Cầu Vô Tình
Ở Trực Ninh Nam Định




Nghe ông bạn tôi kể lại ,anh mình hy sinh từ thời chống Pháp.Mộ đã được cảI táng đưa về nghĩa trang liệt sĩ nhưng cho đến nay (1995) vẫn chưa được nhà nước công nhận là liệt sĩ chỉ vì (chiếc cầu vô tình ).

-Sao lại vì chiếc cầu Vô tình)?

-Chả là khi làm hồ sơ liệt sĩ họ ghi:”ĐI qua Cầu vô tình bị hy sinh”. Vô tình bị hy sinh thì xếp lại là đúng.

Khi ngồi xét người ta có biết đâu huyện tôI lại có chiếc cầu Vô tình .Chuyện rắc rối quá nên tôI quyết định đến tận nơI xêm cáI cầu vô tìnhvà nó có cáI tên ấy từ bao giờ,làm cho người ta cũng “vô tình”không công nhận liệt sĩ cho người đã hy sinh.

Về tới các làng xung quanh cầu,người mà tôI gặp trước để hỏi là các thầy cô giáo cấp 2 xã Phương Định và Trung Đông.Cô giáo trẻ dạy vắn sử tỏ ra am hiểu kkể lại câu chuyện dân gianvề chiếc cầu mang tên vô tiình trên lộ 21gần thị trấn Cổ Lễ như sau:

Ngày xưa có hai vợ chồng nọ kéo nhau đến xứ này sinh sống ,một hôm chồng ngồi bắt chấy cho vợ hỏi”:Sao trên đầu mình lại có vết sẹo to vậy?”.Người vợ kể :Thời còn ở nhà bị anh lấy cây mía vụt vào đầu. Chột dạ, người chồng nhận ra vợ là em ruột của mình nên ân hận ,đâm đầu xuống cầu chết.Người vợ thấy vậy cũng chết theo,nên dân làng đặt tên cầu là “Vô Tình”(cũng là một lẽ)

Nhưng câu chuyện thứ hai từ các cụ cao tuổi kể lại rằng:Ngày ấylũ trai gáI trong làng mò cua bắt ốc ,tụ tập nô nghịch tắm nhảy ở đây,lúc về ào lên bờ lấy lẫn lộn quần áo của nhau,vừ chạy vừa mặc,âu cũng là chuyện vô tình cho nên gần cầu Vô tình còn hai địa danh Quần Lạc và Lạc Quần.Vì vậy mới có câu thách đối cho đến bây giờ cũng chưa ai đối được là :

Cô gái Quần Lạc, đi chợ Lạc Quần,Bán lạc mua quần, trở về quần lạc

Về cái cầu vô tình,theo lịch sử để lại ,từ thế kỷ 13,quân dân Đại Việt dưới sự chỉ huy của các tướng lĩnh Triều Trần đã lập công hiển hách:Ba lần chiến thắng quân Nguyên Mông,một đội quân đã từng “Bách chiến bách thắng”trên các chiến trường châu Âu,châu á.Khi chiến sự diễn ra quyết liệt ,trước sức mạnh ồ ạt của giặc.Vua Trần chú trọng xây dựng phòng tuyến phía namđể phòng giặc Nguyên Mông từ biển đánh lên.Hưởng ứng xây dựng phòng tuyến đánh giăc ,Trực Ninh có hai anh em sinh đôI là Bùi Khiết và Bùi Tuyếtđã về làng Xối Đông chiêu nạp binh sĩ luyện tập roi kiếm ,cưỡi ngựa,đánh gươm sắn sàng chiến đấu giết giặc .Cùng thời gian đó có ông Trương Long giỏi võ nghệ cũng về đây chiêutập binh sĩ lập đồnHạ ,dựng lều cao làm nơI quan sát tình hình địch .Ba đồn hình thành cum căn cứ liên hoàn án ngữ bờ nam sông Hồng phòng ngừa quân giặc .

Đầu xuân 1285 một toán kỵ binh nguyên mông từ Bố Hải Khẩu tràn sang,kết hợp với toán du binh từ cửa sông Hồng đổ lên, chúng định đánh vào phía nam phủ Thiên Trường.Bên ta nhiều hướng binh các nơI về phối hợp với các đồn binh ở xã xối Đôngđánh giặc bảo vệ cung điẹn nhà Trần.Chiếc cầu bắc qua Sông Kimnằm trên tuyến đường quan lộ quan trọng của vùng đồng bằng Sơn Nam Đạo ra biển.Quân ta phá cây cầu chính làm cầu giả thay thế rồi cho quân phục sẵn hai mố cầu.Sau đó cho một toán đánh nhau với chúng rồi giả vờ thua chạy rút gần đến cầu, giặc gần đến nơI ta rút thật nhanh qua cẩuôì tháo cạm .Giặc ra roi tế ngựa phi nước đại truy đuổi quân ta xông thẳng qua cầu,bị sập cầu,người ngưa dẫm đạp lên nhau chết vô số .Quân mai phục của ta hò lãông lên chém giết,giặc chết rất nhiều.Quân địch chủ quan vô tình bị động nên không kịp trở tay đối phó,đã bị thất bại hoàn toàn.Từ chiến thắng đầu xuân năm ấy cây cầu qua sông Kim được mang tên Vô Tình.Vởy nên đờ sau vào mùa xuân có người qua cầu Vô Tình đã làm bài thơ “Vô Tình hoài cổ” cảm kích vì trận chiến thắng,góp phần nhỏ cùng đại quân Trần đánh bại đội quân xâm lược hung hãn:

“Địa cảo thiên cao,tứ vọng bình
Vô Tình đáo thử lãng do minh
Trần quân ca xứ ,Nguyên quân khấp
Kỷ độ xuân phong đoản sáo hoành”

Tạm dịch:

Đất rộng trời cao bốn mặt bằng
Vô tình trận ấy tiếng còn vang
Quân Trần ca hát quân Nguyên khóc
Mấy độ xuân qua dáo cắp ngang.

Đến thời kỳ chống Pháp thì, ngày ấy trận công kiên đêm 15-01-1952 vào đồn Vô Tình (bên cạnh cầu Vô Tình),chỉ sau một thời gian ngắn quân ta đã làm chủ được đồn. Tên đồn trưởng bị tiêu diệt , tên đồn phó và toàn bộ tham mưu bị bắt sống. Lợi dụng yếu tố bất ngờ,quân ta đóng giả nguỵ , buộc tên đồn phó vẫn liên lạc với cấp trên của hắn” khẩn cấp kêu gọi cứu viện “ Trưa ngày 16-1 trực thăng địch bay đến khảo sát,rồi 4 máy bay vận tải đến thả 50 dù hàng gồm súng,đạn, quân trang quân dụng xuống đồn vô tình tiếp tế cho ta tiếp tục đánh chúng . Đôi điều về địa danh cầu VÔ TÌNH ở Trực Ninh viết lại biết đâu chẳng là điều lý thú giúp người đời suy ngẫm./.


. Đăng ngày 16.03.2011 theo nguyên bản của tác giả từ Nam Định.
. TRÍCH ĐĂNG LẠI VUI LÒNG GHI RÕ NGUỒN NEWVIETART.COM .