JOHN LENNON,
nhạc sĩ vĩ đại, ca sĩ tài hoa




* TUỔI THƠ BUỒN KHỔ

John Winston Lennon sinh ngày 9-10-1940 tại Liverpool (Anh quốc). Cha là Alfred Lennon và mẹ là bà Julia Stanley. Cha anh làm việc trên một con tàu nên ít khi ở nhà, ngay cả khi anh ra đời, ông vẫn còn lang thang trên mặt bể.

Bấy giờ cuộc Đệ nhị thế chiến (1939-1945) đang diễn ra ác liệt ở Âu châu. Bà Julia, vì chồng luôn vắng nhà, một mình bà nuôi con nhỏ trong cảnh tan nát vì chiến tranh thật không dễ dàng gì. Vì thế khi John chưa kịp thôi nôi, bà đã đem con gửi cho chị mình là bà Mimi nuôi giúp. Bà Mimi có chồng là George Smith, hai vợ chồng có trại nuôi bò sữa ở gần đấy. Họ không có con nên rất yêu John. John cũng rất yêu cha mẹ nuôi và bà Julia cũng thường xuyên tới thăm con (1).

Lên 5 tuổi, tháng 9 năm 1945, John được dì Mimi cho đến học ở trường Tiểu học Dovedale (Liverpool). John học giỏi nhưng thường dính tới nhiều vụ đánh lộn gây phiền phức cho nhà trường.

Tháng 9 năm 1952, John lên học trường Trung học Quarry Bank cũng ở Liverpool. Tháng 9 năm 1957 John theo học trường Đại học Mỹ thuật Liverpool. Năm 1960 John rời trường Đại học và cùng ban nhạc sang biểu diễn ở Hamburg (Đức).


* JOHN VỚI TÂM HỒN NGHỆ SĨ

Khi lên lớp 10 John đã biểu lộ tài năng hội hoạ của mình. Trong một cuộc triển lãm ở trường, cậu đã có một bức tranh tham dự. Bức tranh vẽ chân dung chúa Jésus rất lạ, đường nét táo bạo khiến giáo viên và phụ huynh rất ngạc nhiên. Ngoài ra, John còn yêu thích thi ca và biết làm thơ.

Việc học của John bắt đầu sa sút, cậu không còn được xếp vào hạng những học sinh đứng đầu lớp và John bắt đầu nổi loạn. Cậu sinh ra lêu lổng, không còn chăm chú vào việc học, nghĩ ra cách bôi bác các qui định của nhà trường như không chịu mặc đồng phục, xúc phạm các thầy giáo, đuổi bắt nhau trong hành lang, chửi thề và hút thuốc lá trong nhà vệ sinh. Dì Mimi, các giáo viên và những người chung quanh hoàn toàn thất vọng về John và cho rằng cậu là con người hư hỏng hoàn toàn, không còn hy vọng gì ở tương lai nữa.

Giữa lúc đó, cái chết đột ngột của ông dượng George (5-6-1955), người mà John rất yêu mến, đã khiến cậu bừng tỉnh và thay đổi thái độ đối với cuộc đời.


* ẢNH HƯỞNG CỦA MẸ JULIA

Bà Julia là người mẹ đã dẫn dắt John vào con đường nghệ thuật. Bà rất yêu thích nhạc pop và có ảnh hưởng rất lớn đến tương lai nhạc pop của John sau này.

Bà dạy John chơi đàn Hạ Uy cầm, phong cầm, banjo và chính bà đã mua cho John cây đàn guitar đầu tiên. Bà lại có tài hội hoạ và đã truyền cho John niềm đam mê đó. Những buổi chiều cuối tuần, hai mẹ con say sưa vẽ và khi vẽ xong, họ trao nhau bức tranh của mình và cười vui thích thú.

John đã có những ngày hạnh phúc bên mẹ và hai cô em gái cùng mẹ khác cha cho đến một hôm, cái chết đột ngột của mẹ Julia làm cho anh suy sụp hoàn toàn. Hôm ấy (15-7-1958) mẹ Julia đến thăm anh, từ nhà dì Mimi về và khi xuống xe buýt bà trượt chân ngã xuống, bị chấn thương sọ não và qua đời. Anh vô cùng đau khổ nhưng giữ kín niềm đau ấy cho riêng mình, không tiết lộ với ai. Từ đó, thái độ của anh là thái độ lạnh lẽo với những người chung quanh khiến mọi người chẳng hiểu ra sao cả.


* CON ĐƯỜNG NGHỆ THUẬT CỦA JOHN LENNON

Năm 1955 thế giới có nhiều thay đổi khiến âm nhạc cũng thay đổi theo. Một thể điệu mới gọi là Rock’n’Roll từ Mỹ vượt Đại Tây dương tràn qua nước Anh. Nhạc Rock’n’Roll chơi với trống và guitar bass làm nền cho một cây guitar lead dữ dội, ca từ nói công khai về tình yêu, tình dục và ước muốn.

Những người lớn tuổi bấy giờ không ưa nhạc Rock’n’Roll nhưng giới trẻ lại rất ưa thích. Một hôm, mở đài phát thanh Luxembourg, John nghe một ca sĩ Mỹ là Elvis Presley hát bài Hearbreak Hotel và anh thấy rung động cả tâm hồn. Từ đó, con đường nghệ thuật đã mở ra trước mắt anh.

Vài tuần sau, John thành lập một ban nhạc nhỏ mang tên Quarry Men đến biểu diễn tại các trường học để làm quen với giới sinh viên học sinh và nhanh chóng chiếm được cảm tình của họ.

Trong một dịp tình cờ hồi cuối thập niên 1950, John gặp Paul McCartney và đề nghị Paul tham gia ban nhạc. Chính Paul là người đã vỗ tay nhiệt liệt sau mỗi bài hát của John trong một buổi trình diễn của ban nhạc Quarry Men ngày 6-7-1957 tại một nhà thờ ở Liverpool. Sau đó ít lâu, hai người gặp George Harrison và anh này vui vẻ gia nhập ban Quarry Men tháng 8 năm 1958.

Ngày 4-6-1962 ban nhạc ký hợp đồng thu âm với hãng đĩa EMI, trong dịp này John quen với tay trống Ringo Starr cùng gốc Liverpool và anh này nhận lời gia nhập ban Quarry Men. Thế là ban nhạc đã đủ bốn người, có ảnh hưởng nhất trong làng nhạc thế giới hồi thập niên 1960.

Ban nhạc đổi tên nhiều lần, về sau mang tên Silver Beatles. Tháng 8 năm 1960 khi qua Hamburg (Đức) trình diễn, ban nhạc rút gọn tên lần cuối trở thành The Beatles và giữ mãi tên này cho đến ngày tan rã.

Ngày 5-10-1962 ban Beatles phát hành đĩa nhạc đầu tiên mang tên “Love me do”, trong đĩa này ca khúc Please, please me do chính John sáng tác đã chiếm địa vị đầu bảng. Từ những bản nhạc pop nhẹ nhàng, họ chuyển dần sang phong cách mới, táo bạo và đa dạng hơn khiến cho không một ban nhạc nào theo kịp.Chẳng bao lâu sau đó, ban Beatles trở thành cái tên quá quen thuộc trong giới yêu nhạc với 1,2 tỷ đĩa hát được bán ra.

Sự thành công của ban Beatles một phần nhờ công lao của ông bầu Brian Epstein. Ông là chủ một cửa hàng bán đĩa nhạc. Cuối năm 1961 nhiều thanh niên đến cửa hàng của ông hỏi mua các đĩa nhạc của ban Beatles. Bấy giờ ông chưa biết đến ban nhạc này. Tò mò, ông tìm hiểu họ ở câu lạc bộ Cavern. Đến nơi, ông bị thu hút ngay bởi những bài hát của ban này và phong cách trẻ trung sôi nổi của các chàng ca sĩ. Ngày 3-12-1961 ông trở thành ông bầu của họ.

Tháng 2 năm 1963 ban Beatles tổ chức chuyến lưu diễn đầu tiên ở nước Anh.Tháng 3 ban này tung ra các đĩa With The Beatles, She Loves You From Me To You, đĩa này được xếp hạng nhất. Danh tiếng ban Beatles nổi như cồn.

Tháng 11 năm 1963 ban Beatles được mời trình diễn tại chương trình Royal Variety. Dịp này ban Beatles phát hành dĩa I Want To Hold Your Hand bán được 12 triệu đĩa khắp thế giới, riêng tại Mỹ bán được 10 ngàn đĩa trong một giờ.

Ngày 7-2-1964 ban Beatles lưu diễn lần đầu tại Mỹ. Khi máy bay đáp xuống phi trường Kennedy ở New York, một đám đông cuồng loạn ào ra vây kín ban Beatles khiến họ ngỡ ngàng, không ngờ mình được đón tiếp nồng hậu đến thế. Sau đó, ban Beatles lưu diễn ở vùng duyên hải miền Đông nước Mỹ, đến đâu cũng được hoan nghênh nhiệt liệt Rồi những cuộc phỏng vấn của các đài truyền thanh, truyền hình diễn ra không ngớt, những hội hè tổ chức để mừng ban nhạc, những lễ trao giải trang trọng và thân mật khiến các thành viên trong ban nhạc mệt nhoài nhưng cũng rất vui.

Năm 1967 ban Beatles phát hành các đĩa Strawberry Fields Forever, Penny Lane All You Need Is Love. Ngày 1-6-1967 phát hành Sgt Pepper’s Lonely Hearts Club Band. Ngày 8-10-1971 phát hành Album Imagine, bản nhạc lừng danh nhất của John. Từ 1973 đến 1975 phát hành ba Album tuyệt vời :Mind Games, Walls And Bridges Rock’n’Roll.

Tháng tư năm 1976, John rút lui khỏi âm nhạc đến tháng 8 năm 1980 mới trở lại hoạt động và ngày 17 tháng 11 năm ấy phát hành Album Double Fantasy.

Ngoài âm nhạc, John còn là ngôi sao điện ảnh. Ngày 6-7-1964 bộ phim của Beatles A Hard Day’ s Night được trình chiếu lần đầu tại London. Cuốn phim cho thấy cuộc sống tất bật hối hả của bốn chàng trai Beatles. Ngày 29-7-1964 bộ phim thứ hai Help! trình chiếu lần đầu ở London với lời kêu gọi :“Cứu với ! Tôi cần một ai đó ! Cứu với ! Nhưng không phải là bất cứ ai !”

Không chỉ có thế, John còn là một nhà văn. Năm 1964 John in cuốn In His Own Write, bán hết vèo 100.000 bản. Tháng 8 năm 1965 John in cuốn thứ hai A Spaniard In The Works cũng thành công như cuốn trước, được giới phê bình văn học khen ngợi. Thật là đa tài !

Ngày 26-10-1965 John được phong tước MBE (Member Of The British Empire) do nữ hoàng trao tại điện Buckingham nhưng anh đã trả lại vào tháng 11 năm 1969.


* NHỬNG CUỘC TÌNH CỦA JOHN LENNON

Trong năm đầu ở Đại học (1957) John quen biết Cynthia Powell, một nữ sinh viên xinh đẹp, hiền dịu và đáng yêu, tình cảm giữa hai người ngày càng thêm khắng khít. Thế rồi John bôn ba theo cuộc sống âm nhạc cho đến một hôm, khi quay về Liverpool thăm cô bạn gái thì nhận được cái tin động trời : Cynthia đã có thai. Thế là John phải nghĩ đến việc kết hôn. Ngày 23-8-1962 hôn lễ được cử hành nhưng dì Mimi không tham dự. Sau đó Cynthia sinh được một bé trai đặt tên Julian.

Theo Cynthia thì John là một người đàn ông nóng nảy và nhanh nhẹn, có cá tính cực kỳ thu hút nhưng hai người không hợp tính tình nhau nên họ đã chia tay vào tháng 11 năm 1968.

Ngày 9-11-1966 John gặp một nữ hoạ sĩ Nhật nhỏ bé tên Yoko Ono tại phòng triển lãm mỹ thuật Indica ở London. Anh cảm thấy người phụ nữ châu Á này rất hợp với mình nên tìm cách tiến tới gần. Hai người rất ý hợp tâm đầu nên làm đám cưới ở Gibraltar tháng 3 năm 1969. Cũng năm này, John tổ chức lễ hội hoà bình Toronto (Canada). Sang mùa hè, John và Yoko thành lập ban nhạc Plastic Ono Band và John viết bản nhạc Give Peace A Chance.

Năm 1972 John tổ chức một buổi biểu diễn từ thiện tại Madison Squarre Garden để giúp đỡ trẻ em tật nguyền. John và Yoko đã thực hiện nhiều show diễn để truyền tải thông điệp “Tình yêu – Hoà bình” với nhân loại. Năm 1972 cũng là năm phong trào phản đối chiến tranh tại Việt Nam lên tới đỉnh cao, John và Yoko tay trong tay sát cánh cùng bao nghệ sĩ khán giả khác hát vang bài Give Peace A Chance.

Tháng 10 năm 1973, do tư tưởng bất đồng, John và Yoko ly thân 18 tháng. John gọi cuộc chia tay này là “kỳ nghỉ cuối tuần lạc lối” Đến Los Angeles, John trở thành kẻ say sưa bí tỉ, có lẽ do buồn vì cô độc. Trong thời gian này anh cho ra đời một số album như Mind games, Rock’n’Roll, Walls and Bridges...

Sau một thời gian xa cách, John mới biết rằng không ai hiểu và yêu anh như Yoko, thế là hai người lại làm lành và đoàn tụ với nhau. Ngày 9-10-1975, Yoko sinh cho anh một cậu con trai tên Sean. Yêu vợ và con, John tạm xa sân khấu âm nhạc 5 năm để dành thời gian cho gia đình.

Ngoài hai người vợ, John còn có một số các cô nhân tình khác. Người tình châu Á đầu tiên của John là nhà tạo mẫu thời trang Jenny Kee (năm nay 61 tuổi), người Australia gốc Hoa. Bà vừa tuyên bố bà chính là cuộc chinh phục đầu tiên của danh ca quá cố John Lennon. Bà cho biết bà đã từng thức dậy trên giường của Lennon khi mới 17 tuổi và là người châu Á mở đường cho Yoko Ono, người Nhật, trở thành vợ của John sau này (D.H.).


* SỰ TAN RÃ CỦA BAN BEATLES

Năm 1970 ban Beatles tan rã. Nguyên nhân vì sao thì mỗi người nói một khác. Năm 2005 tạp chí The Rolling Stone đã công bố bài trả lời phỏng vấn năm 1970 của John Lennon với Jane Venner, người sáng lập ra tạp chí này. Theo John thì khi Paul McCartney thực hiện bộ phim “Let it be”, bộ phim chỉ nói về anh ta. Paul bố trí camera để chỉ quay hình ảnh của Paul mà không thèm để ý gì đến ba thành viên còn lại. Sự hiện diện của ba người này trong phim đã trở thành những nhân vật phụ chỉ để làm nổi bật hình ảnh của Paul. Sau đó họ bất mãn và bàn nhau giải thể ban Beatles (ABC News).


* JOHN LENNON BỊ ÁM SÁT

Sau khi nổi tiếng khắp thế giới, ngày 4-3-1966, John trả lời cuộc phỏng vấn của một tờ báo ở London, trong đó anh ngẫu hứng nhận xét rằng anh nghĩ “Beatles hiện đã nổi tiếng hơn cả chúa Jésus” . Điều anh muốn nói là nếu xét toàn bộ dân số thế giới thì số người nghe nhạc Beatles còn đông hơn số người theo đạo Thiên Chúa. Anh không ngờ nhận xét này đã gây phản ứng dữ dội đến chừng nào.

Năm tháng sau đó, khi sắp bước vào một chuyến lưu diễn ở Mỹ, một tờ báo Mỹ đã nhắc lại cuộc phỏng vấn này. Trong vài ngày, tín đồ Thiên Chúa giáo cả nước Mỹ nghe được tin này và bị chấn động dữ dội. Các phương tiện truyền thông đại chúng phẫn nộ nhảy vào cuộc, và sau đó như mức tận cùng của sự báng bổ, Đài phát thanh của các bang miền Nam ngay lập tức cấm các đĩa hát của Beatles. Ở một số thành phố nước Mỹ, hàng đống khổng lồ các đĩa nhạc của Beatles bị thiêu huỷ trong một cuộc công khai bày tỏ sự phẫn nộ (2).

Ba năm sau (1969) John tiếp tục gây sốc với những lới kêu gọi hoà bình, chống đối chiến tranh với những bích chương vĩ đại xuất hiện trên những bảng quảng cáo khổng lồ tại 11 thành phố trên khắp thế giới. John lại gửi đến chính quyền Mỹ lời tuyên bố công khai nhất chống lại sự can thiệp của Mỹ vào chiến tranh Việt Nam.

‘Ngày 8-12-1980 bắt đầu cũng như mọi ngày khác, John và Yoko suốt ngày ở trong phòng thu Hit Factory, nơi họ đang thu đĩa Double Fantasy. Họ cũng đang làm việc với một loạt bài hát mới chuẩn bị cho album kế tiếp và John vẫn trong trạng thái hưng phấn sáng tạo sau khi tái xuất hiện.

Rời nhà để đi đến phòng thu ngày đó, trên đường đi ra xe đậu ngoài toà nhà Dakota, John tặng chữ ký cho một khán giả hâm mộ đứng sẵn ở đó chờ anh đã từ lâu. John cũng mỉm cười với một thanh niên đang ôm một bản đĩa Double Fantasy rồi nhảy vào xe với Yoko và xe chuyển bánh tới phòng thu. Tên của khán giả hâm mộ đó là Mark Chapman.

Sau cả ngày thu âm, họ rời phòng thu lúc trời đã tối để về nhà trên một chiếc xe hòm đen qua khu Manhattan về toà nhà Dakota bên Central Park. Xe dừng lại bên lề đường lúc 22 giờ 49 phút. John bước ra khỏi xe và tiến vào cổng trước Yoko. Anh đang nghe một trong những bản nhạc của cô : Walking On This Ice. Khi anh bước vào lối cổng vòm dẫn tới cửa trước, anh nghe một giọng nói vang lên từ trong bóng tối cách anh vài thước. Giọng nói hỏi :“Ông Lennon đấy hả?” John quay lại và Mark Chapman bắn 5 phát đạn từ khẩu P.38 vào lưng và hông của anh trong tầm bắn rất gần.

John lảo đảo bước lên 6 bậc thềm, tới lối vào và chúi qua khung cửa, ngã vật xuống sàn ngay trong lối vào, máu cứ trào ra từ những vết thương. Yoko gào lên và chạy tới chỗ anh, quát tháo tay gác cổng đang bàng hoàng, bảo ông ta gọi xe cấp cứu

Hai phút sau, một xe cảnh sát tới và hai cảnh sát dí Chapman vào tường, vài thước cách chỗ John đang nằm trên vũng máu. Nhận thấy không thể chờ xe cứu thương, một trong các sĩ quan cảnh sát đã chở John bằng xe tuần tra và phóng tới bệnh viện gần nhất, bệnh viện Roosevelt trên đường 58th. Tổ cấp cứu của bệnh viện đã được báo trước bằng một cú truyền tin vô tuyến từ xe cảnh sát.Tổ cấp cứu đã chiến đấu để cứu John nhưng đó là một công việc không thể thực hiện được. John đã chết trên đường tới bệnh viện.

Hôm sau vụ ám sát, thủ phạm Mark Chapman bị thẩm vấn ngắn gọn 15 phút, sau đó bị kết án tù chung thân và đưa vào nhà tù an toàn tối đa Attica State ‘(3).

Đến nay, Mark Chapman đã ở tù được 27 năm và còn tiếp tục ở tù. Tháng 10-2006 y được 51 tuổi, đã thất bại khi nộp đơn xin giảm án lần thứ tư. Y sẽ ngồi tù ở New York ít nhất là hai năm nữa. Ban Giám đốc trại giam ghi nhận những tiến bộ của Chapman nhưng cho rằng việc thả y ra lúc này không có lợi cho cộng đồng. Chapman có tiền sử bệnh tâm thần trước khi phạm tội.

Hồi năm 2004 Chapman nói mình bắn Lennon vì muốn “lấy cắp” danh tiếng của ông ta, nhưng giờ đây mình còn là người tệ hại hơn trước đây. Y nói y phạm tội giết người vì muốn gây chú ý vì khi đó y nghĩ mình chả là cái gì trong xã hội, nhưng sau khi giết Lennon y còn bị mọi người khinh rẻ hơn. Chapman kể lại là y còn nhớ người vợ của Lennon – Yoko Ono – sau đó bước đến chiếc xe cảnh sát giữ y và nhìn y nhưng không nói một lời nào. Điều đó làm cho y rất khó chịu và muốn bỏ ra ngoài trí nhớ.

***

Cả thế giới bàng hoàng truớc vụ ám sát John Lennon. Ngày chủ nhật 14-12-1980 chừng ba trăm ngàn người đã tham dự lễ tưởng niệm John tại Central Park. John Lennon mất đi để lại niềm tiếc thương vô hạn cho những người yêu nhạc trên toàn thế giới.


Tổng hợp từ các báo Daily Mail, Le Figaro Magazine, ABC News và Đài BBC

________________________________________________

(1) Mới đây, nàng Julia Baird, một nhà tâm lý học, em gái cùng mẹ khác cha của John Lennon tiết lộ trong quyển “Growing Up With My Brother John Lennon” (Tuổi thơ của anh John Lennon) rằng bà dì đáng kính Mimi đã “cướp” John Lennon ra khỏi vòng tay của mẹ Julia vì ghen tức chứ không phải vì xót thương đứa cháu sống trong cảnh bần hàn. Bà đã sắp xếp cho nhân viên xã hội đến chứng kiến cuộc sống khổ sở của gia đình John và họ quyết định đưa John đến cho dì Mimi nuôi. Dì Mimi lại còn cấm John đến thăm mẹ, thậm chí còn dạy John khinh ghét mẹ mình nhưng John vẫn yêu mẹ.
Theo Julia Baird thì sở dĩ dì Mimi ghen tức với Julia vì khi còn sống với cha mẹ, cô em Julia xinh đẹp luôn được bố mẹ thương yêu, cưng chiều hơn mình (Theo Daily Mail và Hoài Anh).

(2-3) Tư liệu của Phạm Viêm Phương. Một số chi tiết trong bài này rút từ bản dịch “John Lennon” của Phạm Viêm Phương.







© tác giả giữ bản quyền.
. đăng tải ngày 03.01.2009 theo nguyên bản của tác giả .
. trích đăng lại xin vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com