GIẢI THƯỞNG NOBEL VĂN HỌC NĂM 1925

GEORGE BERNARD SHAW

(1856-1950)

George Bernard Shaw là nhà văn, nhà viết kịch Ireland (Ai-len). Ông sinh ngày 26.7.1856 ở Dublin (Ireland) trong một gia đình trung lưu theo đạo Tin lành. Bố của Shaw là công chức ngành tư pháp, đồng thời là thương lái ngũ cốc. Việc buôn bán không suôn sẻ, ông đâm ra nghiện rượu. Mẹ của Shaw ly dị. Nhìn cảnh ấy nên suốt đời Shaw không nghiện rượu. Năm 1876, ông theo hai chị và mẹ đến London sinh sống và xây dựng sự nghiệp văn chương bằng tiếng Anh ở đây. Phần lớn kịch của Shaw được viết sau tuổi bốn mươi. Sự nghiệp văn chương của ông bắt đầu với hai vở kịch “Nhà của người goá vợ” (The widower’s houses, 1892), “Vũ khí và con người “ (Arms and the man, 1894). Ông nổi tiếng với vở kịch “ Hòn đảo khác của John Bull” (John Bull’s other island, 1904).

Shaw nổi tiếng vì tính thích đùa, trí thông minh sắc sảo, tính hào phóng và những cái lập dị. Kịch của ông đề cập tới nhiều khía cạnh trong cuộc sống: đả kích nạn cho vay nặng lãi với kịch “Tiền không có mùi” (1892), tố cáo nạn mãi dâm với kịch “Nghề nghiệp bà Warren” (Mrs Warren’s profession, 1893), chế nhạo chủ nghĩa anh hùng với kịch “Người anh hùng và người lính” (1894), chế nhạo sức mạnh của những tên lái súng với kịch “Thiếu tá Barbara” (Major Barbara, 1905), châm biếm thành kiến giai cấp với hài kịch “Pygmalion” (1912). Vở kịch “Nữ thánh Joan (Saint Joan, 1923) được đánh giá là đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác của Bernard Shaw.

Shaw được coi là nhà soạn kịch xuất sắc nhất nước Anh, ông muốn dùng nghệ thuật để thức tỉnh con người trước yêu cầu phải thay đổi, nhấn mạnh đến chức năng giáo dục của sân khấu, khơi dậy nhu cầu thẩm mĩ của chính khán giả. Với phong cách kịch thiên hài hước Bernard Shaw tìm đường đến chân lý thông qua những nghịch lý. Ông được giải thưởng Nobel văn học năm 1925 vì những vở kịch trào phúng đặc sắc, kết hợp với vẻ đẹp lạ thường của thơ ca. Ông là nhà cách tân sân khấu của thế kỷ XX. Bernard Shaw dùng tiền thưởng thành lập Qũy Văn học dành cho các tác giả viết kịch.

Pygmalion hay My Fair Lady

Trong thần thoại Hy Lạp , Pygmalion là một nghệ sĩ điêu khắc tài hoa, nhưng lại có tật ghét đàn bà và thích sống đơn độc. Pygmalion đã đem hết tài nghệ cùng tâm hồn tạc nên bức tượng một cô gái đẹp tuyệt vời bằng ngà voi, rồi chàng đứng ngắm bức tượng không chán mắt và phải lòng bức tượng khi nào không hay. Tới ngày hội tế nữ thần Ái tình và sắc đẹp Aphrodite, Pygmalion đến cầu khấn Nữ thần Aprodite:

- … con xin nữ thần ban phước cho con một người vợ đẹp như bức tượng cô gái mà con vừa tạo ra bằng chính đôi tay mình!

Một ngọn lửa sáng lòa bùng lên trước mặt nữ thần. Về nhà, Pygmalion thấy bức tượng giờ đây là người thật với ánh mắt đầy sức sống.

Dựa trên câu chuyện thần thoại về Pygmalion, Bernard Shaw viết kịch bản Pygmalion năm 1912. Vở hài kịch này được công diễn lần đầu ỡ Viên nước Áo năm 1913. Trong kịch, giáo sư ngôn ngữ cao ngạo Henry Higgins khẳng định có thể đào tạo bất cứ ai cũng có thể trở thành người nói tiếng Anh chuẩn mực của giới thượng lưu. Higgins đánh cược với đại tá Hugh Pickering - cũng là một người am hiểu về ngôn ngữ- sẽ biến một cô nàng bán hoa nói năng bỗ bã, lanh chanh thành người ăn nói như một quý bà qua việc cô luyện nói giống tầng lớp quý tộc trong vòng 6 tháng. Eliza Dootlittle làm nghề bán hoa ở Cockney. Một ngày nọ, vô tình cô bán hoa tươi Eliza Dootlittle gặp giáo sư ngôn ngữ Henry Higgins. Cô được luyện giọng nơi giáo sư.

Đỉnh cao vui nhộn của nhạc kịch là cảnh nhảy múa ca hát tưng bừng của cô gái bán hoa khi đã luyện giọng thành công , cảnh đại tá và vị giáo sư vui mừng ca hát.

Cái gì rồi cũng đến hồi kết. Cô gái chia tay giáo sư. Cảnh trống vắng diễn ra nơi giáo sư khi không còn được nghe giọng hát hồn nhiên của cô hàng hoa, ông bắt đầu nhận ra một điều rằng, ông không thể sống nếu thiếu cô…

Năm 1956, Pygmalion của Bernard Shaw được chuyển thể thành vở nhạc kịch My Fair Lady (Người đẹp của tôi/ Yêu điệu thục nữ), được công diễn ngày 15 tháng 3 năm 1956 ở New York. Vở ca kịch lập nên kỷ lục số lần công diễn lâu nhất ở nhà hát Broadway bấy giờ. My Fair Lady được dựng thành phim năm 1964 và thu được thành công vang dội với ngôi sao huyền thoại Audrey Hepburn trong vai chính, nàng Eliza Doolittle.Ngày 1 tháng tư năm 2011 vở ca kịch My Fair Lady lần đầu tiên được công diễn ở Việt Nam với sự đón chờ nồng nhiệt của khán giả thủ đô Hà Nội.









© Tác giả giữ bản quyền .
. Cập nhật trên Newvietart.com ngày 11.04.2011 theo bản gởi của tác giả từ Sài Gòn.
. Đăng tải lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com