Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới


Phần mộ của Mausolus tại Halicarnassus




  MAUSOLUS                  








  

H ecatomnus là một người có nhiều tham vọng và đã chiếm quyền cai quản nhiều thành phố, nhiều tỉnh xung quanh xứ Mylasa và trở thành vua đầu tiên của vương quốc Caria ở tây nam của vùng Tiểu Á - một phần thuộc địa của Đế chế Ba Tư, cai trị từ 391 tới 377 trước Công nguyên và thiết lập triều đại Hekatomnid.

Ông có 3 người con trai là Mausolus, Idrieus và Pixodarus - tất cả đều lần lượt lên nắm chính quyền Caria. Năm 377 T.C N, Hecatomnus, qua đời, để lại quyền cai quản vương quốc cho con trai là Mausolus.

Sử thời cổ đại thường không ghi năm sinh, năm mất mà chỉ ghi những năm trị vì.

Mausolus trị vì thời gian từ 377 tới 353 TCN. Mausolus quyết định chọn một thủ đô mới, một thành phố với hệ thống phòng thủ mạnh mẽ và tráng lệ, ông chọn thị trấn Halicarnassus làm thủ phủ cho vương quốc cổ Caria, một địa điểm nằm về phía tây nam vùng Tiểu Á, gần vịnh Ceramic Gulf, (ngày nay là vịnh Gulf of Kus, thuộc thành phố Bodrum, nước Thổ Nhĩ Kỳ).

Người dân của ông đã xây dựng thành phố này thành một cảng biển lớn, sử dụng cát làm vữa để làm đê chắn sóng biển ở phía trước của cảng biển này. Trên mặt đất, họ đã mở đường phố, quảng trường, và xây dựng nhà cửa cho người dân ở. Ở một bên của cảng biển, cư dân đã xây dựng cung điện cho Mausolus ở một vị trí mà ông từ đây có thể trông ra biển và đất liền, quan sát kẻ thù từ xa nếu chúng có tấn công thì sẽ bảo vệ. .

Mausolus cùng hoàng hậu Artemisia chi phần lớn số thuế thu được để trang hoàng thành phố thủ đô theo phong cách Hy Lạp. Vua Mausolus là người rất ngưỡng mộ văn hóa, lối sống và cách cai trị của người Hy Lạp, ông từng xây dựng nhiều thành phố theo kiểu Hy Lạp dọc theo bờ biển và khuyến khích các truyền thống dân chủ Hylạp trong nước mình. Ngay trung tâm thành phố, Mausolus chọn làm địa điểm nơi ông sẽ được chôn cất về sau.

Mausolus qua đời năm 353 T.CN để lại trong lòng Artemisia nỗi lòng tan vỡ vì thương nhớ. Bà không tiếc một chi phí nào cho việc xây dựng lăng mộ dành cho vua Mausolus. Hơn 1200 nhân công làm việc suốt 18 ( 368 bis 350 TCN)  năm cho việc xây dựng lăng mộ.



NỖI LÒNG HOÀNG HẬU ARTEMISIA

Vương hầu Mausolus thời Đế chế Ba Tư đã mở rộng lãnh thổ tới mức cuối cùng nó bao gồm hầu hết phía tây nam Tiểu Á. Mausollos, đã cai trị Halicarnassus và những lãnh thổ xung quanh trong 24 năm. Mausolus qua đời năm 353 TCN để lại Artemisia với trái tim tan vỡ.

Như một cống vật dành cho ông, bà xây dựng một lăng mộ tráng lệ nhất từng có trên thế giới. Nó trở thành một công trình nổi tiếng đến mức tên của Mausolus ngày nay đã gắn liền với mọi lăng mộ nguy nga trong thế giới hiện đại với từ mausoleum (lăng mộ ) Artemisa chỉ sống thêm hai năm sau khi chồng bà qua đời. Vì thế, các bình đựng tro hỏa táng của họ được đặt trong một lăng mộ còn chưa hoàn thành.

Lăng mộ Mausollos được dựng lên trên một quả đồi nhìn xuống thành phố Halicarnassus, được xây dựng giai đoạn 353 TCB–350 TCN tại Halicarnassus (Bodrum, Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay), dành cho Mausolus, được hai kiến trúc sư Hy Lạp Satyrus và Pythius thiết kế. Công trình cao gần 45 mét (135 feet) và mỗi mặt đều được trang trí bởi một trong bốn nhà điêu khắc nổi tiếng Hy Lạp:Bryaxis, Leochares, Scopas và Timotheus. Trên đỉnh mái là tượng một cổ xe 4 ngựa, kéo trên xe tượng của nhà vua Mausolus và hoàng hậu Artemisia, phần tượng cổ xe nầy cao đến 6m. Tổng cộng chiều cao của lăng mộ vua Mausolus ở thành phố Halicarnassus cao đến 45m, tương đương với một tòa nhà 14 tầng. Khi hoàn thành công trình được coi là một trong bảy kỳ quan thế giới.

Danh từ mausoleum bao gồm phần gốc "Mausol– và phần đuôi -eum" là "để vinh danh Mausollos ". Danh từ Mausol–eum" từ đó được sử dụng với nghĩa là một ngôi mộ lớn mà ngày nay chúng ta thường gọi là lăng.

Theo nhà sử học Pliny, những người thợ thủ công đã quyết định ở lại và hoàn thành nốt công việc sau khi vua và hoàng hậu qua đời "cần nhớ rằng đó từng là một đài kỷ niệm cho danh tiếng của chính họ và của nghệ thuật điêu khắc."

Mộ vua Mausolus trở thành một công trình nổi tiếng đến mức tên của Mausolus ngày nay đã gắn liền với mọi lăng mộ nguy nga trong thế giới hiện đại với danh từ mausoleum (lăng mộ).

Công trình cũng đẹp đẽ và độc đáo tới mức nó đã trở thành một trong Bảy kỳ quan Thế giới Cổ đại (Kim tự tháp ; Giza Vườn treo Babylon;  Tượng thần Zeus ở Olympia; Đền Artemis Lăng mộ của Mausolus;  Tượng thần Mặt Trời ở Rhodes; Hải đăng Alexandria.)



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 29.6.2017.
Trang Trước
Trang Tiếp Theo

TÁC PHẨM CỦA LƯƠNG VĂN HỒNG TRONG VIỆT VĂN MỚI

Quay Lên Đầu Trang

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004