Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới





ĐỨC THÍCH CA ĐÃ NGỒI THIỀN

NHƯ THẾ NÀO ĐỂ ĐẮC ĐẠO ?








C ó lẽ đây là một câu hỏi mà những ai Ngồi Thiền theo Đạo Phật muốn thành công cần đặt ra cho bản thân trước khi đi vào thực hành nếu không muốn mọi cố gắng của mình trở thành vô ích. Thật vậy, với những người chỉ nhắm mắt nghe và tin vào những gì người khác giảng về Đạo Phật. Ca tụng Đức Phật như một vị Thần Linh với quyền năng vô biên để trở thành người sùng bái Chư Phật, Chư Bồ Tát, lúc nào cũng khấn vái để cầu xin phù hộ độ trì mà không cần biết thêm điều gì khác thì chúng ta không cần bàn tới, vì họ hoàn toàn đi ngược với đường lối của Đạo Phật chân chính. Người có tìm hiểu đôi chút sẽ thấy có rất nhiều thắc mắc, quan trọng nhất là tại sao Đức Thích Ca đã Thọ Ký: “Ta là Phật đã thành, tất cả chúng sinh là Phật sẽ thành” vậy mà Ngài chỉ cần Ngồi Thiền trong 49 ngày đêm thì Thành Phật, còn từ sau Ngài đến nay đã gần 3.000 năm với vô số đợt người cũng áp dụng phương pháp Ngồi Thiền, mà số thành công quá ít ỏi, chỉ vỏn vẹn có 33 vị Tổ được cho là Thành Đạo? Lý do vì sao? Người xưa dấu để chỉ truyền riêng, hay người thời nay thiếu duyên may để gặp người đã thành công chỉ dạy? Hoặc Nghiệp nặng ngăn che nên không thể hiểu biết để thực hành đúng phương pháp? Mấu chốt nằm ở đâu?

Không biết do sự sắp đặt từ kiếp xa xưa nào đó hay may mắn là người mang hoài nghi khi đến với Đạo Phật, mà tôi không đi theo lối mòn của những người đặt trọn niềm tin vào Đạo Phật. Trái lại, tôi cố tình tìm mọi ngóc ngách của Đạo Phật nhằm để chỉ trích, nhờ đó tôi phát hiện nhiều điều dù không được viết lại trong Kinh Điển, nhưng xâu chuỗi lại thì thấy hợp lý, cho phép tôi lý giải vì sao nhiều người Ngồi Thiền miên mật năm này sang tháng nọ mà cũng không thành công, dù tư thế Ngồi hoàn toàn giống hình ảnh Đức Thích Ca lúc Ngồi Thiền dưới cội cây Bồ Đề năm xưa. Xin lần lượt trình bày như sau:

Ai có học Ngồi Thiền dù theo bất cứ pháp môn nào cũng biết tư thế Thiền là ngồi xếp bằng trong tư thế Kiết Già hay Bán Già, mắt lim dim, ngó xuống, hai tay xếp lại để trước bụng. Nhưng người tập Thiền tùy theo mục đích mà được dạy: Hoặc tập trung tư tưởng bằng cách đếm hơi thở. Hoặc để đầu óc trống không, không được nghĩ gì hết. Hoặc đưa tư tưởng đến bộ phận nào bị bệnh để điều trị. Hoặc xuất hồn. Môn sinh của phái chuyên Tu Thiền thì dùng sự tập trung để tìm hiểu một đề tài nào đó được người Thầy giao cho gọi là Tham Thoại Đầu. Nơi đây tôi không đề cập đến những cách Ngồi Thiền của những môn phái khác, mà tập trung về cách Ngồi Thiền của Đức Thích Ca để khám phá điều mà nhiều thời cho là bí mật.

Dựa theo truyền thuyết được lịch sử ghi nhận, kết nối những sự kiện đã diễn ra suốt chặng đường tìm Đạo của Đức Thích Ca, ta thấy như sau:

Sau một thời gian khổ hạnh đến suy kiệt, Thái Tử Sĩ Đạt Ta thấy rằng: “Linh hồn không thể minh mẫn trong một thể xác yếu đuối” nên nhận bát cháo sữa của cô gái chăn bò rồi trải tòa cỏ ngồi dưới cội cây Bồ Đề với lời phát nguyện “Sẽ không rời chỗ ngồi cho đến khi nào tìm ra được con đường Giải Thoát”, và rạng sáng đêm thứ 49 Ngài đã “Đắc Đạo”. Việc Đắc Đạo được nhận biết qua lời tuyên bố của Đức Thích Ca ngay khi vừa xả Thiền đứng dậy: “Ta lang thang trong vòng Luân Hồi qua bao nhiêu kiếp, tìm mãi mà không gặp được Kẻ Làm Nhà. Hỡi Kẻ Làm Nhà, từ đây ta đã gặp được ngươi rồi. Ngươi không được làm nhà nữa. Bao nhiêu cột kèo của ngươi đã gãy vụn cả rồi. Rui mè của ngươi cũng tan nát cả rồi. Trí ta đã đạt đến Vô Thượng Niết Bàn, Ta đã hoàn toàn Giải Thoát”.

Lời tuyên bố cho phép ta xác định được 2 điều:


1. Đắc Đạo là đắc cái gì?

2. Đức Thích Ca đã làm gì trong lúc NGỒI THIỀN?


1. Hai câu hỏi có chung một câu trả lời. Chỉ cần quay lại với Phát Tâm tu hành của Thái Tử Sĩ Đạt Ta thì ta sẽ hiểu rằng: Đắc Đạo tức là GẶP ĐƯỢC ĐIỀU NGÀI ĐANG THIẾT THA MUỐN TÌM: LÀ CON ĐƯỜNG GIẢI THOÁT, là điều Ngài phát nguyện trước lúc Ngồi. Đó là tìm ra nguyên nhân của SINH LÃO BỆNH TỬ đã đè nặng lên thân xác con người, là lý do đã làm Ngài trăn trở đến nỗi phải bỏ ngai vàng, vợ con, kinh thành, gia nhập vào hàng ngũ tu sĩ lang thang để đi tìm. Nghĩa của Đắc Đạo chỉ có thế, không có gì là ghê gớm hay huyền bí, sâu xa không thể hiểu nổi.

2. Qua kết quả được tuyên bố, ta thấy Đức Thích Ca không dùng thì giờ NGỒI THIỀN để ngồi im không động đậy, đếm hơi thở, hay thả hồn rong chơi các cõi, hoặc tìm xem tâm ý người khác nghĩ gì, hoặc đoán chuyện tương lai sắp diễn ra…, mà Ngài dùng thời gian Ngồi đó để tập trung cả Thân và Tâm mà tư duy. Chính vì vậy mà THIỀN của Đạo Phật được Kinh VIÊN GIÁC giải thích: THIỀN ĐỊNH LÀ CHỈ, QUÁN, và CHỈ QUÁN SONG TU.


THIỀN là ĐỊNH hay là CHỈ. QUÁN là tên gọi khác của Tư Duy. Quán cái gì thì sẽ có kết quả của cái đó. Cũng nhờ câu tuyên bố khi xả Thiền của Đức Thích Ca mà ta có thể kết luận rằng trong thời gian Ngồi Thiền, Ngài đã tập trung cả Thân và Tâm để truy tìm thủ phạm đã gây ra cảnh SINH LÃO BỆNH TỬ cho cái Thân người. Cuối cùng Ngài đã gặp được và đã gọi hắn là KẺ LÀM NHÀ. NHÀ đây tức là NHÀ SINH TỬ. Để tìm ra hắn, Ngài đã mất 6 năm trong hiện kiếp và biết bao nhiêu kiếp trong vòng luân hồi như lời tuyên bố của Ngài lúc xả Thiền.

Nhưng nhiều người thời nay còn mất nhiều thời gian hơn, cũng Ngồi Thiền đúng y tư thế mà Đức Thích Ca đã ngồi, tại sao không thấy có người chứng đắc?

Câu trả lời rất là đơn giản: Đức Thích Ca có mục tiêu để tìm, nên khi Ngài quyết liệt ngưng nghỉ tất cả, tập trung để tìm nên đã gặp, gọi là Được Đạo. Nghĩa của “Được Đạo” là gặp, là tìm ra, thấy được Con Đường mà Ngài muốn tìm. Người sau này chỉ bắt chước tướng Ngồi. Xếp tay chân ngồi yên lặng, gọi là Ngồi Thiền. Nhưng vì không có mục đích, không biết mình muốn tìm gì thì làm sao gặp? Như vậy dù có ngồi vô lượng kiếp cũng vô ích mà thôi.

Chẳng phải họ cũng thiết tha cầu Đạo, muốn Chứng Đắc, muốn “Hoát nhiên Đại Ngộ” đó sao?

Đạo tức là CON ĐƯỜNG. Muốn Được Đạo phải biết cái Đạo mà mình muốn tìm là con đường gì? và cũng phải biết đôi nét về con đường đó thì lúc gặp mới biết là đã gặp. Thí dụ như người muốn tìm vàng chẳng hạn, ít ra họ cũng phải biết hình dáng, màu sắc của nó thì khi gặp mới biết là tìm được nó. Hoặc như người đi hái lá thuốc trên rừng, phải phân biệt như thế nào là lá thuốc mà mình muốn hái giữa cơ man lá trong rừng, thì lúc gặp mới hái đúng được. Đạo Phật cũng vậy. Ta chưa biết Đạo Phật là gì? Chưa biết rằng trong Đạo Phật cũng có Chánh, có Tà, nếu ta chưa phân biệt hai bên làm sao cho là Gặp Chân Đạo? Trong Chân Đạo còn có vô số điều cần khám phá. Ta chưa biết gì, chưa làm được cái nào mà muốn Chứng Đắc thì quả là ấu trĩ! Giác Ngộ cũng vậy. Chưa hiểu Giác Ngộ là gì mà cứ Ngồi Thiền để mong có ngày “Đột nhiên hoát ngộ” quả là chỉ có người thiếu hiểu biết mới giàu tưởng tượng đến như thế! Qua đó ta thấy các Thiền Sư ngày xưa nhiều vị cũng nhận vơ, nhận bừa. Tham chữ VÔ, thấy cái gì đó rồi hét lên cho là mình Thấy Tánh! Vậy mà cũng được Thầy ân chứng, chứng tỏ Thầy cũng mơ hồ. Tìm gì thì thấy đó. Tánh đâu có phải là chữ VÔ? Chính vì vậy mà ta thấy bài Kệ của Thiền Sư Vô Môn chỉ có 20 chữ VÔ, nghĩa lý chẳng ra sao hết cũng tự xưng là Thấy Tánh! Chính vì nhận bừa nên Ngài mới luận Đạo kiểu mắng Phật, khinh Pháp, mang những lời xúc xiểm Phật làm thành Công Án trong quyển Vô Môn Quan để giới Tu Thiền học hỏi. Người sau bắt chước theo đó rồi ngông cuồng, ngạo mạn mà không biết đó không phải là tính cách của người tu. Nhìn 33 vị Tổ chính thức mà xem, đâu có vị nào có thái độ bất thường đâu. Bởi vì người Chứng Đắc của Đạo Phật là CHỨNG CÁI VÔ NGÃ, cái KHÔNG CÒN TA. Đã không còn Ta thì làm gì có ta cao hơn Phật để mà ngạo mạn, gọi Phật là “Que cứt khô”, là “Ba cân mè”, còn cho rằng “Thích Ca, Di Lặc còn là tôi đòi của kẻ ấy”. Đã thế còn dạy người tu Thiền gặp bậc Giác Ngộ giữa đường thì “đấm thẳng vào mặt”! Quả là làm người còn chưa xong. Chẳng có chút tác phong nào của người tu hành. Vậy mà nhiều Chùa dạy Tu Thiền vẫn dùng sách đó để giảng dạy không biết đó là chồng mê cho những người theo học! Đó đúng là những con “Trùng trong thân sư tử” mà người tu hành vẫn được nhắc nhở. Còn những người giữ Giới Hạnh nghiêm chỉnh, dù chưa phải là bậc giác ngộ cũng không làm mất giá trị của người tu hành và không làm hoen ố hình ảnh đệ tử Nhà Phật.

Qua 49 ngày đêm Thiền Định, Đức Thích Ca đã gặp, đã vạch mặt chỉ tên kẻ làm ra NGÔI NHÀ SINH TỬ và mang hắn đi cùng khắp cho mọi người đều biết, mô tả lại đầy đủ trong Kinh sách. Đó là cái VỌNG TÂM mà người tu Phật nào cũng phải tìm cho được nó. Tìm được rồi thì sau đó phải “Phản Vọng Quy Chân”. Chuyển VỌNG thành CHÂN, đâu có còn gì là bí mật mà nhiều người truyền nhau tới thời này vẫn ngồi nhắm mắt nhắm mũi để tìm, rồi ngồi hoài không thấy chứng đắc lại cho rằng Đức Thích Ca và Chư Tổ ẩn dấu. Những vị Thầy được thể còn cho là bí mật không thể chỉ được!

Do không hiểu mục đích của Đạo Phật. Không hiểu công dụng của việc Ngồi Thiền, nên nhiều người cứ Ngồi ỳ một chỗ, không hoạt động, ngưng suy nghĩ rồi đinh ninh cứ Ngồi như thế thì có ngày sẽ Ngộ Đạo! Đương nhiên, với sự dừng lắng cái tâm thì người Ngồi sẽ có được sự tĩnh lặng trong giờ Ngồi Thiền. Chỉ có vậy thôi. Tĩnh lặng hay nhập vào cái Không, thấy mình lâng lâng, thoát tục không phải là Ngộ Đạo của Đạo Phật. Thiền của Đạo Phật gọi là THIỀN QUÁN, hay CHỈ QUÁN SONG TU, tức là dùng thì giờ dừng lắng để tư duy để sinh ra sự hiểu biết về Đạo gọi là Trí Huệ. Nhưng tư duy về đề tài gì thì có sự hiểu biết về đề tài đó. Không phải tư duy bất cứ pháp nào cũng đắc đạo, và không phải Quán bất cứ pháp nào cũng Đắc Tâm như có vị Thiền Sư nào đó đã dạy như thế. Kinh Tâm Địa Quán viết: “Trong Ba Cõi lấy Tâm làm chủ. Người quán được Tâm được giải thoát cứu cánh; người không quán được Tâm ở mãi trong triền phược”. Và “Các vị còn ở trong phàm phu địa, không quán được Tâm nên phải trôi giạt trong bể Sinh Tử. Chư Phật, Bồ Tát vì quán được Tâm nên qua được bể Sinh Tử, đến bờ Niết Bàn”. Quán Tâm mới đắc Tâm. Và “Tu Phật là Tu Tâm”. Đó là con đường mà Chư Phật, Chư Tổ đều dạy, không phải Tu Phật là Ngồi Thiền cho lâu, cho nhiều, hay ăn vận cho giống hình ảnh Phật ngày xưa cho là đủ cho công việc tu hành.

Có người sẽ thắc mắc tại sao Thấy Tâm mà Thành Phật? Xin được giải thích như sau: Thành Phật không phải là thành một vị Thần Linh có quyền phép, “Cứu độ Tam Thiên Đại Thiên Thế Giới”, mà là Thành Tựu Con Đường Giải Thoát. Chính do cái VỌNG TÂM lầm chấp cái TƯỚNG HỮU VI HƯ DỐI, tức là cái THÂN giả tạm, cho đó là MÌNH, rồi ở trong đó mà Tham Sân Si, gây đủ thứ Nghiệp, làm cho bản thân và những người chung quanh đều phải Khổ. Khi nhận ra THÂN này không phải là MÌNH, mà chỉ là cái THÂN NGHIỆP mà mình mang trong một giai đoạn nhất định. Hết Nghiệp nó sẽ hoàn trả lại cho Tứ Đại những gì đã vay mượn, thì không dính mắc, đắm nhiễm vào nó, không chịu sự sai khiến của nó nữa, mà lấy lại vị thế làm chủ, điều khiển nó, dùng nó làm phương tiện để tu hành. Cho đến khi nào không còn bị các pháp buồn, vui, sướng, khổ, được, mất, hơn thua, ganh ghét, giận hờn, đố kỵ… khảo đả nữa thì gọi là được Giải Thoát. Giải Thoát cũng là nghĩa của Thành Phật.

Tóm lại, Tam Thế Chư Phật đều do con đường Bát Nhã tức là Trí Huệ mà “Qua bờ bên kia”. Bờ bên này là Phiền Não, Đau Khổ. Bờ bên kia là Giải Thoát, thanh tịnh, tự tại, an vui. Muốn có Trí Huệ thì phải THIỀN ĐỊNH. Kinh VIÊN GIÁC có Kệ:


CÁC TRÍ HUỆ THANH TỊNH

CỦA TẤT CẢ BỒ TÁT

ĐỀU DO THIỀN ĐỊNH SANH


Do đó, những người Ngồi Thiền mà không biết Ngồi để làm gì, không có đề tài Soi, Quán thì không phải là Ngồi Thiền theo Đạo Phật. Tham những Công Án không liên quan đến sự hiểu biết về Đạo đương nhiên không bao giờ có Trí Huệ được, vì Trí Huệ là sự hiểu biết để sau đó thực hành liên quan tới Con Đường Giải Thoát.

Tâm không tìm, Con Đường Giải Thoát không tìm, lại đi tìm xem “Ai niệm Nam Mô A Di Đà Phật”, “Con chó có Phật Tánh không”? Tìm người nào thì gặp người đó. Tìm con gì sẽ gặp con đó. Đâu có tìm Con Đường Giải Thoát mà đòi gặp? Biết mục đích của đạo Phật là gì? Biết cần phải hành trì như thế nào rồi cố gắng thực hành theo. Đó là công việc mà người Ngồi Thiền thời sau cần làm, bởi vì mục đích, phương tiện của Đạo Phật đã được Đức Thích Ca và Chư Tổ khai sáng hết rồi, đâu còn có gì bí mật để cho ta khám phá nữa. Có chăng là tự phá nghi cho chính mình về những điều Đạo Phật đã thuyết để hiểu cho rõ mà chấp nhận và thực hành theo để bản thân mình cũng được lợi ích mà thôi.

Sau khi kiểm chứng qua nhiều Bộ Chính Kinh, nắm được mục đích tu hành của Đạo Phật, tôi thấy rằng mục đích của Đạo Phật dù nói cho nhiều, mô tả đủ thứ Nước Phật, Chư Phật, Chư Bồ Tát, Thánh Chúng, Niết Bàn, Địa Ngục v.v... chung quy cũng chỉ là làm sao để con người cải Ác, hành Thiện để kiếp sống hiện tại và những kiếp về sau không còn bị cái Khổ hành hạ, được hạnh phúc, an vui. Không cần phải khoác áo tu hành đạo mạo trang nghiêm, ở trong Chùa, độc thân, xa rời trần gian. Chỉ cần lắng vọng niệm, không tà tư duy, cải Ác, hành Thiện, sống đầy đủ theo Nhân Thừa thì đó là người đã ở trong con đường Đạo. Sống đúng trách nhiệm của một con người bình thường trong gia đình, xã hội. Hiếu kính ông bà, cha mẹ và bậc trưởng thượng. Không làm hại ai, trái lại giúp đỡ mọi người. Không cần Tướng Thiền, tức là không cần trói chân tay, khép mắt ngồi yên không động. Nhưng trong sinh hoạt bình thường giữa cảnh đời mà Tâm không xao động… thì vẫn THIỀN gọi là NHƯ LAI THIỀN. Đó là kết quả sau một thời gian dài tìm hiểu, thực hành từng Pháp của Đạo Phật, vì Đạo Phật dạy chúng ta hành nhiều Pháp, chung quy cũng để để cởi lần những buộc ràng với giả tướng, giả cảnh mà thôi. Do đó, không phải chỉ cần NGỒI THIỀN là nghiễm nhiên Thành Phật, mà đó là kết quả của Tư Duy, chấp nhận cái Lý của Đạo rồi thực hành theo đó cho tới khi được hoàn toàn Giải Thoát thì gọi là Thành Phật vậy.


Tháng 10/2016



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả từ SàiGòn ngày 09.11.2016.


VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004