VIỆN PASTEUR NHA TRANG



TỪ VŨ


ĐÔI GIÒNG LỊCH SỬ VỀ PASTEUR NHATRANG


1-THỜI KỲ « YERSIN »

Năm 1894 được đơn vị quân y thuộc địa Pháp mà ông vừa gia nhập gởi đến để nghiên cứu về bệnh dịch hạch Hống Kông trong lúc nạn dịch này đang hoành hành khốc liệt tại Trung Hoa . Bác Sĩ Yersin cô lập được vi khuẩn bệnh (Yersinia pestis) vào ngày 20 tháng 6-1894, ngay sau đó ông đã hiệu chỉnh được một loại huyết thanh với hiệu quả tuy không thật sự hoàn toàn nhưng cũng đã cứu sống được rất nhiều nhân mạng tại Quảng Đông và Bom Bay Ấn Độ. Vào năm 1897, cùng với Bác sĩ Simon ông đã khám phá ra được chính những con bọ chét sống nơi loài chuột là nguyên nhân của sự truyền bệnh dịch hạch.


Căn chòi lá nơi Yersin biệt lập được vi khuẩn dịch hạch tại Hồng Kông năm 1894

Vào năm 1895 người bác sĩ, bác học, nhà thám hiểm và cũng là một nhà « nhân văn chủ nghĩa » Alexandre Yersin đã cho thiết lập ngôi nhà đầu tiên để sau này trở thành Viện Pasteur Nha Trang. Việc đầu tiên của ông ở Việt Nam, lẽ tất nhiên, là đặt trọng tâm vào việc chận đứng bệnh dịch hạch qua nạn dịch xẩy ra tại Nha Trang vào năm 1898.

Thiếu Tá Lyautey người đã có dịp gập gỡ Yersin vào lúc đó đã viết lại cảm nghĩ của ông như sau để miêu tả s ự « thô sơ » của Viện Pasteur và sự giản dị của Bác sĩ Yersin vào thời gian khởi đầu này : « Người y sĩ trẻ trong đơn vị quân y này đã định cư tại Nha Trang với phòng thí nghiệm của ông ta mà tôi chắc chắn trong tương lai gần đây sẽ đi vào lịch sử…Nơi đây những giờ phút an ủi mà người ta được trải qua trong căn nhà kiến tạo một cách thật thô sơ với người bác học trẻ này duy nhất một mình ông đam mê trong công việc.,


Sau đó, Yersin bắt đầu quan tâm đến lãnh vực thú y bởi lẽ nạn dịch mà nguyên nhân từ những chứng bệnh nhiễm trùng gây thiệt hại cho gia súc.

Để đảm bảo nguồn tiếp tế đều đặn về súc vật cho phòng thí nghiệm của Viện , Bác sĩ Yersin đã phải cho phát triển những hoạt động chăn nuôi và trồng tỉa.

Trang trại do ông thiết lập từ khi đó đến nay vẫn tiếp tục hoạt động tại Suối Giầu Diên Khánh cách thành phố Nha Trang khoảng 20 cây số về hướng Nam, dưới chân ngọn đồi mà ông ta tự chọn lựa để thiết lập ngôi mộ của ông sau khi chết.

Những kiến trúc đầu tiên đã phải hứng chịu rất nhiều thiệt hại vì những cơn bão biển . Yersin đã phải xây dựng lại cơ sở để thích ứng với những điều kiện phong thổ sau đó theo tháng năm những ngôi nhà khác được hình thành để làm những phòng thí nghiệm, những đơn vị sản xuất huyết thanh và những nhà cho nhân viên cư trú.

Những nhà khoa học tên tuổi như Carré, Fraimbault, Schein, Jacotot đã tích cực hỗ trợ cho người mà dân chúng thành phố Nha Trang thường gọi với tất cả sự kính mến « Ông Năm » . Tất cả những vị đó từng cục đá một đã tạo dựng nên Viện nghiên cứ khoa học và sản xuất thuốc chủng, một công trình mà ngày nay mọi người vẫn chiêm ngưỡng vẻ đẹp của công trình đó và vẫn tiếp tục bảo trì .


Vào thời kỳ đầu tiên, Viện Pasteur Nha Trang trực thuôc Toàn Quyền Đông Dương sau đó kể từ năm 1904, được đặt dưới quyền của Ban Giám Đốc Hành Chánh và Khoa Học Viện Pasteur Paris điều khiển bởi Emile Roux. Hai viện Pasteur Nha Trang và Sàigon (thành lập bởi Bác sĩ Calmette năm 1890) được hợp nhất dưới tên gọi là Viện Pasteur Đông Dương do Yersin điều hành. Bác sĩ Yersin đảm nhận trách vụ này đến năm 1918 sau đó trao lại quyền cho Noël Bernard nhưng vẫn giữ trách vụ giám đốc Viện Pasteur Nha Trang cho tới năm 1927 trao lại trách vụ cho nhà sinh vật học Henri Jacotot. Yersin tiếp tục sống và làm việc tại Nha Trang cho đến khi từ trần năm 1943.

Cho đến năm 1948, những chủ đề vế nghiên cứu của Viện Pasteur Nha Trang phần nhiều liên quan đến sinh vật học thú y ( dịch trâu bò, bệnh than, sốt lở mồm long móng, chó dại, dịch heo….). Nhưng bệnh lý con người cũng không thiếu trong những âu lo của Yersin để tránh dẫm chân vào lãnh vực làm việc của viện Pasteur Sàigon vì thế sự sản xuất huyết thanh kháng dịch vẫn luôn duy trì .

Một cống hiến đáng lưu tâm khác nữa của Yersin vào sức khoẻ của con người đó là làm thuần hoá tại Việt Nam cây Cinchona, để tinh luyện thuốc Quinine chữa trị bệnh sốt rét.


2- GIAI ĐOẠN HẬU YERSIN

Từ năm 1949 đến 1956 Viện Pasteur Nha Trang được điều khiển bởi Mauric Huard. Yves Goueffon thay thế cho đến 1957 sau đó là Michel Marme cho đến năm 1963

Năm 1975 tiếp theo những diễn biến của lịch sử, những người Pháp cuối cùng làm việc tại Viện Pasteur Nha Trang rời Việt Nam và Viện Pasteur Nha Trang trở thành Viện Vệ Sinh Hàng Tỉnh đặt dưới sự giám hộ của Viện Quốc Gia Vệ Sinh và Dịch tả Hà Nội. Cơ sở của Viện bị phân làm 2 nhóm lớn : Một nhóm biến thành Viện Vệ Sinh, nhóm khác được hình thành với danh xưng Viện Huyết Thanh và Thuốc Phòng Chống. Phải đợi đến giữa khoảng những năm 80 để Viện Pasteur Nha Trang nối lại được liên hệ với Viện Pasteur Paris để sau đó tái nhập hệ thống những Viện Pasteur và những Viện Hội Viên liên hệ vào năm 1990.

Những năm gần đây, Viện Pasteur Nha Trang đã cũng hợp tác với một số các cơ quan quốc tế (Viện Pasteur Paris, Hệ Thống các Viện Pasteur, OMS, UNICEF…) hoặc những phòng thí nghiệm ngoại quốc tại Pháp, Ý,Thụy Điển, Úc…

Năm 1992, người ta lại bắt đầu nhìn thấy đặt chân đến Paris những y sĩ và khoa học gia đầu tiên của Nha Trang ước ao được theo đuổi chương trình nghiên cứu Pasteur .


Đặt căn bản trên những nguyên tắc sản xuất các thuốc chống ngưà và các huyết thanh của Bác Sĩ Alexandre Yersin Viện Pasteur Nha Trang trong khoảng 45 năm trở lại đây đã thành công trong việc sản xuất những sản phẩm có giá trị trong việc baỏ vệ sức khoẻ con người.


15/7/2004
Đã đăng trên votanh.netfirms.com










© Tác giả giữ bản quyền.
. Cập nhật ngày 07.10.2010
. Trích Đăng Lại Vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com.