BIÊN DỊCH



TÁC PHẨM
TÁC GIẢ



NGUYỄN VĂN HOA


Sinh ngày 8 tháng 9 năm 1946 tại Thôn Tháp Dương, xã Trung Kênh, huyện Lương Tài , Bắc Ninh.

. Tiến sĩ Kinh tế. ( bảo vệ tại CHDC ĐỨC 28-2-1987)
. Hội viên Hội Nhà văn Hà Nội
. Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội.

TÁC PHẨM XUẤT BẢN :

- Sếu Đầu Đỏ (tập thơ), 1998.
- Mưa Trong Thơ Việt (sưu tầm, tuyển chọn), 1996.
- Miền Quê Kinh Bắc: tuyển thơ cổ và kim (sưu tầm, tuyển chọn), 1997
-Tuyển Tập Thơ Văn Xuôi Việt Nam và Nước Ngoài ( biên soạn cùng PGS. TS Nguyễn Ngọc Thiện, Viện Văn học).
- Chân Dung Các Nhà Kinh Doanh Nổi Tiếng Thế Giới ( biên soạn cùng Nguyễn Hữu Viêm, Thư viện Quốc gia).










- VŨ VĂN KÍNH -
NGƯỜI ĐÃ XUẤT BẢN
NHIỀU ĐẦU SÁCH
VỀ NÔM NHẤT TẠI VIỆT NAM





Sinh năm 1919 (Kỷ Mùi) tại Thanh Sầm (Hải Hưng)
Cử Nhân Giáo khoa Việt Hán 1963 - Cao Hoc Văn chương Việt Nam 1974
Hội Viên Hội Ngôn Ngữ Học
Trước 1975 là Giáo Sư diễn giảng chữ Nôm tại Đại Học Vạn Hạnh , Cần Thơ




1-Đặt vấn đề:

Hiện nay trên Internet đã có nhiều trang website về chữ Nôm; đối với những độc giả có quan tâm đến chữ Nôm thì đây là những thông tin rất mừng .Đó chính là những công vụ quan trọng để giúp các người quan tâm đến văn hoá Việt có thêm công cụ để nghiên cứu bảo tồn tinh hoa văn hoá dân tộc.

Nhưng có lẽ ít người biết rằng Vũ Văn Kính ( từ dưới đây xin phép đựơc viết tắt VVK ) - người công giáo gốc Bắc di cư vào Nam có nhiều đầu sách chữ Nôm nhất Việt Nam . Trong bải này tôi xin có đôi lời giới thiệu về tác giả độc đáo này ;

2-Đôi nét về tác giả :

Xuất phát là người có sở thích sưu tầm sách chữ Nôm ( nhất là Nôm Kiều ) , rồi qua Trung tâm quốc học Sài gòn của Giáo sư Tiến sỹ Mai Quốc Liên mà tôi may mắn biết tác giả VVK . Tôi làm quen được tác giả này gần 10 năm rồi. , nhưng quan hệ rất thân tình. Nhờ quan hệ thân tình đó , cụ đã cho tôi trên 10 đầu sách Nôm quý của cụ . Tủ sách của tôi ví dụ có Tự điểm Nôm, Tự vị Nôm, Bảng tra chữ Nôm thế kỷ 17, bảng tra chữ Nôm sau thế kỷ 17, Bảng tra chữ Nôm Miền Nam ,Truyền Kiều đối chiếu chữ Nôm - Quốc ngữ ;Tìm nguyên tác truyện Kiều ; Đại từ điển chữ Nôm. Cụ còn nhường cho tôi nhiều cuốn sách Nôm của tác giả nước ngoài ví dụ như Tự điển chữ Nôm 1988 của tác giả Nhật Bản Yonosuke Takeuchi ; hoặc cuốn Dictionnaire historrique des Ideogrammess Vietnamniens của Paul Schnende 1992 hoặc như cuốn Dictionnaire annammite francaise của Jean Bonet 1898 . Cụ còn tặng tôi cuốn sách Nôm in ở Nhà thờ Phát Diệm về Sổ tay chữ Nôm cho người công giáo trong giao dịch dân sự ( mua bán nhà cửa đất đai, cưới hỏi , hiếu hỷ v.v…),Cụ đã gần 90 tuổi, không biết có phải cụ” trông giỏ bỏ thóc- trông mặt gửi vàng “không ? Nhưng tôi thấy lo lắng quá , khi cụ tặng những cuốn sách Nôm vô giá này, Tuy bất an , nhưng lòng tôi tự nhủ “ đây là cuộc chạy tiếp sức của nhiều thế hệ , nhưng rất âm thầm lặng lẽ -vô danh để giữ ngọn lửa văn hoá Việt nam nghìn đời bất diệt.”.Xin cụ cứ yên lòng !

Hiện nay tác giả VVK cư trú tại 205/39/49 Trần Văn Đang Quận 3 Tp.Hồ Chí Minh,Điện thoại là 08.8840262. Mỗi lần từ Hà nội vào Sài gòn ,tôi đều thu xếp thời gian ,thậm chí chỉ 5-10 phút để đến tận nhà thăm cụ.

Ngôi nhà tác giả ở, tôi đã đến nhiều lần, do Sài gòn đánh số nhà hết sức thiếu khoa học, nên vẫn rất khó nhớ ,vừa qua vợ chồng tôi đi xuyên Việt qua 50 tỉnh thành phố, tôi đưa vợ tôi đến thăm cụ bằng taxi xuất phát từ khách sạnThắng Lợi -14 Võ văn Tần , lái xe tắc xi đi loanh quanh tìm mãi không ra số nhà trên, Đêm đã muộn ,người lái xe taxi xin lỗi vợ chồng tôi. Chúng tôi thanh toán tiền cho tắc xi mà lòng cứ áy náy.

Có lần cụ từ Sài gòn về quê để khánh thành mộ Tổ họ Vũ ở Hưng yên . Cụ qua Hà nộỉ nghỉ ở Khách sạn Đồng Lợi ( phố Lý Thường Kiệt cắt đường Lê Duẩn ).Tôi nhớ hôm ấy , Hà nội rét cắt da, tôi đưa cho cụ quần len,áo len, mũ lên và áo rét và găng tay chống lại cái lạnh, gần 30 năm xa đất Bắc của cụ. Thời gian của cụ ở Hà Nội rất eo hẹp , những tôi vẫn thu xếp mời cụ đi thưởng thức nghệ thuật ẩm thực Hà nội tại Phố ẩm thực- Tổng Duy Tân.Hôm ấy mời cụ dùng món thịt gà ác tiềm thuốc bắc và uống rượu sâm.Chủ quán rất vinh dự được gặp khách quý gốc Bắc từ Sài gòn ra, nên phục vụ rất chân tình chu đáo,Cụ đã kể về cuộc đời giông bão qua chiến tranh khốc liệt nhưng vẫn đam mê đeo đuổi chữ Nôm của cụ..

Tôi kém cụ chừng 25 tuổi,do vậy tôi coi cụ như bậc trên và thâm tâm vẫn coi cụ là thầy về chữ Nôm của mình.Những cụ vẫn một mực khiêm nhường’ Tôi không dám làm thầy ông Tiến Sỹ “. Những tôi vẫn thấm nhuầm câu dậy từ ngày đầu cha tôi dạy tôi học chữ Nôm , “nhất tự vi sư , bán tự vi sư.”. Khi tái bản lần thứ Ba cuốn “ Ngoa ngữ trong dân gian Việt nam “ Nhà xuất bản văn hoá dân tộc Hà nội ,cuốn sách được tặng thưởng của Uỷ ban Hiệp Hội văn học nghệ thuật trung ương Việt nam ( 51 Trần Hưng Đạo Hà Nội ), tôi đã chính thức kính nhờ cụ hiệu đính phần chữ Nôm của cuốn sách. Sau khi hoàn thành cuốn sách ; qua tâm sự của sự tôi càng khâm phục sức lao động phi thường của cụ .

Lời cụ kể cho tôi : Cụ sinh ra ở Hưng Yên trong một gia đình công giáo nhiều đời. Gia đình cụ là gia đình làm thuốc Đông Y rất có danh tiếng ở vùng đồng Bằng Bắc Bộ. Năm 1954 do thời cuộc cụ và gia đình đã di cư vào Nam .Cụ vấn nối được nghề làm thuốc gia truyền này , đồng thời đứng vứng trên tuyến đầu trong lĩnh vực làm sách Nôm ở phía Nam . .

3- Đôi nét về tác phẩm :

Sách của VVK rất nhiều , trong khuôn khổ bài này , tôi chỉ xin phép điểm vài cuốn sách của cụ. Hẹn dịp khác sẽ phân tích kỹ từng cuốn sách của cụ.

Cụ là ngưòi công giáo làm thuốc đông Y , cho nên cụ đã làm được một số sách thuốc về Đông Y .Sách thuốc của cụ đang có bán tại các hiệu sách Sài gòn và toàn cõi Việt nam ví dụ có 500 ( năm trăm ) bài thuốc gia truyền hoặc cuốn 400 bài thuốc gia truyền diễn ca. Cụ nổi tiếng với bè bạn Sài gòn với bài thuốc “Lão Bạng sinh châu” nghĩa là Trai già nhả ngọc. Bài thuốc này dùng cho người hiếm con vì vợ hay chống suy tinh, khí. Ngâm với 3 lít rượu ngon, nếu sắc thì chia làm hai thang, kẻp uống một lần khó tiêu hết được chất thuốc.( tại trang 12 cuốn 500 ( năm trăm ) bài thuốc gia truyền Nhà xuất bản TP. Hồ Chí Minh in lần thứ ba năm 1997 : Bài thuốc gồm có Bắc phòng đẳng 6 đồng cân, Bạch linh 4 đồng cân, Chích cam thảo 4 đồng cân,Bạch thược sao 4 đồng cân, Thục đại tốt 1 lạng, Xuyên tục đoạn 4 đồng cân,Long nhãn nhục 1 lạng, Hoàng Tinh 5 đồng cân, Đường tảo nhân 5 đồng cân,Dâm dương hoắc 1 lạng,Sơn dương 1 lạng, Nhị hồng sâm 1 lạng, Bạch truật sao 4 đồng cân,Xuyên quy đầu6 đồng cân, Đỗ trong sao 5 đồng cân ,Ngưu tất 3 đồng cân, Câu kỷ tử 6 đồng cân,đại tảo 1 lạng ,Nhục thung dung 1 lạng và Lộc giao 1 lạng). Ông còn là người làm sách những phương thuốc hay của thái y viện triều Lê hoặc cuốn Bút hoa y cảnh ( quyển 2,3,4).

Nhưng tôi vì là người chơi sách Nôm , nên theo thiển kiến của tôi tác giả công giáo này đáng đựơc quý trọng chính là mảng sách chữ Nôm . Tôi xin điểm ra đây những tác phẩm cùng một soạn giả :

. Từ điển chữ Nôm, Tự vị Nôm,
. Bảng tra chữ Nômthếkỷ 17,
. Bảng tra chữ Nôm sau thế kỷ 17 ( tức là chữ Nôm của thế kỷ 18, 19 và 20 ) ;
. Bảng tra chữ Nôm miền Nam;
. Truyện Kiều ( đối chiếu chữ Nôm- Quốc Ngữ );
. Gia huấn ca ( đối chiếu chữ Nôm- Quốc Ngữ) ,
. 30 tác phẩm của Maiorica ( chữ Nôm thế kỷ 17 ) đối chiếu chữ Nôm - Quốc ngữ ( đã phiên âm xong , in vi tính , dùng làm tài liệu tham khảo , chưa xuất bản ).

Ngoài ra cụ còn có nhiều tác phẩm nômchưa công bố ví dụ như :Hội đồng tứ giáo,Phụ Mẫu báo ân trọng kinh, Tứ nguyên yêu lý, Lâm mệnh, Kinh nguyện hàng ngày .

Gần đây cụ đã viết cuốn Học chữ Nôm . Cuốn sách đã được tái bản nhiều lần)..Sách dày 188 trang ,chia ra mưòi ( 10 ) phần gồm : Lời nói đầu ; Dẫn nhập ( nguyên nhân sáng tạo chữ Nôm,Chữ Nôm có từ bao giờ và ai đặt ra ) ; Phân tích cách cấu tạo chữ Nôm ( đọc theo âm Hán Việt , Mượn chữ Hán nhưng không dùng âm mà lại đọc theo âm nghiã của chữ Hán ấy ,Loại giả tá,Loại hội ý, Loại hài thanh,Chữ Nôm theo bộ của chữ Hán ); Vài nét về chữ Nôm thế kỷ 17;vài nét về chữ Nôm Miền Nam ; Mấy kinh nghiệm về đọc chữ Nôm ; ưu khuyết điểm của chữ Nôm ; Phần chữ Nôm thực tập ; Phiên âm và giải thích hai bài mẫu và Phiên âm các bài tập. đây là cuốn sách dạy chữ Nôm đựoc giải thích đầy đủ,cặn kẽ về cách cấu tạo hấp dẫn nhất . Nó cần thiết cho những ai còn quan tâm đến sự tồn vong chữ Nôm ở Việt Nam hôm nay và mai sau.

Cuốn Đại tự điển chữ Nôm NXB Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm nghiên cứu quốc học Sài gòn , sách dày 1567 trang , đúng như tác giả dưới 90tuổi VVK nói : Đây là cuốn sách tổng kết thành quả lao động miệt mài cả đời mình. Để làm cuốn này tác giả đã thai nghén hàng chục năm nay, tham khảo trên 71 khối tư liệu khổng lồ về chữ Nôm khác “ cô đặc như thuốc Bắc ‘ để có cuốn sách bất tử này. .

Bảng tra chữ Nôm sau thế kỷ 17 do Hội ngôn ngữ TP. Hồ Chí Minh in 1994 với 311 trang . đây là cuốn sách tổng kết chữ Nôm của thế kỷ 18, 19 và 20 . Theo tác giả VVK âm chữ Nôm khác chữ Hán nhiều ví dụ âm “tốt” có đến 20 cách đọc khác nhau ( chốt,chút, rót, rốt, đốt, chót, thót, thoắt, tót, tuốt, sót, sút…) hoặc như âm ‘Du” có 27 cách viết khác nhau. Với vốn chữ Nôm uyên bác , qua cuốn sách này tác giả đã giải mã được rất nhiều chữ Nôm khó nhất của Việt nam .

Truyện Kiều ( đối chiếu Nôm- Quốc ngữ ) và cuốn Tìm nguyên tác Truyện Kiều đã xếp VVK ngồi cùng mâm với những nhà nghiên cứu Kiều số 1 của Việt nam . đây là hai cuốn sách tra cứu hiệu quả khi một người nào đó muốn hiểu thấu đáo Truyện Kiều viết bằng chữ Nôm đang còn gây tranh cãi .

Có lẽ tác phẩm Nôm xếp từ dưới đất lên thì nó đã cao hơn đầu tác giả. Còn nếu cả bản thảo thì phải xếp ngập đầu người .Nhìn cụ già đã gần 90 mưoi vẫn tha thiết với bảo tồn chữ Nôm, tôi thật cảm phục.

4-Đôi lời nhận xét cá nhân:

Từ gia đình làm thuốc Đông Y có vốn Hán học, VVK đã kiên trì học hỏi để đạt đến đình cao kỷ lục làm sách Nôm. Đó là một tấm gương học tập rất đáng để cho thế hệ trẻ noi gương,

Là người gốc Bắc do thời cuộc đã bị cuốn theo làn sóng di cư vào Nam ,nhưng VVK vẫn tìm cho mình một hướng đi thật đúng đắn qua những tác phẩm Nôm bất tử cho mọi tủ sách gia đình và mọi thư viện các cấp ở Việt nam và cho mọi thư viện ngoại quốc khi nghiên cứu về Nôm của Việt Nam.

Uy tín quốc tế của VVK rất lớn . Nhiều tác giả khi soạn sách Nôm đã phải tham khảo sách của VVK ,ví dụ Paul Schneider năm1992 làm cuốn Dictionnaire Historrique des Ideogrammes Vietnamniens , tôi đã tìm thấy trong danh mục tài liệu tham khảo có cuốn Tự vị Nôm Vu Van Kinh et Nguyen Van Khanh , Sài gòn 1970 Universite de Saigon , sách của VVK đã là cơ sở cho nhiều tác giả nước ngoài làm sách Nôm.

Về quan hệ cá nhân với tác giả Vũ Văn Kính , tôi thực sự hạnh phúc đã có được những sách có chữ ký tặng của tác giả Vũ Văn Kính . đây là một phần tài sản của tôi đề giành cho con cháu sau này.Tôi cũng thực sự biết ơn cụ đã hiệu đính phần chữ Nôm trong cuốn sách đã được giải thưởng cấp quốc gia của tôi. Nhờ cụ mà cuốn sách thêm sang trọng và có chỗ đứng xứng đáng trong văn học dân gian Việt nam.

Kết luận :

Là thầy thuốc Đông Y, công giáo , di cư vào Nam đã vượt qua bao thử thách trong chiến tranh cũng như hoà bình , nay đã cao tuổi vẫn nêu gương sáng cho những người quan tâm đến di sản Nôm Việt Nam .



NGUYỄN VĂN HOA



TRANG CHÍNH TRANG THƠ ĐOẢN THIÊN TRUYỆN NGẮN ÂM NHẠC