi mở như thảo nguyên nước Nga, ta cảm thấy tình người trong ứng xử và trong lời nói. Giao hưởng số 1 (Những giấc mơ mùa đông) của Tschaikowski là bản giao hưởng trữ tình đặc chất Nga: hiền lành, chân thành, xuất phát từ tình yêu quê hương tha thiết. Về bản giao hưởng này, Tschaikowski viết:

- Tôi yêu thiên nhiên Nga hơn cả, và phong cảnh mùa đông Nga đối với tôi có một vẻ đẹp tuyệt vời không có gì so sánh được.

HỒ *THIÊN NGA

Balett Hồ thiên nga là câu chuyện về tình yêu của Hoàng tử trẻ tuổi Siedfried và Công chúa Odetta bị Pháp sư Von Rothbart phù phép thành thiên nga. . Balett này được công diễn lần đầu tiên ở Nhà hát Lớn Moskau năm 1877. Vở nhạc kịch ba lê Hồ Thiên Nga (Swan Lake) đã được công diễn ở nhiểu nơi thế giới. Đây là balett của nhà soạn nhạc Nga Pyotr Ilyich Tchaikovsky. Đã hơn 100 năm trôi qua, Hồ Thiên Nga vẫn luôn là balett ở trong chương trình công diễn của các nhà opera lớn trên thế giới bởi chuyện tình giữa hoàng tử và công chúa cùng giai điệu nhẹ nhàng êm ái - lung linh như ánh trăng soi hồ nước.

Dạ hội mừng sinh nhật lần thứ 21 của Hoàng tử Siegfried được tổ chức ở khu vườn lâu đài hoàng gia trong không khí tưng bừng vui nhộn Các cô gái trẻ nhảy múa, phô diễn sắc đẹp những mong được hoàng tử để mắt. Đức vua và Hoàng hậu nói hoàng tử phải sớm tìm được một vị hôn thê và trao tặng cho chàng một cây cung nỏ. Bối rối và quá bất ngờ, hoàng tử xin Đức vua và Hoàng hậu cho phép được đi tìm một nơi yên tĩnh bên hồ để nghĩ ngợi.

Những con thiên nga trắng duyên dáng bơi trên mặt hồ hoặc đang bay lượn vòng quanh trên bờ hồ. Âm nhạc tuyệt vời của nhạc sĩ Tchaikovsky dẫn dắt chúng ta tới một khung cảnh lung linh đầy ánh trăng trên mặt nước hồ. 4 con thiên nga con xuất hiện trên nền nhạc quen thuộc của khúc Dance of Little Swans.

Hôm sau tại buổi lễ chính thức của Hoàng Gia, Hoàng tử được giới thiệu gặp mặt rất nhiều công nương quý phái, nhưng trong tâm trí hoàng tử chỉ có hình ảnh của công chúa Odetta.

Trong khi nhảy múa với từng công nương để làm đẹp lòng Hoàng hậu, ngài Cố vấn Hoàng gia Von Rothbart ( pháp sư đội lốt) xuất hiện cùng cô con gái Odillia (đội lốt công chúa Odetta). Hoàng tử ngỏ lời cầu hôn với Odillia mà cứ ngỡ đó là công chúa Odetta. Ở bên ngoài cửa sổ cung điện, Odetta nhìn thấy, đau khổ cất cánh bay vào màn đêm. Hoàng tử phát hiện ra sự nhầm lẫn của mình thì quá muộn bởi đã hứa hôn với Odillia . Lúc này pháp sư đắc chí với lời hứa hôn của hoàng tử với Odillia.

Khi công chúa thiên nga Odetta bay trở lại hồ nước. Hoàng tử hòa mình vào đàn thiên nga với nỗi buồn vô hạn. Chàng cố gắng giải thích cho Odetta biết sự thật bởi trò lừa gạt của pháp sư Von Rothbart. Công chúa thiên nga hiểu và tha thứ cho chàng. Bỗng Von Rothbart xuất hiện với những đe dọa Odetta. Phù thuỷ độc ác biến thành con cú, bay bên trên nàng, sẵn sàng biến nàng thành thiên nga.

Hoàng tử chấp nhận thà chịu chết chung với công chúa Odetta chứ nhất định không chịu cưới Odillia. Hoàng tử và Công chúa nắm tay nhau nhảy xuống hồ nước. Con cú ngã lăn ra chết


*/ Thiên nga là một nhóm chim nước cỡ lớn thuộc họ Ngỗng. Thiên nga trắng được tôn thờ trong nhiều tôn giáo và nền văn hoá. Một hình mẫu phổ biến: người có thể biến thành thiên nga và ngược lại.





© Tác giả giữ bản quyền .
. Cập nhật trên Newvietart.com ngày 22.05.2012 theo bản gởi của tác giả từ Sài Gòn.
. Đăng tải lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com