TÌNH VÀ LÝ NƠI NGUYỄN VINH PHÚC




Theo Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc, kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội là cơ hội để người dân cả nước tìm hiểu lịch sử lâu đời của Hà Nội: ”Những lễ lạt rồi sẽ qua đi, cái đọng lại trong mỗi người, để lại cho thế hệ sau chính là những gì chúng ta đã làm được hôm nay… Điều quan trọng là xây dựng phong cách người Hà Nội văn minh thanh lịch đích thực”.

Vùng đất trước khi vua Lý Công Uẩn dời đô về Thăng Long là thành Đại La, nơi sinh hoạt chính của phần "thị" của người Thăng Long. Văn hiến Thăng Long - Hà Nội được tạo nên từ tinh hoa của người dân khắp mọi miền đất nước. Vì là kinh đô, nên nơi đây cũng là nơi hội tụ của nhân tài đất nước, ảnh hưởng qua lại giữa người trong thành và người nơi thị tứ tạo nên, chung đúc nên phong cách Thăng Long-Hà Nội: Thanh lịch.
Cũng theo NVP, trước năm 1945, Hà Nội chỉ có khoảng 30 vạn dân. “Cốt cách Hà Nội từ thời phong kiến đến thời Pháp thuộc ít bị pha loãng. Giờ đây, Hà Nội đã hơn 2 triệu dân, 20% là người các địa phương khác. Khi trở thành số đông đáng kể, rất nhiều người ngoại tỉnh vẫn giữ những thói quen từ địa phương ra thành phố mà không điều chỉnh để hòa hợp”. Một lý do khác không kém phần quan trọng, sau 1954, văn hóa công nông binh ảnh hưởng và lấn át cái thanh lịch vốn có của đất kinh đô. Các phong trào chỉ là hình thức cấp cứu lúc nhất thời đang lúng túng, lấp khoảng trống, nó không tạo nên nền móng cho nếp sống phù hợp nơi kinh đô. “Các phong trào phát động từ lâu mà không mấy phát huy hiệu quả bởi lẽ biện pháp thiếu động bộ. Xây dựng một lối sống mới cho người Hà Nội kỳ thực là khôi phục lối sống văn minh thanh lịch cũ” (lời NVP). Một thời gian dài chúng ta tránh dùng chữ “nhân văn” và thích lối sống “công nông”. Nay, sau nửa thế kỷ, ta mới thấy và công nhận: thanh lịch là nhân văn. Có sống nhân văn thì mới tạo nên cuộc sống văn minh hiện đại, như hiện nay là tha hóa thời hiện đại. Cũng theo NVP, phong tục không bất biến mà biến đổi theo thời gian, theo sự biến đổi của xã hội, nhân sinh.

Nguyễn Vinh Phúc quê gốc là Hưng Yên,từng học rồi dạy học ở Hà Nội. Cũng chính nghề làm thầy giáo dạy văn, sử, địa đã thôi thúc ông tìm đến với việc nghiên cứu văn hóa, phong tục tập quán và lịch sử của Thăng Long-Hà Nội. Năm 2010, NVP 84 tuổi , nhưng ông vẫn nhiệt thành kể về quá trình đến với việc nghiên cứu Hà Nội.
Để có được những bài giảng hay, tinh túy, phong phú, để lại ấn tượng cho học trò, NVP đã tự mày mò đi tìm hiểu, khám phá, điều tra thực địa, tra cứu trong các thư viện.
Nguyễn Vinh Phúc là người có nhiều công trình sưu tầm, biên soạn và nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội. điều đó thể hiện nặng lòng của ông đối với thủ đô 1000 năm văn hiến.
Những tác phẩm tiêu biểu cũa NVP là Danh nhân Hà Nội (1970), Ca dao - ngạn ngữ Hà Nội (1984); Văn hiến Thăng Long (2000), Hà Nội thành phố nghìn năm (2002), Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn (2003), Hà Nội qua những năm tháng (2004), Nguyễn Vinh Phúc còn chủ biên 5 bộ: Đường Hà Nội; Hỏi đáp 1.000 năm Thăng Long, Du lịch Hà Nội, Thần tích Hà Nội và tín ngưỡng thị dân; Lịch sử Thăng Long - Hà Nội; Hà Nội - Cõi đất.
Trong khi Băng Sơn nói về hồn phố thì NVP kể lại nguồn gốc lai lịch của những tên đường, góc phố của thành phố Hà Nội ngày nay trong sách Phố và Đường Hà Nội, NXB Giao thông vận tải,2004 “Nguyễn Vinh Phúc kể sử, lý giải phong tục, bình văn chương nơi kinh đô với cái nhìn vừa tổng quát, vừa cụ thể, chi tiết theo dòng chảy lịch sử hàng ngàn năm của Thăng Long-Hà Nội trong sách “Hà Nội - phong tục, văn chương” (công trình kỷ niệm ngàn năm Thăng Long, NXB Trẻ, 2010, dày 416 trang).

* “Hà Nội- Phong tục, văn chương” của Nguyễn Vinh Phúc, NXB Trẻ, TP. Hồ Chí Minh, 2010.

Trong sách này, NVP nhấn mạnh dòng văn chương quan phương mang địa danh Hồ Tây. Lần đầu tiên, nguồn tư liệu vô cùng quý hiếm “La Thành cổ tích vịnh” gồm 25 phần ghi lại cảm xúc về đền, chùa, núi non, hồ đầm của ông nghè đất Thăng Long Trần Bá Lãm đã được dịch toàn bộ và được Nguyễn Vinh Phúc giới thiệu đến đông đảo công chúng. “

"1000 năm Thăng Long - Hà Nội" của nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc có thể coi là Bách khoa thư về Hà Nội, là dạng giải đáp câu hỏi, là làm văn" về lịch sử, là một món quà để chào mừng đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Đọc hết 900 mục trong cuốn sách ta sẽ thêm yêu mến và tự hào về thủ đô văn hiến Hà Nội






_____________________________________________________________




© Tác giả giữ bản quyền .
. Cập nhật trên Newvietart.com ngày 04.09.2010 theo bản gởi của tác giả từ Sài Gòn.
Đăng tải lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com