HAI TRĂM NĂM



FÉDÉRIC CHOPIN

(1810-1849)


I- GIA ĐÌNH CHOPIN

Gia đình Chopin gốc người vùng Lorraine và Dauphiné. François Chopin và người vợ tên Marguerite Deflin, ông bà nội của Fédéric Chopin định cư tại Marainville sur Madon vùng Vosges. Vào thời kỳ này, vua Leszcynski, cha vợ của Louis XV, nằm quyền trên hai lãnh địa Lorraine và Barrois. François Chopin, chủ vườn nho và một cơ sở đóng xe. Ông François Chopin cũng là đại diện dân chúng trong vùng . Với chức danh này ông đã có rất nhiều quan hệ với bá tước, người nước Lít-va tên là Michael Pac, chủ nhân lâu đài Marainville và nhất là với vị quản gia của ông ta, Adam Weydlich . Nhờ vậy nên ông bà François Chopin đã có đủ điều kiện để cậu con trai họ, Nicolas Chopin, sinh ngày 15 tháng 4 năm 1771, theo đuổi việc học vấn một cách rất kỹ lưỡng.

Năm 1787 bá tước Michael Pac bán lâu đài Marainville , Adam Weydlich đề nghị với ông bà François Chopin cho cậu con trai của họ , Nicolas Chopin, năm này mới được 16 tuổi, tháp tùng ông ta đi sang Ba Lan. Tại Varsovie, thủ đô nước Ba Lan, trong khoảng hai năm trời, Nicolas Chopin đảm trách kế toán cho một cơ sở sản xuất thuốc lá cho tới khi cơ sở này bị ngưng hoạt động thì Nicolas trở thành một người gia sư cho Jan Dekert, giám đốc nhà máy thuốc lá sau đó là một người thầy dạy học cho các gia đình qúy phái tại vùng Kalisz rồi quay trở lại Varsovie vào tháng 4 năm 1794, ngay thời kỳ Kościsko cầm đầu cuộc nổi dạy của dân Ba Lan phản kháng sự phân chia lãnh thổ Ba Lan cho đế quốc Áo. Nicolas Chopin tham dự vào cuộc nổi dạy này trong hàng ngũ vệ quốc đoàn. Ngày 10 tháng 10 năm 1794 Kościsko bị bắt và cuộc nổi dạy bị tan vỡ.
Ông Nicolas Chopin trở thành gia sư cho gia đình Maciej Łączyński, thống đốc Gostyński và được phong hầu tại vùng Kiermozia cách Varsovie khoảng 70 cây số . Năm 1802, Nicolas là gia sư dạy 4 người con của nữ công tước Ludwika Skarbek tại Żelazowa Wola. Tại đây, Nicolas gặp cô Justyna Kryżanowska xuất thân từ một gia đình qúy phái Ba Lan. Hai người yêu nhau và thành hôn vào ngày 02 tháng 6 năm 1806.


Nicolas et Justyna Chopin
Ngôi nhà của gia đình ông bà Nicolas Chopin tại Żelazowa Wola

Ông bà Nicolas Chopin có 4 người con : Con gái lớn Louis (Ludwika), sinh ngày 6 tháng 4 năm 1807 . Cậu bé thứ hai là Fédéric Chopin sinh ngày 6 tháng 4 năm 1810 tại Zelazowa-Wola và tiếp đó là 2 người con gái - Isabella sinh ngày 9 tháng 7 năm 1811 và Émilia sinh ngày 20 tháng 10 năm 1812.


Từ mùa thu năm 1810, vào thời kỳ mà ông Nicolas Chopin được chỉ định là Giáo sư Pháp ngữ tại Lycée de Varsovie thì cả gia đình dời về định cư tại thủ đô Varsovie, vào thơì kỳ đó gồm khoảng hơn 100.000 cư dân

Trên phương diện lịch sử và chính trị thì những năm 1812-1813 là màn cuối cùng của chiến tranh Napoléon trên đất Ba Lan. Tháng 2 năm 1913 lực lượng của Nga hoàng tiến vào Varsovie. Biến động này đã đưa tới việc gia đình Chopin dời về vùng ngoại ô Cracovie và đã biến ngôi tư gia của họ thành một ký túc xá thượng hạng dành cho con em của những gia đình qúy tộc Ba Lan ở xa Varsovie theo học vì phải nói rằng Pháp ngữ là ngôn ngữ của tầng lớp tinh hoa của xã hội Ba Lan vào thời kỳ này. Cậu bé Fédéric tự nhiên trở thành người bạn của lớp trẻ được gởi ở ký túc xá của cha mẹ cậu.
Thường ngày, những người trong gia đình Chopin xử dụng tiếng Ba Lan mặc dù tiếng Pháp và Đức là ngôn ngữ giảng dạy trong ký túc xá.

Chính ông Nicolas Chopin đã dạy cho cậu con về các ngôn ngữ cổ điển cũng như các sinh ngữ khác và khai tâm cho cậu bé Fédéric về âm nhạc vì chính ông cũng biết chơi vĩ cầm và sáo. Những bài học dương cầm đầu tiên mà Chopin nhận được là do chính bà mẹ , Justyna Chopin, dạy cho cậu. Vào lúc mới chỉ được 3 tuổi Fédéric đã biết chơi dương cầm thành thạo và tự ứng tác một vài bài ngắn ngắn.

II- NHỮNG BƯỚC ĐẦU TIÊN

Năm 1816, cha mẹ cậu gởi cậu theo học dương cầm với Wojciech Żywny.
Cậu bé Fedéric đã được thầy chỉ dạy về nhạc của Bach, Mozart và của nhiều nhà soạn nhạc đang nổi tiếng tại Ba Lan vào lúc đó như Michał-Kleofas Ogiński (1765-1833) và Karol Kurpiński (1785-1857).

Chỉ mới 7 tuổi, cậu bé Fédéric đã làm cho giới qúy tộc hâm mộ âm nhạc tại Varsovie phải sửng sốt vì cậu thường được đến trình tấu cho Công tước tối cao Constantin ; âm nhạc mà Fédéric Chopin trình tấu đã có khả năng làm dịu cơn giận dữ khủng khiếp của bậc vương giả này, nên cậu đã được đón vào cung mỗi khi công tước nỗi cơn thịnh nộ.

Năm 1817, ông Nicolas đã cho khắc lại tác phẩm đầu tiên của cậu con trai với tựa đề "Polonoise pour le pianoforte dédiée à Son Excellence Mademoiselle le Comtesse Victoire Skarbek, faite par Frédéric Chopin" .

Lần xuất hiện đầu tiên trước công chúng của cậu bé Fédéric Chopin diễn ra vào ngày 24 tháng 2 năm 1818 trong một buổi hoà nhạc làm việc nghĩa do công chuá Zofia Zamoyska tổ chức.

Cậu bé Chopin được cha mẹ gởi đến Lycée de Varsovie để theo đuổi học vấn nhưng mỗi mùa hè đều về nghỉ ở thôn quê nơi gia đình bạn bè , như tại nhà gia đình Radziwiłł hoặc trong cư xá của giới qúy tộc. Cậu rất thích tham dự vào các lễ hội và âm nhạc đại chúng.

Tháng 6 năm 1825, nhà xuất bản Brzezina ấn hành Rondo en ut mineur , tác phẩm thứ hai của Fedéric Chopin được ra mắt quần chúng yêu chuộng âm nhạc.
Cũng vào cuối năm này Fédéric Chopin từ chối tham dự vào cuộc thi tốt nghiệp Trung học ở Lycée de Varsovie .

Năm 1826, cậu ghi tên học tại trường cao đẳng âm nhạc - Szkoła Główna muzyki - điều hành bởi Józef Elsner và cùng lúc ghi tên tại đại học Varsovie trong những buổi nói chuyện về văn chương của K.Brodziński và Ludwik Osinski. Trong thời kỳ này Federic Chopin kết bạn với những người đại diện cho trường phái lãng mạn (yêu nước) Ba Lan như Maurycy Mochnacki (1803-1834), Dominik Magnuszewski (1810-1845), Bohdan Zaleski (1802-1886), Stefan Witwicki (1801-1847).
Những người bạn của Fédéric đã thúc đẩy cậu sáng tác nhạc để phục vụ cho phong trào yêu nước và chính vị giáo sư Elsner hối thúc Chopin soạn những bản nhạc kịch Ba Lan và rất có thể vì vậy mà Fédéric Chopin đã theo học vài khoá học tiếng Ý .

Ngày 10 tháng 4 năm 1827, em gái thứ tư của Fédéric, Émilia, từ trần vì bệnh phổi.
Sau khi Émilia qua đời khi mới chỉ được 14 tuổi, gia đình Chopin dời chổ ở và đóng cửa ký túc xá mà họ đã điều hành trong suốt 17 năm trời.
Một thời gian sau, Fédéric kết bạn với Hummel và khởi sự một vòng trình diễn tại Varsovie.
Tháng 9 năm 1828 Fédéric Chopin, tháp tùng một bạn của thân phụ, ông Feliks Jarocki một nhà động vật học đến Berlin. Tại thủ đô nước Đức, Chopin tham dự những buổi trình tấu âm nhạc, viếng thăm những cơ sở sản xuất dương cầm, nhà xuất bản nhạc của Schlessinger. Trong lúc đó tại Bá Linh có sự hiện diện của Spontini, Zelter và Mendelssohn tuy nhiên Fédéric Chopin không tiếp xúc với họ.
Trở về Varsovie Fédéric Chopin theo đuổi bộ môn kịch nghệ tài tử kết giao với giới trẻ chống đối sự xâm chiếm Ba Lan của lực lượng Nga hoàng và sáng tác những giai điệu đầu tiên, chủ yếu trên những bài thơ của Witwicki. Fédéric hâm mộ nữ ca sĩ Konstancja Gladowska (1810-1889) người, theo thư từ liên lạc với bạn mình, Tytus Woyciechowski, đã là nguồn cảm hứng trong một số sáng tác của Chopin .

Năm 1829, dự trù cho những chuyến đi tới các thủ đô của những quốc gia Âu châu, Fédéric Chopin theo học Anh ngữ. Một học bổng để đài thọ cho chuyến đi của Chopin đã bị giới hữu trách từ chối. Ngày 20 tháng 7 cùng năm, Fédéric Chopin lấy bằng sáng tác âm nhạc.
Ngay sau đó, Fédéric Chopin cùng với một nhóm người trẻ làm một vòng du lịch. Sau Cracovie, Fédéric tới Vienne - thủ đô nước Áo - tại đây nhờ vào sự giao thiệp của chính mình, Fédéric thực hiện buổi trình diễn đầu tiên tại Kärtntnertortheater - nhà kịch nghệ hoàng gia cửa Carinthie - vào ngày 11 tháng 8. Cuộc trình diễn thành công và những người tổ chức quyết định cho tái diễn vào ngày 18 cùng tháng. Lại thêm một lần thành công. Sau Vienne, Chopin tới Prague rồi Dresde.
Trở về Varsovie, Fédéric Chopin trình tấu trước công chúng tại Théâtre National, những ngày 17 và 22 mars 1830. Cũng trong năm này tại Varsovie , Federic làm quen với một nữ ca sĩ đang được mọi người ca tụng, Henriette Sontag.

III- GIÃ TỪ BA LAN

Sau một buổi trình diễn từ giã, Chopin rời Varsovie ngày 02 tháng 11 năm 1830 cùng với bạn, Tytus Woyciechowski. Cả hai vượt biên giới Ba Lan vào ngày 05 tháng 11 để rồi từ đó không bao giờ Fédéric Chopin còn được nhìn lại nơi mình chôn nhau cắt rốn nữa .
Hai người dừng lại một thời gian ngắn tại Wroclaw (Breslau - tên Đức) rồi tới Dresde (Đức) . Tại đây Chopin thường xuyên lui tới giao lưu với giới trường giả thượng lưu của cộng đồng người Ba Lan. Rời Dresde, sau khi ghé qua Prague (thủ đô Tiệp Khắc), Fédéric cùng Tytus Woyciechowski tới Vienne ngày 23 tháng 11. Sau những bước vận động đầu tiên mà kết quả không được tốt đẹp cho lắm, nhất là cùng lúc đó tại Ba Lan cuộc nổi dạy đánh đuổi lực lượng chiếm đóng Nga bùng nổ ngày 29 cùng tháng, đã tạo nên một sự thiếu thiện cảm nào đó của người Vienne đối với người Ba Lan . Tytus quay về Ba Lan để tham gia vào hàng ngũ những người yêu nước và Chopin quyết định ở lại Vienne một mình.
Chopin rất vui mừng khi gặp lại Hummel ở Vienne và làm quen với Sigismond Thalberg tuy nhiên mặc dù ngưỡng mộ sự điêu luyện của Thalberg nhưng không ưa bản tánh của người nhạc sĩ dương cầm này. Chopin kết bạn với một dương cầm thủ khác, Joseph Slavik (1806-1833).

Ngày 11 tháng 6 năm 1831, Chopin lại có cơ hội , y hệt như 3 năm về trước, ra mắt khán thính giả yêu chuộng âm nhạc tại Kärtntnertortheater - Vienne (Áo).

Ngày 20 tháng 7, Chopin lên đường tới Munich (Đức) và lưu lại đây 1 tháng. Ngày 28 tháng 8 cùng năm, Fédéric Chopin đã ra mắt khán thính giả thành phố này trong một buổi hoà nhạc dưới sự điều khiển của nhạc trưởng Joseph-Hermann Stuntz (1793-1850).

Ngày 11 tháng 6 năm 1831, Chopin lại có cơ hội , y hệt như 3 năm về trước, ra mắt khán thính giả yêu chuộng âm nhạc tại Kärtntnertortheater - Théâtre de la Porte de Carinthie ở Vienne (Áo). Ngày 20 tháng 7, Chopin lên đường tới Munich (Đức) và lưu lại đây hơn 1 tháng. Ngày 28 tháng 8 cùng năm, Fédéric Chopin đã ra mắt khán thính giả thành phố này trong một buổi hoà nhạc dưới sự điều khiển của nhạc trưởng Joseph-Hermann Stuntz (1793-1850)
Vào đầu tháng 9 năm 1831, Fédéric Chopin tới Stuttagrt (Đức) ngay lúc cuộc nổi dạy của người Ba Lan bị lực lượng chiếm đóng Nga dập nát. Sự kiện này đã làm Chopin cực kỳ bối rối vì không biết được gia đình mình có còn sống sót sau những cuộc đàn áp của quân đội chiêm đóng hay không. Chính vào thời điểm này mà Chopin đã viết những tác phẩm đen tối nhất của mình như các bản L'Etude "Révolutionnaire" , Scherzo op.20, 2è và 24è Préludes ... đầy đau thương và cũng đầy ước muốn được trả hận, những kiệt tác đầu tiên của Chopin. Thân phận Chopin như đã bị định đoạt : kể từ lúc đó Chopin trở thành một kẻ suốt đời lưu vong với sự đau khổ phần thì hướng về đồng bào mình, phần khác lại quay cuồng trong nỗi hoài hương và sự phẫn nộ hiếu chiến.
Sau khi nhận được những tin tức tốt đẹp về gia đình và bè bạn mình, Fédéric Chopin quyết định đến Paris - Pháp, thành phố mà ông ước mơ được tới từ bao nhiêu năm qua.


Viết tại La Sérénité-Troyes, 20 giờ 32 ngày 18.01.2010

... CÒN TIẾP ...










Qúy bạn đang lần lượt nghe
Étude "Révolutionnaire" , 2è và 24è Préludes VÀ Scherzo op.20.

© tác giả giữ bản quyền.
. Tải đăng ngày 19.01.2010
. Trích Đăng Lại Vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com.