HURWICZ , MYERSON, MASKIN
 (1917- )         (1951- )       (1950- )

    NOBEL KINH TẾ 2007

GIẢI NOBEL KINH TẾ 2007


Leonid Hurwicz sinh ra ở Moskau năm 1917 trong một gia đình người Ba Lan gốc Do Thái . Ông tốt nghiệp cử nhân luật tại Đại học Warsawa năm 1938, rồi học Nghiên cứu Quốc tế ở Genf năm 1939 trước khi sang Mỹ học tiếp tại Đại học Harvard và Chicago năm 1940. Ông nổi tiếng thế giới với các công trình nghiên cứu về học thuyết kinh tế và từng được trao Giải thưởng Quốc gia Mỹ (1990) nhờ các công trình nghiên cứu tiên phong về cơ cấu phân phối phi tập trung hóa. Đề tài nghiên cứu của ông bao gồm So sánh và Phân tích các hệ thống, Kỹ thuật của Tổ chức kinh tế, Kinh tế học phúc lợi, Thực hiện lý thuyết trò chơi về các mục tiêu lựa chọn xã hội và Mô hình hóa các thể chế kinh tế… Ông cũng giảng dạy ở nhiều trường đại học danh tiếng ở Mỹ như Đại học Harvard, Đại học Michigan, Viện Công nghệ California. Hurwicz không có “bằng” về kinh tế, mà chủ yếu là tự học.

Roger Myerson sinh năm 1951 tại Boston (bang Massachussetts) và lấy bằng Tiến sĩ toán học ứng dụng tại Đại học Harvard năm 1976, Myerson đã khởi xướng “nguyên tắc biểu lộ” (revelation principle), tức là dùng toán học để đơn giản hóa cách tính những “luật chơi” hiệu quả nhất nhằm khuyến khích các cá nhân tự bộc lộ những thông tin riêng tư. Đây là đóng góp nổi bật của ông vào thuyết thiết kế cơ chế.

Ông đã sử dụng nguyên tắc này để phát triển lý thuyết “cân đối thu nhập”. Một nhánh của lý thuyết này phát triển cách tiếp cận các cuộc đấu giá nhằm tối đa hoá thu nhập của người bán, khi sự khác nhau về lượng thông tin thu được của mỗi bên có thể làm méo mó thị trường. Ông Myerson thậm chí còn xây dựng cả mô hình toán học để dày công nghiên cứu chức năng của các chế độ bầu cử, qua đó tìm ra một hệ thống bỏ phiếu mà ông nói rằng sẽ giúp Florida tránh được những vấn đề như trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2000.

Học thuyết “Bàn tay vô hình” của Adam Smith trước đây từng giải thích thị trường sẽ mang người mua và người bán lại với nhau, theo kiểu thuận mua vừa bán. Cách thức sơ khai ấy không còn thích hợp với toàn cầu hóa kinh tế.

Leonid Hurwicz bắt tay vào nghiên cứu học thuyết thiết kế cơ chế ngay sau Thế chiến II, đúng thời điểm khi các nhà kinh tế, các chính trị gia đang tranh luận gay gắt xem liệu những cuộc cải cách xã hội có thể diễn ra mà có không thiệt hại về kinh tế.

Theo Hurwicz, các mô hình kinh tế toán học có thể cung cấp một khung tổng thể nhằm phân tích các tổ chức kinh tế khác nhau, như những hình thái của chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, như các cơ chế phối hợp giữa các cá nhân trong xã hội.

Theo Hurwicz, nền kinh tế kế hoạch vô cùng phức tạp vì không có một “trung ương” nào có đầy đủ và đáp ứng kịp thời mọi thông tin. Còn kế hoạch hóa quy mô là một ảo tưởng vì đối với mục tiêu của kế hoạch, con người nhận được những khuyến khích “không đúng” trong khi sinh hoạt kinh tế đầy rẫy những sự “bất đối xứng thông tin”. Nói nôm na là người này biết nhiều hơn người kia về mặt nào đó của giao dịch và không muốn tiết lộ thông tin ấy cho đối tác.

Học thuyết thiết kế cơ chế do Leonid Hurwicz khởi xướng, được Eric Maskin và Roger Myerson phát triển, áp dụng, cung cấp những công cụ phân tích và trả lời các câu hỏi: Cơ chế giao dịch nào ? Trình tự ra quyết định khi từ chối các nguồn quỹ cho những dự án không mong muốn? Cơ chế bảo hiểm nào sẽ không bị thiệt hại?.

Lý thuyết này cũng giải thích tại sao, không có giải pháp thị trường nào cho vấn đề cung cấp hàng hóa công cộng. Theo Hurwicz, thị trường tự do hữu hiệu hơn kế hoạch hóa về nhiều mặt, nhưng vẫn còn nhiều hụt hẫng do những vấn đề về thông tin và động lực bất tương thích. Vì vậy, thuyết thiết kế cơ chế của Hurwicz nhằm phân tích các hụt hẫng trên và đưa ra một số tiêu chuẩn để thiết lập và thẩm định những thể chế bổ sung với cơ chế tương đối.

Eric Stark Maskin sinh ngáy 12 tháng 12 năm 1950 ở New York City. Ông bảo vệ Tiến sĩ Toán học ứng dụng tại Đại học Harvard năm 1976, có một thời gian ông giảng dạy tại Đại học Cambridge (Anh) và Học viện Công nghệ Massachusetts (Mỹ). Từ năm 2000 đến nay, Maskin giảng dạy ở Institute for Advanced Study in Princeton, New Jersey. Ông nghiên cứu nhiều vấn đề khác nhau trong lĩnh vực kinh tế, trong đó có thuyết trò chơi. Ông tập trung nghiên cứu làm thế nào để các cuộc đấu giá diễn ra hiệu quả hơn và làm thế nào để các công ty cạnh tranh thật sự trong thế giới thật. Maskin cũng là người khám phá một điều kiện trong khoa thống kê gọi là “tính đơn điệu Maskin” (Maskin monotonicity).

“Thuyết thực thi” (Implementation theory) của Eric Maskin làm sáng tỏ trong trường hợp nào cũng có thể thiết kế một cơ chế tối ưu mà hậu quả chỉ gồm những “điểm cân bằng” thỏa mãn “sự tương thích động lực” của Hurwicz Học thuyết thiết kế cơ chế (Mechanism design theory) giúp xác định thời điểm thị trường hoạt động hiệu quả, đồng thời giúp phân biệt được các bối cảnh kinh doanh, để xác định các cơ chế thương mại, điều tiết các hệ thống và tiến hành các thủ tục kinh doanh.

PHẢI KIÊN NHẪN CHỜ VÀ … SỐNG LÂU

Nobel Kinh tế năm 2007 thuộc về ba nhà nghiên cứu quốc tịch Mỹ Leonid Hurwicz, Eric Maskin và Roger Myerson chứng tỏ sự thống trị của Mỹ gần như tuyệt đối trong lĩnh vực kinh tế học Đây là lần thứ 29 các nhà nghiên cứu Mỹ đoạt giải Nobel kinh tế. Viện hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đánh giá: “Nghiên cứu của họ đã giúp các nhà kinh tế học, chính quyền và doanh nghiệp phân biệt những tình huống trong đó thị trường hoạt động hiệu quả và những tình huống ngược lại”. Học thuyết do Leonid Hurwicz xây dựng và Eric Maskin cùng Roger Myerson phát triển đã chứng minh được nhiều hiệu quả trong thực tiễn.

Ở tuổi 90, Leonid Hurwicz mới nhận giải Nobel kinh tế. Khi biết tin mình đoạt giải, ông Hurwicz xúc động phát biểu: “Tôi thật không ngờ mình đạt được giải thưởng cao quý này. Đã nhiều lần người ta từng nói tôi nằm trong danh sách ứng cử viên, nhưng thời gian cứ trôi, tôi tưởng mình sẽ không thể đoạt giải bởi những người quen thuộc với lý thuyết của tôi hầu hết đã qua đời”.






_____________________________________________________________



© Tác giả giữ bản quyền .
. Cập nhật trên Newvietart.com ngày 16.10.2010 theo bản gởi của tác giả từ Sài Gòn.
. Đăng tải lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com