MỘT SAI LẦM CẦN ĐƯỢC ĐÍNH CHÍNH


 

VŨ THƯ HỮU


Là một người yêu sách, thích sách, chơi sách và đương nhiên là vô cùng thích đọc sách, mới đây tôi được một bà bạn cho mượn một cuốn Hồi ký văn học nhan đề là “Văn Thi Sĩ Tiền Chiến” mà tác giả là nhà văn quá cố Nguyễn Vỹ. Sách do nhà xuất bản Hội Nhà Văn Hà Nội xuất bản năm 1994. Người viết cũng là người thuộc loại cổ lai hy nên không xa lạ gì với các nhà văn thời tiền chiến (1930-1945) mà người viết cũng có quen biết giao thiệp với một vài vị, qua đó, người viết có thể nói rằng mình là người rất yêu thích các nhà văn thời kỳ đó, tuy nhiên ở các vị đó có một khía cạnh mà người viết rất không khoái: đó là phần lớn, tôi không dám nói là tất cả, mà chỉ nói phần lớn, các vị đó đều cho rằng HỌ MỚI ĐÍCH THỰC LÀ NHỮNG NGƯỜI THẤM NHUẦN VĂN HÓA PHÁP, VÀ LÀ NHỮNG NGƯỜI ÍT AI HƠN ĐƯỢC TRONG LÃNH VỰC ĐÓ, NÊN MỖI KHI HỌ VIẾT CÁI GÌ THÌ ĐÓ LÀ NHỮNG SỰ THỰC TUYỆT ĐỐI VÔ PHƯƠNG CHỐI CÃI.

Tuy nhiên sự thực không phải như vậy, và ngay sau đây là một thí dụ rất rõ ràng như hai với hai là bốn là trong cuốn Văn Thi Sĩ Tiền Chiến này nhà văn quá cố Nguyễn Vỹ đã viết một điều không chính xác tí nào. Nêu việc này ra dưới đây tôi không nghĩ tới gì hơn là muốn nói lại cho đúng một điều mà tôi sợ rằng, sau này, con cháu chúng ta, nếu đọc cuốn này thì sẽ tin là đúng, và do đó sẽ bị sai nếu đem điều đó ra nói với một ngoại nhân nào đó hiểu biết về văn chương Pháp. Và điều người viết kỵ nhất là không muốn ngoại nhân nó cười mình viết ẩu, nói ẩu.

Đoạn sai này nằm từ dòng thứ 12 tới dòng thứ 18, nơi trang số 117 trong cuốn Văn Thi Sĩ Tiền Chiến nói trên. Trong đoạn này ông Nguyễn Vỹ cho rằng câu thơ “Đi là chết trong lòng một ít” (Partir c’est mourir un peu) là của nhà văn Pháp Roland Dorgelès. Đoạn này nguyên văn trong sách nói trên như sau: “... là lấy nguyên văn câu của nhà văn Pháp Roland Dorgelès đề trên trang đầu quyển phóng sự hồi ký “Sur la route mandarine” (Trên đường cái quan)... ”

Sự thực không phải như vậy vì câu “Partir c’est mourir un peu” không phải là của nhà văn Pháp Roland Dorgelès mà là CỦA NHÀ THƠ PHÁP EDMOND HARAUCOURT (1857-1941) và câu thơ này rút trong một bài thơ tựa đề là “Rondel de l’Adieu” (Cổ thi về sự giã từ - Rondel là một thể cổ thi Pháp rất thịnh hành ở thời trung cổ). Xin xem tài liệu chứng minh ngay dưới đây:

Haraucourt , Edmond [P, R] (1857-1941) : 1 vers
connu “Partir c’est mourir un peu” (dans le Rondel de l’Adieu)

Thực tế là tác giả Roland Dorgelès đã mượn câu thơ của Edmond Haraucourt để đề lên đầu cuốn phóng sự hồi ký của ông ta là cuốn “Trên Đường Cái Quan”.

Lời nói theo gió bay đi, nhưng mọi việc viết lách sẽ còn ở lại muôn đời, ít ra cũng cho đến ngày sách nát giấy tan, nên người viết không muốn sách chứa đựng một điều gì sai, có thể khiến con cháu mình đọc cũng sai theo, và đó chính là mục đích của bài điều chỉnh nhỏ bé này.

 

_____________________
 
© Cập nhật theo nguyên bản của tác giả ngày 16.10.2010.
. Đăng Tải Lại Xin Vui Lòng Ghi Rõ Nguồn Newvietart.com