Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới


NĂM BÍNH THÂN

VỚI NHỮNG SỰ KIỆN LỊCH SỬ (2)








T heo cổ sử thì: Trần Cảnh sinh năm Mậu Dần (1218) cùng tuổi với Lý Chiêu Hoàng. Nhờ Trần Thủ Ðộ thu xếp. Lý Chiêu Hoàng đã lấy Trần Cảnh và nhường ngôi cho Trần Cảnh (1225), lên làm vua, lấy niên hiệu là Trần Thái Tông. Chiêu Thánh Hoàng hậu lấy Thái Tông đã được 12 năm, tức là đã 19 tuổi mà vẫn chưa có con, trong khi triều Trần cần kíp phải có Hoàng tử. Bởi vậy Trần Thủ Ðộ bắt vua Trần Thái Tông bỏ Chiêu Thánh giáng xuống làm công chúa, rồi đem người chị của Chiêu Thánh là Thuận Thiên vợ của Trần Liễu đã có thai vào làm Hoàng hậu, Trần Liễu tức giận đem quân nổi loạn. Vua Trần Thái Tông cũng đang đêm một mình một ngựa bỏ trốn lên chùa Phù Vân, núi Yên Tử (Quảng Ninh) tỏ ý phản đối. Trần Thủ Ðộ đem quần thần tới đón về. Trần Thái Tông từ chối, nói rằng: Trẫm còn nhỏ dại, không kham nổi việc to lớn, các quan nên chọn người khác để cho khỏi nhục xã tắc. Nói mãi vua không nghe, Thủ Ðộ ngoảnh lại nói với các quan: Hoàng thượng ở đâu là triều đình ở đấy.          

  Nói đoạn truyền lệnh xây dựng cung điện ở chùa Phù Vân. Vị quốc sư sợ mất chùa vào van lạy Trần Thái Tông về triều. Trần Thái Tông bất đắc dĩ phải theo xa giá về kinh.    

      Ðược ít lâu, Trần Liễu biết không địch nổi, đang đêm giả làm người đánh cá lẻn lên thuyền ngự xin hàng. Hai anh em ôm nhau mà khóc. Thủ Ðộ hay tin, tuốt gươm xông đến toan giết Trần Liễu. Trần Thái Tông lấy thân che cho anh, xin Thủ Ðộ tha cho Trần Liễu.    

     Vua Thái Tông tha cho Trần Liễu, cắt cho đất An Sinh làm thái ấp và phong cho làm An Sinh vương.    

     Ta hãy thử bàn về sự kiện này, trước đây mỗi học giả, mỗi nhà nghiên cứu nói một cách: đi từng việc một trước hết ta thấy việc Trần Liễu mất vợ, chiêu quân nổi loạn là: “vì trước hết Thái Tông đã nuôi nên tội ác cho Liễu”(ĐVSKTT 5tờ 10b5-11a2)hay Thái Tông lấy con anh làm con mình về sau Dụ Tông Hiến Từ  đều lấy Nhật Lễ làm con của Cung Túc đến nỗi cơ nghiệp họ trần xuýt nữa sụp đổ ( ĐVSKTT 5tờ11a3-5 )   

…     

 Nhưng vào đêm năm Bính Thân ( 9-5-1236) vua Trần Thái Tông bỏ triều chính đi về núi Yên Tử để tỏ ý phản đối thì sao? Nếu Trần Liễu không nổi loạn thì Trần Thái Tông có bỏ Triều không? Sự thật là Trần Thái Tông đã nghe theo hoặc phải nge theo Trần Thủ Độ trong việc thu xếp này. Không ít giấy mực đã chê bai, phê phán nào là : Em lại cướp cái bụng của vợ anh, nên người khác mới cướp vợ mình, loạn dâm với Thuận Thiên, nên mới mở mối ra đầu cho việc dâm loạn bỉ ổi chưa từng có của Trần Dụ Tông sau này. Có người bảo Trần Thái Tông không giết Trần Liễu là nhân, có phải là nhân hay lẽ trời chưa định?     

     Sự thật thì Trần Thái Tông đã một mình một ngựa vượt núi băng ngàn qua bao suối sâu núi cao hẳn ngựa cũng chùn chân mỏi gối lên chùa Phù Vân ở núi yên Tử gặp bạn cố giao để tâm sự. Nghe xong mọi điều vị quốc sư có màu sắc chính trị này đã khuyên với lời lễ rất thật như sau này Trần Thái Tông kể lại: “Trong núi vốn không có phật, Phật ở ngay trong lòng. Lòng lặng mà hiểu, đó chính là chân Phật. nay nếu bệ hạ giác ngộ tâm đó thì lập tức thành Phật, không nhọc nhằn tìm kiếm bên ngoài.” hay khi Quốc sư cầm tay Trần Thái Tông nói: “ Phàm làm bậc nhân quân thì phải lấy ý muốn của thiên hạ làm ý muốn của mình. Nay thiên hạ muốn đón bệ hạ về thì bệ hạ không về sao được! Duy có việc nghiên cứu nội điển xin bệ hạ đừng chút sao nhãng mà thôi.” Đây là lời khuyên mang bản sắc chính trị Đại Việt thế kỷ XIII của môt quốc sư.    

     Nghe ra, Trần Thái Tông đã buộc phải xa giá về cung.    

Trong văn bản Khoá Hư lục, có bài. “Tự Thiền Tông chỉ nam” của Trần Thái Tông viết. Ông kể lại sự việc năm 1236 đang đêm bỏ cung điện vào núi và lý do trở về.  Có lẽ ít thấy trong lịch sử Phật giáo nước nào lại nêu vấn đề “quốc gia xã tắc” lên trên hết, trước hết như thế. Thái độ đối với “quốc gia xã tắc” là thước đo giá trị của mỗi người, bất kể họ ở cương vị nào. Nghe theo quốc gia xã tắc, Trần Thái Tông đã trở về triều để 22 năm sau đã lãnh đạo nhân dân Ðại Việt phá tan quân Nguyên. Trần Thái Tông là người có tính cách đặc biệt. Lúc làm vua thì thân làm tướng đi đánh giặc “xông vào mũi tên hòn đạn”, làm vua xem thường vinh hoa phú quý, có thể từ bỏ ngai vàng không chút luyến tiếc. Ông là gương mặt văn hoá đẹp và lạ đến khác thường trong lịch sử Viêt Nam.     

Trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông đầu năm Ðinh Tỵ (1257), Thái Tông biết dựa vào Trần Thủ Ðộ, Trần Quốc Tuấn (Tức Hưng Ðạo Vương, con của Trần Liễu) để lãnh đạo nhân dân Ðại Việt quyết chống giặc. Bản thân Trần Thái Tông cũng tự làm tướng đi đốc chiến, xông pha nơi hòn tên mũi đạn. Lại nói lại tại sao Trần Thái Tông không giết Trần liễu? mà tại sao lại giết ? Nếu giết Trần Liễu ( Bố đẻ Trần Quốc Tuấn), anh trai mình thì liệu có được sự hợp tác của Trần Quốc Tuấn không? Như ta cũng thấy được bí quyết thắng giặc của thời Trần là: “ Vua tôi đồng tâm, anh em hòa mục, cả nước gắng sức…”(Việc Trần Thái Tông không giết Trần Liễu cũng là lẽ trời để cho người đời mới nói được câu đó).     

Còn “đồng tâm” ở chỗ nào trong sự kiện này? sự việc mà Trần Thủ Độ bắt Trần Thái Tông bỏ hoàng hậu Chiêu Thánh để lấy vợ anh trai mình là Thuận Thiên khi đang có thai. Qua sự việc này có người cay nghiệt phán rằng trần Thủ Độ sui đểu, sui bậy. Ta hãy đặt mình vào cương vị của Trần Thủ Độ trong lúc tình hình thế giới  đang có những biến chuyển không có lợi cho ta như quân Nguyên Mông chuẩn bị tấn công xuống phía Nam đánh Tống và cũng không ngoại trừ Đại Việt. Việc đoàn kết toàn dân để một lòng chuẩn bị chống giặc giữ làng là hàng đầu, muốn thế càng phải chính thức hóa ngôi vua Trần ( Nghĩa là phải có một hoàng tử mang dòng máu Lý Trần) để khỏi mang tiếng là cướp ngôi nhà Lý. Mà khi đến tuổi 19 rồi mà hai người ( vua và hoàng hậu vẫn chưa có con) sốt ruột quá nên buộc lòng Trần Thủ Độ phải làm như vậy. Điều này có phải cách mà Trần Thủ Độ đã nhìn xa trông rông để đặt xã tắc lên trên  hay không? Trần Thái Tông chắc đã nghe ra nhìn thấy trước được nên phải nghe theo là vậy. Chúng ta không phủ nhận luân thường đạo lý mà bất cứ xã hội loài người nào cũng dùng làm thước đo để đánh giá hành vi xã hội của một con người. Nhưng trong trường hợp này trần Thủ Độ đã có cái nhìn luân thường theo góc độ mới mà bây giờ ta gọi là cách mạng cho nên Trần Thủ Độ mới có thái độ rất quyết liệt.     

  Trần Thái Tông đã trở thành ông vua anh hùng cứu nước. Nhưng Thái Tông được sử sách lưu truyền còn bởi ông là một nhà Thiền học, một triết gia có những tư tưởng sâu sắc, một cốt cách độc đáo, là tác giả Khoá hư lục, một cuốn sách xưa nhất hiện còn giữ được trong kho thư tịch cổ nước ta.    

  Mùa xuân năm Mậu Ngọ (1258), Thái Tông nhường ngôi cho Thái tử Trần Hoảng, một cách tập sự cho thái tử làm quen việc trị nước. Triều đình tôn Thái Tông lên làm Thái Thượng Hoàng cùng trông coi việc nước.    

 Thái Tông trị vì được 33 năm, làm Thái Thượng hoàng 19 năm thì mất, thọ 60 tuổi.  




. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ NamĐịnh ngày 02.03.2016.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004