HAI TRĂM NĂM



FÉDÉRIC CHOPIN

(1810-1849)


IV- CHOPIN TẠI PARIS

Tại Vienne Chopin xin được một giấy thông hành để đi London (Anh), trên tờ thông hành này có ghi rõ rệt hàng chữ "passant par Paris" nghĩa là Chopin chỉ đi qua Paris trên đường tới London và điều này cũng chứng tỏ rằng Chopin không có ý định cư tại Pháp vì Chopin tức giận vưa nước Pháp Louis Philippe 1er đã không trợ giúp quân sự cho người Ba Lan trong cuộc vùng dạy chống lại sự đô hộ của lực lượng Nga hoàng .

Tuy nhiên Paris lúc này lại là thủ đô của Âm Nhạc.

Vào mùa thu 1831, Chopin cư trú tại số 27, đại lộ Poissonnière. Và Chopin đã bị Paris chinh phục . Trong những lá thư Chopin viết gởi Titus: "thành phố Paris đẹp nhất thế giới" hoặc "Paris đáp ứng lại được tất cả sự mong ước "...

Nhờ những lá thư giới thiệu của Elsner, Chopin liên lạc được với những người trong giới âm nhạc ở Paris và được giới hữu trách cấp giấy cư trú .

Chopin được làm quen với Rossini, Chérubini, và Kalkebrenner , một nhạc sĩ dương cầm 46 tuổi người Đức và là nhạc sĩ dương cầm tài ba nhất nhì thế giới và cũng là một nhà soạn nhạc.

Trái với những ý kiến của Elsner và những người bạn mới gặp ở Paris : Hiller, Liszt, Mendelssohn, Berlioz, Chopin làm việc với Kalkbrenner (1785-1849) và quan hệ với nhà sản xuất đàn dương cầm Camille Pleyel mà Kalkbrenner đã cộng tác từ những năm 1824 để từ ngày đó Chopin là một người bảo đảm cho hiệu đàn Pleyel và xử dụng hiệu đàn này cho tới ngày Chopin trút hơi thở cuối cùng .

Tại phòng trình diễn của cơ sở sản xuất đàn dương cầm Pleyel, Chopin ra mắt giới hâm mộ dương cầm tại Paris lần đầu tiên vào ngày 26 tháng 2 năm 1832 : một thành công rực rỡ.

Suốt mùa hè năm đó, cơn dịch tả đã lan tràn ở Paris và Chopin nghĩ tới việc ra đi. Cũng thời kỳ này, Chopin được nam tước James de Rothschild mời đến biểu diễn tại tư gia . Tại đây Chopin đã làm giới hâm mộ âm nhạc cực kỳ thích thú . Nữ nam tước đã yêu cầu Chopin dạy dương cầm cho bà tại biệt thự của gia đình Rothschild mỗi ngày 4 giờ.Ngoài ra là những buổi trình tấu tại những nơi khác, suốt 18 năm ở tại Paris, Chopin chỉ xuất hiện trong 19 buổi hoà nhạc trong đó vỏn vẹn 4 lần độc tấu trước cử toạ, với sự sợ sệt trước đám đông như trong thư viết cho Titus, bạn thân của ông : " thật là một sự khổ ải vô cùng cho tôi, suốt trong ba ngày, trước khi trình diễn trước công chúng", dù vậy, Chopin cũng không vì những thành qủa đạt được mà quên không hoàn tất 12 bản Études op 10 dành tặng Liszt và 6 bản Nocturnes Opus từ số 9 tới số 15. Những tác phẩm của Chopin đã được phổ biến rất nhanh chóng tại các quốc gia khác. Liszt, Clara Wieck (vợ của nhạc sĩ Schumann) đã góp phần không nhỏ vào công việc này.

Bảy tập sáng tác của Chopin xuất hiện giữa những năm 1832 và 1835.

Những người học trò của Chopin đều là thành phần những gia đình trưởng giả giầu có nên Chopin dời về cư ngụ ở một căn appartement tiện nghi hơn tại số 4 Cité Bergère ngay từ năm 1832 . Khả năng tài chánh càng lúc càng dồi dào với những sáng tác được xuất bản nên sau đó Chopin dời về cư ngụ tại số 5 rue de la Chaussée d'Antin, trong một căn appartement rộng rãi xinh xắn hơn với một chiếc xe độc mã nhẹ, cà vạt bằng tơ tầm, những người giúp việc ...và căn appartement của Chopin đã trở thành một địa điểm quy tụ những nhạc sĩ, văn sĩ... trong số đó có Heinrich Heine .

Kể từ năm 1832, sau khi ký kết hợp đồng với Haslinger , tất cả các tác phẩm của Chopin đều được giới phê bình âm nhạc vào thời đó ở khắp Âu châu đề cập đến. Lẽ cố nhiên, có những người chỉ trích triệt để như Rellstab, nhà phê bình lừng danh ở Berlin hoặc Robert Schumann, người cực lực bênh vực .

Tháng 11 năm 1832, Chopin gặp lại Hector Berlioz , Auguste Franchomme .

Muà hè năm 1833, Chopin cùng với nhạc sĩ chơi đàn hạc François-Joseph Dizi (1780-1840) đến Bruxelles (Bỉ). Tại đây ông không xuất hiện trong một buổi trình tấu nào nhưng chỉ biểu diễn trong một buổi độc tấu tư nhân trên chiếc đàn Pleyel mà Kalkbrenner đặc biệt gởi từ Paris tới trong dịp này. Sau đó trở lại Pháp, Chopin cùng với Franchomme, Chopin đến nghỉ ngơi tại nhà những người bạn của nhạc sĩ vĩ cầm này tại Azay-sur-Cher trong vùng Tourraine (Indre-Loire- Pháp)

Ngày 15 tháng 12 năm 1833 tại viện quốc gia âm nhạc Paris, Chopin trình diễn Concerto en Ré dành cho 3 claviers của Bach cùng với Liszt và Hiller.

Năm 1834, Liszt và Hiller tháp tùng tới nhà Berlioz tại Montmarne và ở đây Chopin gặp gỡ thi sĩ Alfred de Vigny.

Tháng 5 năm 1834, Chopin cùng với Hiller tới Aix-la-Chapelle (Aachen) để tham dự đại hội âm nhạc vùng Basse-Rhénanie, tại đây cả hai gặp lại nhạc sĩ Mendelssohn, sau đó ba người cùng đi Düssendorf (Đức).

Trở lại Paris, Chopin bắt buộc phải chọn lựa quy chế chính trị của ông : Hoặc tiếp tục là một kiều dân lánh nạn chính trị hay là tới trình diện tại đại sứ quán Nga ở Paris để trở thành một công dân của Nga hoàng (nước Ba Lan là một lãnh thổ của Nga hoàng - Tsar ).

Mặc dù những lời khuyên nhủ của thân phụ mình nhưng Federic Chopin từ chối không tới trình diện tại đại sứ quán Nga.

Quyết định này đã làm Chopin trở thành một kiều dân tỵ nạn BaLan tại Pháp và vĩnh viễn Fédéric Chopin bị cấm chỉ không được trở về Ba Lan nữa.

Ngày 5 tháng 4 năm 1835, Chopin cùng với Liszt, Hiller, Nourrit và nhạc trưởng Habeneck tham dự vào một buổi hoà nhạc cống hiến cho những kiều dân tỵ nạn Ba Lan.

Tháng 8 năm 1835 Chopin đến nghỉ 3 tuần lễ hè tắm nước khoáng nóng tại Enghien theo lời khuyên của một người bạn, Matuszinski. Tại đây Chopin tạm ngụ ở một nhà trọ gần bờ hồ và gặp gỡ rất nhiều đồng hương Ba Lan trong số đó có Delphine Potocka.

Trong thời gian nghỉ tại Enghien, Fédéric Chopin nhận được tin cha mẹ ông có ý đến nghỉ tại Carlsbad cũng trong tháng 8 năm đó. Vì lẽ đã từ chối đến toà đại sứ Nga để làm lại passeport của mình nên Fédéric không thể trở về Varsovie gặp gỡ cha mẹ được nên ông đã quyết định dành cho họ một sự ngạc nhiên thích thú bằng cách là sẽ tới Carlsbad tháp tùng cha mẹ ông vì đây là một dịp may mà Fédéric không thể bỏ qua được.

Tại Carlsbad "nỗi mừng vui của chúng tôi thật khó lòng tả nổi" Chopin đã viết trong một lá thư gởi chị cả Ludwika và người em gái Isabella cả hai đều vắng mặt trong dịp này.
Cũng tại Carlsbad , Fédéric Chopin được bá tước Thun-Hohenstein mời tới lâu đài của ông này tại Děčín.

Ngày 14 tháng 9 cha mẹ Fédéric Chopin lên đường quay về Varsovie. Kể từ đó, Fédéric Chopin không bao giờ còn có dịp gặp lại được cha mẹ của mình nữa.

V- "MOIA BIÉDA" - NIỀM ĐAU KHỔ CỦA TÔI

Ngày 19 tháng 9 năm 1935 Fédéric Chopin rời Děčín cùng với Frédéric de Thun tới thành phố Dresde theo lời mời của bá tước Wodziński .

Fédéric quen biết gia đình bá tước Wodziński ngay từ khi còn nhỏ vì con cái của vị bá tước này đã là những học trò nội trú tại ký túc xá của cha mẹ Fédéric Chopin, Fédéric Chopin và các anh em Wodziński đã là những người bạn thân trong tất cả những sinh hoạt ở ký túc xá này . Bá tước Wodziński là một gia đình qúy tộc giầu có và có rất nhiều nhà đất. Vào thơì kỳ dân chúng Ba Lan vùng dạy chống lực lượng đô hộ Nga, hai người con trai lớn của gia đình Wodziński tình nguyện đầu quân trong lực lượng kháng chiến Ba Lan. Sau đó, cả gia đình rời Ba Lan, lưu vong tới định cư tại Genève (Thụy Sĩ). Trong những căn phòng tiếp tân của gia đình này nổi tiếng một cách thật nhanh chóng vì những người khách lui tới là những nhân vật quan trọng trong lãnh vực chính trị và nghệ thuật. Maria, con gái út của gia đình bá tước Wodziński lúc này đã được 19 tuổi. Mái tóc nâu, sống động với đôi mắt to màu đen, một nữ dương cầm thủ, ca sĩ ... Fédéric Chopin yêu thương Maria và tìm cách quyến rũ cô. Một tháng trôi qua dưới mắt khoan dung của mẹ cô gái và vẻ bài kích của người chú cô ta.

Đã tới lúc lại phải ra đi.

Ngày 26 tháng 9, Fédéric rời Dresde. Trước khi rời khỏi nơi này, Chopin, từ giả bằng bản độc tấu dương cầm, tặng Maria, theo điệu valse mà sau này Maria đặt tên là "La valse de l' Adieu" - bài này không bao giờ được Chopin cho xuất bản rất có thể vì ngượng ngùng - và Maria trao tặng Chopin một bông hồng.

Trên đường trở lại Paris, Chopin dừng chân ở Leipzig để gặp Mendelssohn, lúc này vừa được đề cử chỉ huy « Gewenhaus », dàn nhạc lừng danh nhất tại Đức và Chopin tới nhà gia đình Wieck (gia đình của Clara Schumann) để gặp Robert Schumann.

Rời Leipzig tới Heidelberg và được nữ nam tước Dille tiếp đón nhưng Fédéric Chopin ngả bịnh bắt buộc phải nàm dài trên giường . Sau khi khỏi bịnh Chopin về tới Paris giữa tháng 10 năm 1835.

Về tới Paris, Chopin viết thư gởi cho Maria, vào chính lúc này, Chopin đã sáng tác bản Ballade en Sol mineur, một công trình thực sự đầy tình yêu của Chopin.

Trong suốt mùa đông năm 1835-1836 Chopin ngả bịnh. Trầm uất, ảnh hưởng cái chết của Vincenzo Bellini (1801-1835) để lại, Chopin bị khạc ra máu . Báo động đầu tiên về sức khoẻ của Fédéric Chopin.

Đầu năm 1836, Fédéric Chopin gặp và kết bạn với Astolphe de Custine và nữ ca sĩ Delfina Potocka (Delfiny Potockiej, 1805-1877) người đã được Chopin đề tặng bản Concero thứ hai (opus 21) xuất bản tại Leipzig vào tháng 4 năn 1836.

Mùa hè năm 1836, lần thứ hai Chopin lại được gia đình Wodzinski mời đến với họ tại Marienbad và Fédéric Chopin cảm thấy một cách rõ rệt về sự chống đối của ông chú Maria tuy nhiên Chopin vẫn ngỏ lời cầu hôn và được Maria chấp nhận. Mọi người trong gia đình Wodzińska đều đề cập tới cuộc hôn nhân của Fédéric và Maria một cách chính thức nhưng chính bà Wodzińska, mẹ cúa Maria lại muốn làm chậm lại việc thực hiện dự tính hôn nhân này lấy cớ vì tình trạng sức khoẻ của Fédéric tuy nhiên bà quyết định đợi tới mùa hè năm sau mới cho tổ chức lễ đính hôn.

Trên đường trở về Paris, Chopin ghé lại nhà gia đình Schuman ở Leipzig vào ngày 10 tháng 9 .

Sau đó thì chuyện hôn nhân diễn ra như một tiểu thuyết bằng những lá thư.
Rồi, trong một lá thư viết vào tháng 6 năm 1837, Maria Wodzińska ngỏ cho Fédéric Chopin biết rằng sẽ không có chuyện hôn nhân nữa. Hình như thân phụ cô ta phản đối vì hai gai đình không có chung giai cấp xã hội, cũng hình như vì lý do chính trị vì gia đình Wodzinski có ý quay trở về Ba Lan cư ngụ và lấy lại tài sản của họ mà một người con rể như Fédéric Chopin là một chướng ngại quan trọng .

Chopin im lặng chấp nhận sự đổ vỡ tình cảm này mà chỉ viết trên những tấm thiệp của Maria vỏn vẹn hai chữ bằng tiếng Ba Lan "moia biéda" - niềm đau khổ của tôi.

Rất có thể vết thương lòng của Fédéric Chopin không bao giờ khép lại được. Người ta đã tìm lại một gói nhỏ sau khi Chopin qua đời, được buộc lại một cách cẩn thận trong đó có bông hoa hồng của Maria trao tặng ngày nào ở Dresde .

Từ ngày 10 cho tới ngày 28 tháng 7 năm 1837, Chopin đến London (Anh). Thủ đô Anh quốc không có gì để Chopin lưu tâm nên ông không liên lạc gì với những người trong giới âm nhạc tại đây và hình như chỉ cùng với Pleyel, người đồng hành , tới những nơi vui chơi khác thay vì dành thời giờ để phát triển sự nghiệp của mình tại Anh .

VI- LÃNG MẠN LƯU VONG

Năm 1838 Heinrich Heine đã viết, một bài vẫn luôn có giá trị cho tới ngày nay, ca tụng tài nghệ Chopin trong sự góp phần không nhỏ của ông cho trường phái lãng mạn trong âm nhạc bên cạnh những Beethoven, Berlioz, Mendelssohn, Schuman, Liszt, Schumann, Schubert ... .
Trong bài báo, Heinrich Heine nhấn mạnh rằng người nhạc sĩ này là một người đã cống hiến hoàn toàn đời mình cho nghệ thuật .... Nhạc sĩ đã làm nổi bật lên sự hào hiệp và nỗi thống khổ Ba Lan, vẻ thanh lịch Pháp và giấc mơ sâu thẳm Đức.

Ngày 16 tháng 2 năm 1838, Chopin trình diễn tại lâu đài Tuileries trước gia đình hoàng gia Pháp và được tặng thưởng một bộ bát đĩa quý giá với dấu ấn của hoàng gia .

Ngày 03 tháng 3 trong Salons de Pape, Chopin tham dự vào cuộc biểu diễn 8 bàn tay phần Andante và Finale (kết) bản 7e Symphonie của Beethoven cùng với những học trò của ông : Gutmann, Zimmermann và Alkan, tác giả của bài chuyển biên,
Ngày 12 tháng 3 , Choipn tới thành phố Rouen theo lời mời của một người bạn học cũ tại Trường Âm Nhạc ở Varsovie, Antoni Orlowski, người điều khiển dàn nhạc thính phòng Rouen. Orlowski là bạn đối ẩm của nhà văn Gustave Flaubert và cũng là giáo sư âm nhạc cho Caroline, em gái nhà văn này .


Viết tại La Sérénité-Troyes, 12 giờ 40 ngày 24.01.2010

... CÒN TIẾP ...










Qúy bạn đang lần lượt nghe các bản Ballade 1 , 2è và 3è của Chopin.

© tác giả giữ bản quyền.
. Tải đăng ngày 01.02.2010
. Trích Đăng Lại Vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com.