BIÊN DỊCH



TÁC PHẨM
TÁC GIẢ




TỪ VŨ

Từ Vũ là bút hiệu và cũng là tên thật.

Sinh năm 1945 tại Bắc Việt .

Đi học tại HàNội .

Theo gia đình di cư vào Nam năm 1953 .

Đi học : Bá Ninh, Lê Qúy Đôn NhaTrang, Trần Hưng Đạo Đà Lạt, Tabert , Nguyễn Bá Tòng, Lê Bảo Tịnh, Trường Sơn Sàigòn...


Đi lính .

Vượt biên năm 1979 và định cư tại Pháp.

Làm việc với tư cách một Giám Đốc cho các công ty sản xuất kỹ nghệ của người Pháp như Weber & Broutin - Lafarge - Allia - Allibert & Sommer....

Làm thơ , viết văn tài tử từ thời đi học và đăng tải trong các nhật báo, tuần báo tại Sàigon trước năm 1975 dưới rất nhiều bút hiệu khác nhau.









PAUL VERLAINE
1844-1896

«De la musique avant toute chose,
Et pour cela préfère l'Impair,
Plus vague et plus soluble dans l'air,
Sans rien en lui qui pèse ou qui pose.»


Paul Verlaine - Jadis et naguère, Art poétique.


A - TIẾU SỬ PAUL VERLAINE

Paul-Marie Verlaine - Paul Verlaine - sinh ngày 30 tháng 3 năm 1844 tại Metz, một thành phố nằm về hướng Đông Bắc nước Pháp sát biện giới nước Lục-xâm-Bảo (Luxembourg) và Đức, trong một gia đình khá giả , con trai của Nicolas-Auguste Verlaine, sĩ quan trong quân đội Pháp và bà Elisa -Stéphanie Dehée . Trước đó vào năm 1836 cha mẹ Paul Verlaine đã đón một cô cháu gái, Elisa Moncombe, về nuôi . Cô gái lớn hơn Verlaine 7 tuổi này đóng vai trò vừa là cô chị lớn lại vừa là một cô chị em bà con. Paul Verlaine đã được mẹ rất nâng niu và cô chị bà con chiều chuộng để làm tất cả mọi thứ mà cậu đòi hỏi.
Năm 1849, sau khi đã phải thuyên chuyển rất nhiều lần, cha của Paul Verlaine từ chức, rời khỏi quân đội rồi đem cả gia đình về định cư tại khu Batignolles - Paris vào năm 1851.
Từ năm 1851 đến năm 1861 Verlaine theo học nội trú tại trường Landry đường Chaptal, sau đó khi lên trung học tại Lycée Bonaparte (nay là trường Condorcet).
Từ năm 1862 đến 1864 Paul Verlaine đậu tú tài và ghi tên học luật nhưng phần nhiều thời giờ cậu sinh viên trẻ này lại lui tới thường xuyên các quán cà phê và giao thiệp với những người làm thơ , rồi rất nhanh sau đó, cậu đã bỏ học để đi làm. Đầu tiên Paul Verlaine làm tại một văn phòng bảo hiểm , sau đó tại toà thị chính quận IX - Paris như một nhân viên gởi hàng và tại Préfecture của vùng Seine.
Cùng một người bạn, Edmond Lepelletier, hai người lui tới phòng tiếp tân của nữ hầu tước De Ricard. Tại nơi đây Paul Verlaine đã được gặp những nhà văn, nhà thơ rất đáng kể trong thập niên 1860-1870 như Catuelle Mendès, Villiers de L'Isle-Adam, Anatole France, José Maria de Heredia, Lecomte de Lisle ... nhất là Théodore de Banville .
Ít nhiều Verlaine cũng đã được "giới thiệu" vào giới báo chí, văn chương và đã cho ra mắt "Monsieur Prudhomme",thơ trào phúng châm biếm giới trưởng giả xu thời và tự mãn, trong Revue du Progrès, một tạp chí điều hành bởi Xavier de Ricard, một người bạn củaVerlaine.
Năm 1865, Nicolas-Auguste Verlaine, cha của Paul Verlaine từ trần, Paul về sống với mẹ . Verlaine nuôi một tình yêu có thể được gọi là đam mê nhưng vô vọng với Elisa, người chị bà con, đã lấy chồng vào năm 1858.
Năm 1866, vừa đúng 22 tuổi, với 7 bài thơ Verlaine đã tham dự vào Parnasse Contemporain (1866), một tuyển tập thơ nhiều tác giả tập trung những bài thơ của Théophine Gauthier, Charles Baudelaire, Stéphane Mallarmé và cũng cùng năm Verlaine đã cho ấn hành những bài Poèmes Saturniens, tập thơ đầu tay. Những bài thơ với ảnh hưởng của phái thi đàn tuy nhiên cũng đã biểu lộ những đường nét cá nhân không thể chối cãi được, hoàn toàn biệt lập theo thi ca Verlaine : một sự nhạy cảm khắc khoải (dâm đãng, buồn thảm...) và nhạc tính của trường phái ấn tượng trong các câu thơ, như chính Verlaine đã diễn tả về sau này trong l'Art Poétique (viết năm 1874, xuất hiện trong Jadis et Nagèrre năm 1884).

CHANSON D'AUTOMNE

Des sanglots longs
Des violons
De l'automne
Blessent mon coeur
D'une langueur
Monotone.

Tout suffocant
Et blême, quand
Sonne l'heure.
Je me souviens
Des jours anciens
Et je pleurs;

Et je m'en vais
Au vent mauvais
Qui m'emporte
Deçà, delà
Pareil à la
Feuille morte.

Poèmes Saturniens

Năm 1867, Elisa qua đời vào lúc mới chỉ được 31 tuổi, Verlaine rất đau đớn và giải sầu bằng ... rượu cùng những ảo tưởng của một cuộc sống phóng đãng như là một giải pháp cho sự buồn phiền , và, sau đó là những sự hối hận rồi lại đắm chìm trong rượu cùng sự trụy lạc, Verlaine sẽ không thể từ bỏ lối sống này được nữa.
Năm 1868, Verlaine gặp gỡ François Coppée, Charles Cros, Charles de Sivry, một nhạc sĩ tại quán Chat Noir (anh cùng mẹ khác cha của Mathilde Mauté de Fleurville) và là một thành viên của nhóm "Vilains Bonshommes" sau này. Verlaine lui tới rất thường xuyên với các nghệ sĩ tại phòng tiếp tân của Nina de Villard , lừng danh về những thú ăn chơi tại Paris vào thi kỳ đó. Verlaine để râu (bộ râu sau này trở thành nổi tiếng), tham dự vào những buổi tiệc cuả nhóm "Vilains Bonshommes", nhóm người này tự gắn cho họ cái tên như vậy theo dáng điệu ăn mặc bất cần đời và phong cách sống của họ.
Hai năm sau (1869) trong "Fêtes Galantes" do Lemerre xuất bản, Verlaine cho ra mắt lần đầu tiên một cuộc "biểu diễn" những phong cảnh cùng lúc vừa thật tinh tế lại vừa suy hoại bộc lộ một linh hồn quay quắt :

LE PROMENADE

Le ciel si pâle et les arbres si grêles
Semblent sourire à nos costumes clairs
Qui vont flottant légers avec des airs
De nonchalance et des mouvements d'ailes.

Et le vent doux ride l'humble bassin,
Et la lueur du soleil qu'atténue
L'ombre des bas tilleuls de l'avenue
Nous parvient bleue et mourante à dessein.

Trompeurs exquis et coquettes charmantes,
Coeurs tendres mais affranchis du serment,
Nous devisons délicieusement,
Et les amants lutinent les amantes,

De qui la main imperceptible sait
Parfois donner un souffle qu'on échange
Contre un baiser sur l'extrême phalange
Du petit doigt, et comme la chose est

Immensément excessive et farouche,
On est puni par un regard très sec,
Lequel contraste au demeurant avec
La moue assez clémente de la bouche


COLLOQUE SENTIMENTAL


Dans le vieux parc solitaire et glacé,
Deux formes ont tout à l'heure passé.

Leurs yeux sont morts et leurs lèvres sont molles,
Et l'on entend à peine leurs paroles.

Dans le vieux parc solitaire et glacé,
Deux spectres ont évoqué le passé.

- Te souvient-il de notre extase ancienne ?
- Pourquoi voulez-vous donc qu'il m'en souvienne ?

- Ton coeur bat-il toujours à mon seul nom ?
Toujours vois-tu mon âme en rêve ? - Non.

- Ah ! les beaux jours de bonheur indicible
Où nous joignons nos bouches ! - C'est possible.

- Qu'il était bleu, le ciel, et grand, l'espoir !
- L'espoir a fui, vaincu, vers le ciel noir.

Tels ils marchaient dans les avoines folles,
Et la nuit seule entendit leurs paroles.


( trích Fêtes Galantes - 1866 )


Verlaine say mê theo đuổi một người con gái trẻ dịu dàng quyến rũ , Mathilde Mauté de Fleurville. Ca tụng cô trong những thi phẩm của chàng ta qua những tình tiết được mô tả như một hành trình tình cảm với sự màu mè, chứa chất một sự hùng biện - trong Bonne Chanson (1870) như " la blanche apparition qui chante et qui scintille ", mà trong đó Verlaine nghĩ rằng đã tìm gặp " linh hồn của linh hồn mình suốt từ khi Verlaine than khóc cầu xin "; người sẽ cứu rỗi linh hồn Verlaine :

BONNE CHANSON IV

La lune blanche
Luit dans les bois ;
De chaque branche
Part une voix
Sous la ramée...

Ô bien-aimée.

L'étang reflète,
Profond miroir,
La silhouette
Du saule noir
Où le vent pleure...

Rêvons, c'est l'heure.

Un vaste et tendre
Apaisement
Semble descendre
Du firmament
Que l'astre irise...

C'est l'heure exquise.

( trích Bonne Chanson 1870 )


BONNE CHANSON IX

Son bras droit, dans un geste aimable de douceur,
Repose autour du cou de la petite sœur,
Et son bras gauche suit le rythme de la jupe.
A coup sûr une idée agréable l'occupe,

Car ses yeux si francs, car sa bouche qui sourit,
Témoignent d'une joie intime avec esprit.
Oh ! sa pensée exquise et fine, quelle est-elle ?
Toute mignonne, tout aimable, et toute belle,

Pour ce portrait, son goût infaillible a choisi
La pose la plus simple et la meilleure aussi :
Debout, le regard droit, en cheveux ; et sa robe

Est longue juste assez pour qu'elle ne dérobe
Qu'à moitié sous ses plis jaloux le bout charmant
D'un pied malicieux imperceptiblement

( trích Bonne Chanson 1870 )

Cùng lúc đó, Verlaine vẫn sống một đời sống trụy lạc tại Arras. Đầu tháng 7, trong một cơn say sa điên dại, chỉ cách nhau vi ngày, Verlaine mưu toan sát hại ngay chính cả bà mẹ ruột .
Tháng 10 năm 1869, Verlaine chính thức xin cưới Mathilde làm vợ.
Tháng 6 - 1870, nhà xuất bản Lemerre cho phát hành Bonne Chanson.
Ngày 11 tháng 8, Paul Verlaine cưới Mathilde de Fleurville, mới chỉ được 17 tuổi.
Tháng 9, Paris bị vây hãm, Verlaine tự nguyện gia nhập hàng ngũ vệ quốc đoàn (Garde National) nhưng vẫn làm việc tại toà thị sảnh. Suốt thời kỳ Công Xã Paris, (từ 18 tháng 3 cho đến ngày 28 tháng 8 - 1871) Verlaine vẫn giữ chân làm việc ở toà thị sảnh sau đó dù rằng Verlaine là một người công xã nhưng chàng ta luôn luôn lo sợ sẽ bị bắt giam và đã trốn về vùng thôn quê ẩn náu...Ngày 11 tháng 7-1871, Verlaine bị xa thải.
Tháng 8-1871, Verlaine cùng gia đình trở lại Paris, cư ngụ tại nhà cha mẹ vợ tại đường Nicolet.
Cuối tháng 1871, Verlaine nhận được một lá thư với dấu bưu điện Charleville-Mézières gởi bởi một người hoàn toàn vô danh...Arthur Rimbaud, trong thư chứa những bài thơ và Verlaine đã thật quan tâm khi đọc những bài thơ đó.
Vào giữa tháng 9- 1871, " Venez chère grand âme, on vous appelle, on vous attend ", Verlaine mời chàng thi sĩ thật trẻ tuổi này lên Paris.
Verlaine khám phá rất nhanh ra được rằng đây là một chàng trai trẻ rất lạ lùng với những lý thuyết cách mạng, muốn hủy bỏ thế giới và thay đổi đời sống. Tháng Giêng năm 1872, sau một cơn vũ phu hung bạo của Verlaine, Mathilde bồng Georges, đứa con trai nhỏ (sinh ngày 30 tháng 10 năm 1871) về trốn tại Perrigueux.
Verlaine vẫn sống với Rimbaud tại Paris cho đến giữa tháng 3 năm 1872 ,cũng nhân dịp này đã sáng tác tặng Rimbaud :

ARIETTES OUBLIÉES

Le vent dans la plaine
Suspend son haleine

(Favart.)


C'est l'extase langoureuse,
C'est la fatigue amoureuse,
C'est tous les frissons des bois
Parmi l'étreinte des brises,
C'est, vers les ramures grises.
Le chœur des petites voix.

Ô le frêle et frais murmure !
Cela gazouille et susurre,
Cela ressemble au cri doux
Que l'herbe agitée expire...
Tu dirais, sous l'eau qui vire,
Le roulis sourd des cailloux.

Cette âme qui se lamente
En cette plainte dormante
C'est la nôtre, n'est-ce pas ?
La mienne, dis, et la tienne,
Dont s'exhale l'humble antienne
Par ce tiède soir, tout bas

II

Je devine, à travers un murmure,
Le contour subtil des voix anciennes
Et dans les lueurs musiciennes,
Amour pâle, une aurore future !

Et mon âme et mon cœur en délires
Ne sont plus qu'une espèce oeil double
Où tremblote à travers un jour trouble
L'ariette, hélas ! de toutes lyres !

Ô mourir de cette mort seulette
Que s'en vont, - cher amour qui t'épeures, -
Balançant jeunes et vieilles heures !
Ô mourir de cette escarpolette !

III

Il pleut doucement sur la ville.

(Arthur RIMBAUD.)


Il pleure dans mon coeur
Comme il pleut sur la ville ;
Quelle est cette langueur
Qui pénètre mon cœur ?

Ô bruit doux de la pluie
Par terre et sur les toits !
Pour un cœur qui s'ennuie
Ô le chant de la pluie !

Il pleure sans raison
Dans ce coeur qui écœure.
Quoi ! nulle trahison ?...
Ce deuil est sans raison.

C'est bien la pire peine
De ne savoir pourquoi
Sans amour et sans haine
Mon cœur a tant de peine !

( Trích Romances Sans Paroles - 1874 )

Để Mathilde trở lại Paris với mình theo như lời đã hứa ,Verlaine đành phải cho Rimbaud trở về Charleville - Mézières .
Nhưng, vào tháng 5 -1872 Rimbaud lại có mặt tại Paris, rồi Rimbaud lại liên lạc với Verlaine , và tháng 7 Verlaine bỏ vợ và đứa con lên đường đi Bỉ trốn cùng với Rimbaud .
Với ý định nhất quyết lôi được ông chồng trở lại Paris, Mathilde cùng với mẹ của Verlaine đã lên đường đến Bỉ gập Rimbaud và Verlaine . Hai người đàn bà đã lôi được Verlaine ra đến nhà ga, nhưng bất thình lình, Verlaine bỏ rơi cả hai để quay lại với Rimbaud. Quá chán nản, Mathilde trở về Paris và quyết định đệ đơn xin ly thân và phân chia tài sản..
Ngày 7 tháng 10, Rimbaud và Verlaine đi Ostende, Douvre và lên Luân Đôn sau đó vào tháng 12 Rimbaud theo lời yêu cầu của mẹ đã quay về Charleville-Mézières.
Một mình ở lại tại Luân Đôn, suy sụp tinh thần Verlaine ngả bệnh và được mẹ chăm sóc (tháng Giêng 1873) sau đó Rimbaud nhận được tin báo tin cũng vội vã đi qua. Ngày 4 tháng 4, Verlaine về Namur - Bỉ - để cố gắng thuyết phục người vợ, nhưng Mathilde không chấp nhận nữa.
Cuối tháng 5-1872, Rimbaud và Verlaine trở lại Luân Đôn, tại đạy hai người sống bằng tiền trợ cấp của mẹ Verlaine và tiền dạy học tiếng Pháp.
Ngày 3 tháng 7, sau một cuộc cãi vã dữ dội , Verlaine bỏ Rimbaud ở lại Luân Đông để về Bruxelles -Bỉ vẫn với ý đồ nối kết trở lại với Mathilde nhưng hiển nhiên Mathil vẫn giữ ý định ly thân. Ngày 5 tháng 7, mẹ của Verlaine đến Bruxelles (thủ đô nước Bỉ)để tháp tùng người con trai, tiếp theo đó là Rimbaud vào ngày 8 tháng 7 sau khi nhận được một télégramme gởi bởi Verlaine, trong lần gập gỡ này Rimbaud đã ủy thác tập thơ Illuminations cho Verlain.
Sự liên hệ giữa Rimbaud và Verlaine được xem là kết thúc tại Bruxelles : vào ngày 10 tháng 7, sau một cuộc cãi cọ dữ dội vì biết rằng Rimbaud muốn từ biệt vĩnh viễn nên Verlaine đã bắn Rimbaud hai phát súng lục làm Rimbaud bị thương nhẹ. Verlaine bị bắt giam suốt hai năm trong nhà tù tại Bruxelles rồi tại Mons (Bỉ); cũng chính trong một xà lim mà Verlaine đã viết tác phẩm trứ danh nhất của ông, phỏng theo giai đoạn chung sống với Rimbaud, phỏng theo sự đam mê với "người tình yêu quái"- Romance Sans Paroles (1874)- trong đó tất cả đã trở thành âm nhạc .
Cũng tại trong gian xà lim mà Verlaine khám phá ra được đức tin sau những hao mòn vì hối hận và những đắng cay vì tiếc nuối. Nhà thơ cũng tự cố gắng để thực hiện cùng lúc hai biến cải về đạo đức và tâm linh.
Ngày 24 tháng 4 năm 1874, sau một phiên toà xử về yêu cầu ly thân cuả Mathilde với kết quả : Mathide có quyền giữ con và mỗi năm Verlaine phải trợ cấp 1200F để Mathilde nuôi dưỡng con.
Ngày 27 tháng 3 năm 1874 xuất hiện Les Romances Sans Paroles :
Ngày 16 tháng Giêng năm 1875, Verlaine được trả tự do.
Sagesses (1881) như một thành quả của 6 năm trời sôi động nghiệt ngã mà Verlaine đã trải qua, phát xuất từ hứng cảm của đạo thiên chúa giáo và gần như là một sự thần bí với sự độc đáo của tác phẩm là sự đối thoại giữa Người và Thượng Đế thánh hoá trong Tình Yêu. Nhưng cũng bởi vì danh tiếng không được tốt của tác giả nên sự cải đạo của Verlaine cũng bị ngờ vực rất nhiều :

ECOUTEZ LA CHANSON BIEN DOUCE

Ecoutez la chanson bien douce
Qui ne pleure que pour vous plaire.
Elle est discrète, elle est légère :
Un frisson d'eau sur de la mousse !

La voix vous fut connue (et chère !),
Mais à présent elle est voilée
Comme une veuve désolée,
Pourtant comme elle encore fière,

Et dans les longs plis de son voile
Qui palpite aux brises d'automne,
Cache et montre au coeur qui s'étonne
La vérité comme une étoile.

Elle dit, la voix reconnue,
Que la bonté c'est notre vie,
Que de la haine et de l'envie
Rien ne reste, la mort venue.

Elle parle aussi de la gloire
D'être simple sans plus attendre,
Et de noces d'or et du tendre
Bonheur d'une paix sans victoire.

Accueillez la voix qui persiste
Dans son naïf épithalame.
Allez, rien n'est meilleur à l'âme
Que de faire une âme moins triste !

Elle est en peine et de passage,
L'âme qui souffre sans colère,
Et comme sa morale est claire !...
Écoutez la chanson bien sage.

LE CIEL EST PAR-DESSUS LE TOIT

Le ciel est, par-dessus le toit,
Si bleu, si calme !
Un arbre, par-dessus le toit,
Berce sa palme.

La cloche, dans le ciel qu'on voit,
Doucement tinte.
Un oiseau sur l'arbre qu'on voit
Chante sa plainte.

Mon Dieu, mon Dieu, la vie est là,
Simple et tranquille.
Cette paisible rumeur-là
Vient de la ville.

- Qu'as-tu fait, ô toi que voilà
Pleurant sans cesse,
Dis, qu'as-tu fait, toi que voilà,
De ta jeunesse ?

( Trích Sagesses - 1880)

Sau khi được trả tự do, một lần nữa Verlaine tìm cách giải hoà với người vợ nhưng cũng vẫn không thành, Verlaine lại đi tìm Rimbaud lúc này đang ở tại Stuttgart (Đức) với ý đồ "cứu rỗi linh hồn cho Rimbaud" tuy nhiên được gần 3 ngày sau, Rimbaud đã từ chối "thượng đế của Verlaine" và mời Verlaine ra khỏi nhà.
Ngày 20 tháng 3 năm 1875, Verlaine lại có mặt tại Anh quốc, và trở thành một giáo sư dạy tiếng Hy lạp, La tanh, Pháp, hội họa tại các thành phố : Luân Đôn, Stickney, Boston, Bournemouth.
Cuối tháng 6 năm 1877, Verlaine rời nước Anh để trở lại Pháp dạy tiếng Anh, Pháp, Lịch sử và Địa lý tại Rethel.
Suốt năm 1878, qua sự trung gian của Charles de Sivry, Verlaine cố hoà giải với Mathilde nhưng vững không được.
Tại Rethel, kỳ tựu trường năm sau đó, Verlaine đã "kết bạn" với một trong những cậu học trò, Lucien Letinois, 18 tuổi, bằng một tình thân rất khả nghi để rồi ngày 4 tháng 9 năm 1879, Verlaine bị xa thải .
Sau khi bị nghỉ dạy, Verlaine và Lucien Letinois rủ nhau đi Luân Đôn, tại đây Letinois đã tìm được một chân dạy học tại Stickney nơi trước kia Verlaine đã dạy; phần Verlaine cũng dạy học tại Lymington, gần Southampton và đảo Wight. Trong dịp lễ giáng sinh hai người gặp gỡ tại Luân Đôn nhưng sau một cuộc cãi vã, cả hai đã bất thình lình cùng trở lại Pháp.
Tháng 3 năm 1881, Verlaine mua một trang trại tại Juniville, gần Rethel , cho cha mẹ của Lucien Letinois và cư ngụ tại đó.
Vào mùa hè, Verlaine lên gặp Germain Nouveau, một cựu thành viên hội Zutiuqe và cũng là bạn của Rimbaud, tại Arras.
Mùa thu, Verlaine tháp tùng Lucien Letinois khắp nơi (lúc này L. Letinois đang phải làm nghĩa vụ quân dịch). Tháng 11-1881, tập Sagesses được ấn hành.
Tháng Giêng năm 1882, trang trại tại Juniville đã bị Verlaine bán lỗ để quay trở về Paris. Verlaine lao mình vào việc tranh đấu để được phục hồi chức việc trong guồng máy hành chánh, hội nhập văn giới và cho ra mắt vào tháng 11 Art Poétique trong tạp chí Paris Moderne. Sau một cuộc điều tra trong đó có cả những sự kiện xảy ra tại Bruxelles và bản giám định pháp y năm 1983 về vấn đề loạn dâm đồng giới : Verlaine đã không được chấp nhận trở lại làm viêc trong ngành hành chánh .
Tháng 4-1883, Lucien Letinois, lúc này mới chỉ được 23 tuổi, chết vì bệnh thương hàn; nỗi tuyệt vọng của Verlaine đã được biểu lộ qua một loạt 25 bài thơ, tưởng niệm "cậu con nuôi " , để biến thành Amour :

Lucien Létinois (I)

Mon fils est mort. J'adore, ô mon Dieu, votre loi.
Je vous offre les pleurs d'un coeur presque parjure ;
Vous châtiez bien fort et parferez la foi
Qu'alanguissait l'amour pour une créature.

Vous châtiez bien fort. Mon fils est mort, hélas !
Vous me l'aviez donné, voici que votre droite
Me le reprend à l'heure où mes pauvres pieds las
Réclamaient ce cher guide en cette route étroite.

Vous me l'aviez donné, vous me le reprenez :
Gloire à vous ! J'oubliais beaucoup trop votre gloire
Dans la langueur d'aimer mieux les trésors donnés
Que le Munificent de toute cette histoire.

Vous me l'aviez donné ; je vous le rends très pur,
Tout pétri de vertu, d'amour et de simplesse.
C'est pourquoi, pardonnez, Terrible, à celui sur
Le coeur de qui, Dieu fort, sévit cette faiblesse.

Et laissez-moi pleurer et faites-moi bénir
L'élu dont vous voudrez certes que la prière
Rapproche un peu l'instant si bon de revenir
A lui dans Vous, Jésus, après ma mort dernière.

( Trích từ Amour - Paul Verlaine)

Tháng 7, bà mẹ của Verlaine mua một cơ sản - Malval - tại vùng Coulommes gần Rethel để những người trong gia đình Letinois đến cư ngụ cùng với bà và Verlaine. Tại nơi đây Verlaine sống một cuộc sống trụy lạc, say sưa.
Tháng 3 - 1884 xuất hiện Les Poète maudits và các bài thơ trong Jadis et Naguère trên các tạp chí. Tháng 4, bà mẹ Verlaine đã ký giấy tặng tất cả cơ sản Malval cho người con trai, Verlaine. Tháng Giêng-1885, Vanier cho xuất hiện Jadis et Naguère .
Ngày 9 tháng 2, toà án tuyên bố cuộc ly dị giữa Mathilde de Fleurville và Paul Verlaine với kết qủa phần lỗi của Verlaine. Verlaine thiếu một chút nữa là bóp cổ bà mẹ ông ta, bắt buc bà này phải trốn ẩn nơi nhà những người hàng xóm. Ngày 8 tháng 3, cơ nghiệp Malval bị bán. Ngày 24 tháng 3, Verlaine bị toà án Vouzier kết án 1 năm tù vì tội đả thương và hăm dọa giết chết bà mẹ, Verlaine được thả ngày 13 tháng 5 nhờ vào sự can thiệp của mẹ ông ta.Verlaine lang thang cho đến tháng 6 lên Paris, cư ngụ tại Hotel du Midi . Verlaine mắc bệnh tràn dịch khớp nơi đầu gối . Tại khách sạn, Verlaine quen với một cô gái giang hồ, Marie Gambier, 30 tuổi, một trong 3 người nhân tình quan trọng cuối cùng của Verlaine, " Princesse Roukhine " trong thi phẩm Parallèlement :

A la princesse Roukhine

C'est une laide de Boucher
Sans poudre dans sa chevelure
Follement blonde et d'une allure
Vénuste à tous nous débaucher.

Mais je la crois mienne entre tous,
Cette crinière tant baisée,
Cette cascatelle embrasée
Qui m'allume par tous les bouts.

Elle est à moi bien plus encor
Comme une flamboyante enceinte
Aux entours de la porte sainte,
L'alme, la dive toison d'or !

Et qui pourrait dire ce corps
Sinon moi, son chantre et son prêtre,
Et son esclave humble et son maître
Qui s'en damnerait sans remords,

Son cher corps rare, harmonieux,
Suave, blanc comme une rose
Blanche, blanc de lait pur, et rose
Comme un lys sous de pourpres cieux ?

Cuisses belles, seins redressants,
Le dos, les reins, le ventre, fête
Pour les yeux et les mains en quête
Et pour la bouche et tous les sens ?
Mignonne, allons voir si ton lit
A toujours sous le rideau rouge
L'oreiller sorcier qui tant bouge
Et les draps fous. Ô vers ton lit !
(Trích từ Parallèlement- 1889)

Cuối cùng thì bà mẹ cũng tha thứ và về với người con trai duy nhất của bà tại khách sạn, bà cư ngụ tại một căn phòng trên phòng Verlaine ở và ngày 21-1-1886 mẹ Verlaine từ trần. Verlaine đã không thể có mặt trong ngày mai táng bà mẹ vì bệnh đầu gối mà ông đã vướng phải. Vì Verlaine đã không gởi tiền trợ cấp cho Mathilde nên gia đình Mauté đã cho thừa phát lại niêm phong căn phòng người mẹ vừa qua đời của Verlaine , sự kiện này đã khiến Verlaine bắt buộc phải trao cho quan toà một tập titres trị giá khoảng 20.000 F vào thời đó ( khoảng 10.000 Euros ). Thế là Verlaine gần như không đồng xu dính túi.
Vào tháng 4, Verlaine gặp gỡ họa viên August Cazal, 21 tuổi, trong sự đam mê dữ dội...nhưng chàng trai trẻ này đã không đáp lại tình cảm của ông .
Ngày 22 tháng 9 Verlaine rất nhức nhối với vết lở lói ở chân : đây là khởi đầu cho một loạt những ngày điều trị tại bệnh viện của ông .
Ngày 30 tháng 10; Mathilde tái hôn.
Ngày 5 tháng 12, Verlaine nhập bệnh viện Broussais.
Ngày 13 tháng 3 năm 1887, xuất viện trong tình cảnh của một kẻ vô gia cư, ngày 1 tháng 4 Verlain lại phải vào nhà thương điều trị suốt 5 tháng tại các bệnh viện Cochin, viện cứu tế Vincennes, Tenon và sau đó trở lại Cochin. Ngày 9 tháng 9 Verlaine tạm trú tại khách sạn Harpe bằng sự trợ giúp tài chánh của Vanier và Coppée. Ngày 20 tháng 9, Verlain lại trở vào điều trị 6 tháng ròng rã tại bệnh viện Broussais .
Ngày 20 tháng 3 năm 1888, ngay ngày nhà xuất bản Vanier cho ra mắt Amour, Verlaine xuất viện tạm trú tại khách sạn Royer-Collard nơi ông tổ chức "những ngày thứ tư về văn chương".Tháng 11 cùng năm, Verlaine đến cư ngụ tại khách sạn Des Nations đường Saint Jacques và ngày 17 tháng 11 Verlain lại phải quay trở vào bệnh viện Broussais.
Ngày 21 tháng 2 năm 1889, Verlaine tạm trú tại khách sạn Lisbonne đường Vaurigard và tiếp tục " những ngày thứ tư " văn chương. Tháng 6, xất hiện Parallèllement. Từ ngày 8 tháng 6 cho đến 19 tháng 9 Verlaine lại tở lại bệnh viện Broussais, sau đó dưỡng bệnh tại Aix-les-Bains, tại đây Verlaine viết một bức thư gởi cho Cazals và trở lại Broussais. Trong năm này, Verlaine gặp gỡ Eugénie Krantz - biệt danh "Nini Mouton"- một người gái giang hồ, nguồn hứng cảm để Verlaine sáng tác 25 bài thơ Chansons Pour Elles.
Ngày 9 tháng 1 năm 1890, tại bệnh viện Broussais, Verlaine tiếp 2 chàng thanh niên : Gide và Pierre Louÿs. Ra khỏi bệnh viện Broussais, Verlaine tạm trú tại khách sạn Des Mines, số 125 đại lộ Saint Michel. Tại nơi đây, Verlaine gặp gỡ cô gái giang hồ Philomène Boudin - biệt danh "Esther"- 30 tuổi rất ghanh tỵ với Eugénie Krantz và tìm mọi phương cách một cách vô vọng để Verlaine cắt đứt mọi liên lạc với Cazals.Tháng 3, tuyển tập thơ Dédicaces xuất bản đề tặng các bạn bè cũ : Lepelletier, Nouveau, Rimbaud,Villier de l'Isle-Adam, Huysmans, Mallarmé, Moréa, Tailhlade...và những người bạn mới : Cazals, Jean Richepin, Rodolphe Salis, Gustave le Rouge... Verlaine cắt đứt liên lạc với Cazals và yêu cầu ông này trả lại cho Verlaine tất cả những gì của ông.
Từ ngày 19 tháng 6 cho đến 25 tháng 11, Verlaine một lần nữa nhập bệnh viện Cochin, sau đó nhà dưỡng bệnh quốc gia Vincennes rồi lại trở vào Broussais. Verlaine muốn cho xuất bản một tác phẩm với những bài thơ hay nhất của ông bằng một nhà xuất bản mới, Fasquelle, sự việc này đã gây bất hòa với Léon Vanier .
Tháng 12, Verlaine cho xuất hiện tại Bruxelles với nhà xuất bản Kistemareckers, tập thơ Aulcunes, dưới tên Pablo De Herlanes, 18 bài thơ "khiêu dâm" ...tác phẩm này đã bị cảnh sát tịch thu ngay sau đó.
Tháng 1 năm 1891, Verlaine làm hoà với Cazals.
Từ ngày 11 tháng 1 đến 6 tháng 2 Verlaine lại phải vào bệnh viện Saint-Antoine. Tại đây Philomène đến thăm . Xuất viện, Verlaine đến tạm trú với cô này tại khách sạn Monpellier và ngay sau đó lại tái nhập bệnh viện Saint-Antoine. Trở lại với Philomène tại khách sạn Monpellier . Philomène đã tiếp tay với Verlaine để tiếp xúc vận động với các nhà xuất bản và báo chí.
Ngày 21 tháng 5, kịch bản Les Unes et Les Autres được nhóm Théâtre de l'Art trình diễn ti Théâtre des Variétés.
Verlaine không còn đặt tin tưởng vào Philomène nữa sau một chuyến "công tác" với một nhà xuất bản .Từ lúc đó, Verlaine ủy thác nhiệm vụ cho Eugénie . Tháng 6, tác phẩm Bonheur được Vanier cho xuất bản.
Ngày 17 tháng 9, Verlaine bị tống ra khỏi khách sạn Monpellier vì chậm trễ trả tiền thuê phòng. Verlaine về tạm trú với Eugénie tại số 15 đường Descartes. Ngày 31 tháng 10, Verlaine trở lại bệnh viện Broussais với 2 bệnh : diabète (đi tháo) và giang mai. Philomène vào thăm và Verlaine lại ủy thác cho cô này nhiệm vụ giao tiếp với các nhà xuất bản. Tháng 11, nhà xuất bản Vanier cho ra mắt tập văn xuôi Mes Hôpitaux.
Ngày 10 tháng 11, Verlaine nhận được tin Rimbaud qua đời tại bệnh viện Timone - Marseille.
Ngày 26 tháng 12, Vanier cho xuất bản Les Chansons Pour Elle.
Ngày 20 tháng 1 năm 1892 Verlaine rời bệnh viện và đến tạm trú với Philomène tại khách sạn Rennes. Philomène đã trục xuất Verlaine vì ông đã nhiều lần tỏ ra "ghen"...với những người khách của cô ta. Suốt thời kỳ này Verlaine lang thang, đói khát. Ngày 12 tháng 3, 36 văn nghệ sĩ đã tình nguyện đóng góp để trợ cấp hàng tháng cho Verlaine một số tiền nhỏ. Verlaine về sống với Eugénie Krantz tại số 9 đường Fossés-Saint-Jacques. Eugénie cũng đảm trách nhiệm vụ giao dịch với Léon Vanier, nhà xuất bản của Verlaine. Eugénie khoảng 40 tuổi, ngăn nắp và cố gắng kéo Verlaine ra khỏi tầm ảnh hưởng của Phélomène.
Thêm một lần nữa Verlaine lại vào bệnh viện Broussais, Phélomène lại vào thăm, Verlaine lại rơi vào vòng tay của Phélomène và ủy thác cho cô ta nhiệm vụ trung gian với các nhà xuất bản. Ngày 16 tháng 4, xuất hiện Liturgies Intimes tại Bibliothèque du Saint-Graal.
Sau khi xuất viện, Verlaine tạm trú tại đường Saint-Séverin và sau đó tại đường Fossés-Saint-Jacques với Eugénie.
Từ ngày 2 đến 14 tháng 11, Verlaine thực hiện một loạt hội nghị tại Hòa Lan. Khi trở về, Verlaine trao cho Eugénie giữ tất cả số tiền mà ông đã tiết kiệm được nhưng khi Verlaine hỏi đến thì số tiền đó đã biến mất tích, theo Eugénie thì số tiền này đã bị Phélomène ăn cắp mất. Giân giữ, Verlaine bỏ rơi Eugénie và lang thang trong Paris. Ngày 19 tháng 12, Verlaine vào bệnh viện Broussais, Phélomène lại vào thăm và Verlaine lại trở lại với cô này.
Ngày 17 tháng 1 năm 1893, để có thể sửa soạn cẩn thận cho chuyến hội nghị tại Belgique, Verlaine quay trở về với Eugénie. Từ ngày 21 tháng 2 đến ngày 10 tháng 3, Verlaine thực hiện một vòng nghị hội tại Belgique khi trở về lần này ông đã cẩn thận cất dấu số tiền kiếm được.
Ngày 13 tháng 4, Verlaine chủ tọa buổi tiệc lần thứ 8 của nhóm La Plume.
Tháng 5 cùng năm, nhà xuất bản Vanier cho ra mắt tác phẩm Elégies, 12 bài thơ viết cho Philomène tiếp theo đó là Odes en son Honneur, 19 bài thơ khác cũng viết cho chính cô này. Tháng 6, Vanier cho xuất bản Mes Prisons.
Từ 14 tháng 6 đến 3 tháng 11, Verlaine lại phải vào bệnh viện Broussais và...Philomène lại tái hiện.
Tháng 7, Verlaine đệ đơn dự tuyển vào Académie Française. Sau khi xuất viện, Verlaine đến ở chung với Philomène.
Từ ngày 3 tháng 11 đến cuối tháng 12, Verlaine làm một vòng nghị hội tại vùng Lorraine và tiếp đó tại Anh quốc. Trong thời gian này, Verlaine đã viết một loạt thư cho Philomène dự tính sẽ cưới cô ta nhưng sau đó khi nghe tin tức từ Eugénie cho biết sự lăng nhăng không chung thủy của Philomène, Verlaine đã ngừng liên lạc với cô .
Tháng 12, Verlaine mời Eugénie đến cư ngụ với ông tại số 187 đường Saint-Jacques.
Vanier cho xuất bản Quinze jours en Hollande - 15 ngày tại Hoà Lan , chuyện kể về chuyến đi của ông tại đây. Anh quốc để ý đến ông và nhà xuất bản Lane tại Luân Đôn quyết định cho xuất bản một số những bài thơ chọn lọc cuả Verlaine.
Từ ngày 1 tháng 5 đến 10 tháng 7 năm 1894, Verlaine lại phải nhập bệnh viện Saint Louis vì ápxe ở chân. Ngày 26 tháng 5 nhà xuất bản Vanier cho ra mắt Dans les Limbes gồm 17 bài thơ viết về đời sống tại bệnh viện ca ông và những cuộc thăm viếng an ủi của Philomène.
Ngày 9 tháng 8, với sự trợ giúp của bè bạn, Verlaine đã được nhà nước cứu trợ khẩn cấp một số tiền là 500 Françs .
Tháng 8 cùng năm, Verlaine đắc cử Prince de Poètes - Hoàng tử của các thi gia - bởi các độc gỉa của báo Journal - kế vị Leconte de Lisle, vừa qua đời vào ngày 18 tháng 7. Một nhóm bằng hữu, tập trung bởi Maurice Barrès và Robert de Montesquiou, gom góp để trợ cấp cho Verlaine mỗi tháng 150 Françs.
Sau khi xuất viện, Verlaine sống một mình tại khách sạn Lisbonne sau đó đến cư ngụ chung với Eugénie Krantz tại số 48 đường Cardinal-Lemoine.
Sau một cuộc cãi nhau dữ dội, Eugénie thừa lúc vắng mặt của Verlaine, đã quay trở về nhà cô ta với nhiều tập bản thảo và áo quần của Verlaine. Phần nhà thơ của chúng ta thó quay trở lại khách sạn Lisbonne và tái liên lạc với Philomène rồi ủy thác cho cô này nhiệm vụ tiếp xúc với các nhà xuất bản.
Qau nhiều lá thư Verlaine viết gởi cho Eugénie nhưng cô này từ chối không giao trả lại những gì đã lấy của Verlaine.
Bệnh hoạn thêm một lần nữa, Verlaine lại phải vào điều trị tại bệnh viện Bichat vào ngày 1 tháng 12. Ngáy 15, tác phẩm Eprigrammes ra mắt bởi nhà xuất bản La Plume.
Ngày 21 tháng 1 năm 1895, Verlaine xuất viện và chấm dứt liện lạc với Philomène vào ngày 10 tháng 2 khi khám phá thêm một lần nữa ra sự mất tích một cách bí mật số tiền dành dụm của ông ta sau một chuyến "viếng thăm" của Philomène. Từ tháng 2 , Verlaine sống chung với Eugénie trước hết tại đường Saint-Victor, sau đó tại số 39 đường Descartes. Ngày 29 tháng 2, Verlaine lại nhận được 500 Françs do nhà nước trợ cấp . Tháng 6, ra mắt Les Confessions bởi nhà xuất bản Librairie Fin de Siècle.
Vào đầu mùa hè cùng năm, thành phố Nancy quyết định cho đặt tên một con đường là đường Paul Verlaine.
Tôi tin vui nữa đến với Verlaine : Isabelle Rimbaud, em gái của nhà thơ Rimbaud đã cho phép Verlaine xuất bản toàn bộ các tác phẩm của Rimbaud. Verlaine đã viết bài tựa cho tập thơ.
Tại Anh quốc, một đợt phản kháng của phái thanh giáo xuất hiện sau phiên toà xử Oscar Wilde về tội hủ hoá những người vị thành niên, nhà xuất bản Lane tại Luân Đôn bắt buộc phải từ bỏ ý định cho ra mắt tập thơ Poésies Choisies của Verlaine. Ngay chính tại Pháp, thói quen của những nhà văn trong giới trí thức cũng đã làm cho người ta thấy chướng, Edmond de Goncourt đã cũng phải tuyên bố trong tờ Journal ngày 27 -1-1895 : " Vâng, rất thiết thực vào thời này, người ta đã có thị hiếu của sự bẩn thỉu ". Qủa thật như vậy, vào giai đoạn đó, những ai là thần tượng của giới trẻ ? Họ chính là Beaudelaire, Villiers de L'Isle-Adam, Verlaine : Hiển nhiên đó là 3 người rất tài năng nhưng đó là : một người phóng đãng loạn dâm, một người nghiện rượu và một người loạn dâm hậu môn sát nhân.
Ngày 30 tháng 9, thêm một lần nữa Verlaine lại nhận được số tiền 500 Françs cứu tế của nhà nước .
Tháng 10, Verlaine nhận được một bức thư của Georges con trai ông, học nghề đồng hồ tại Belgique, năm này cũng đã được 24 tuổi.
Verlaine rất xúc động nhưng phần thì quá yếu ớt bệnh hoạn để có thể đi Bỉ gặp con, phần nữa lại quá nghèo nàn để có thể trang trải chi phí cho chuyến đi của cậu con , thế là Verlaine không gặp gỡ được người con trai này để rồi sau đó, ông đã được biết rằng cậu con cũng bị bệnh, đã bỏ học việc về ở nhà mẹ, Mathide Delporte (tên người chồng sau), rồi tháng 12 cùng năm, khởi đầu một cơn bệnh cúm rồi sau đó cậu ta đã qua đời không nhìn được mặt cha .

Ngày 8 tháng 1 năm 1896, Verlaine từ trần sau cơn bệnh sung huyết phổi tại số 39 đường Descartes, hưởng dương 52 tuổi.

Tang lễ của ông được cử hành ngay ngày hôm sau, với sự tiễn đưa của hàng ngàn người ở Paris. Thi hài Verlaine được mai táng trong khu phần mộ của gia đình tại nghĩa trang Batignolles bên cạnh cha , mẹ ông.

B- TÁC PHẨM CHÍNH CỦA VERLAINE

Poèmes saturniens (1866),
Fêtes galantes (1869),
La bonne chanson (1870),
Romances sans paroles (1874),
Sagesse (1881),
Jadis et naguère (1884),
Amour (1888),
Parallèlement (1889),
Bonheur et Chansons pour elle (1891).



TỪ VŨ

12-7-2005 sau chuyến trở lại Pháp.





TRANG CHÍNH TRANG THƠ ĐOẢN THIÊN TRUYỆN NGẮN ÂM NHẠC