Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới


Hồ Gươm Nấu Sử Sôi Kinh (27)


Hậu Ngô Quyền - Loạn Tranh Vua






N hà Ngô là một triều đại trong lịch sử Việt Nam từ 939- 965. Nối được hai đời. Có ba vị vua. Khoảng xen giữa (944- 950) là vua Dương Bình Vương tức Dương Tam Kha.

Tranh Quyền/ Tiền trong cung đình

Năm 944. Ngô Quyền mất. Uỷ thác con trưởng Ngô Xương Ngập cho Dương Tam Kha. Dương Tam Kha cướp ngôi Ngô Xương Ngập. Tự xưng Dương Bình Vương. Dương Tam Kha là em (có sách nói anh) Dương Thái hậu.

Ngô Xương Ngập bị cướp ngôi. Chạy về Nam Sách (Hải Dương). Phạm Lệnh Công, hào trưởng Nam Sách, che chở. Ba lần đưa Ngô Xương Ngập vào rừng núi Hun Sơn, đào hầm, trú ẩn. Ngô Xương Ngập lấy vợ ở đó, sinh con Ngô Xương Xí.

Năm 950. Dương Tam Kha sai Ngô Xương Văn đi đánh Thái Bình. Ngô Xương Văn thuyết phục hai tướng Đỗ Cảnh Thạc và Dương Cát Lợi dẫn quân quay lại. Lật đổ Dương Tam Kha. Giành lại ngôi vua. Ngô Xương Văn không giết Dương Tam Kha.

Năm 950. Ngô Xương Văn tự xưng Nam Tấn Vương, đóng đô Cổ Loa. Ngô Xương Văn đón anh trai Ngô Xương Ngập đang trốn ở Nam Sách về.

Ngô Xương Ngập về Cổ Loa. Cũng làm vua. Tự xưng Thiên Sách Vương (951- 954). Lúc này. Nhà Ngô có hai vua. Vua Ngô Xương Ngập lấn quyền vua Ngô Xương Văn.

Năm 954. Ngô Xương Ngập ốm chết. Còn một vua Ngô Xương Văn.

Ngô Xương Ngập tranh vua- mất đạo nghĩa anh em

Vua Ngô Xương Ngập trị vì 951- 954 cùng vua em Ngô Xương Văn. Sử gọi thời Hậu Ngô Vương. Hai anh em trai tranh nhau làm vua.

Năm 951. Vua Ngô Xương Ngập cùng vua Ngô Xương Văn, đi đánh Đinh Bộ Lĩnh ở Hoa Lư (Ninh Bình). Không thắng.

Vua Ngô Xương Ngập nắm quyền. Không cho Ngô Xương Văn làm chính sự. Ngô Xương Ngập định giết vua Ngô Xương Văn. Nào ngờ, năm 954. Ngô Xương Ngập chết. Làm vua bốn năm.

Sau khi Ngô Xương Văn- Nam Tấn Vương mất (965). Ngô Xương Xí, con trai Ngô Xương Ngập thế yếu. Không thể khôi phục nhà Ngô. Thành một sứ quân. Đầu hàng Đinh Bộ Lĩnh.

Theo Phả hệ họ Ngô Việt Nam, Ngô Xương Ngập còn một người con là thiền sư Ngô Chân Lưu, có tên là Xương Tỷ, sau này được Đinh Tiên Hoàng phong Khuông Việt đại sư (933- 1011).

Đại Việt sử ký toàn thư Ngô Sĩ Liênviết: Nam Tấn đón Xương Ngập về để cùng trông coi chính sự, có thể gọi là người biết kính anh, muốn cho cùng hưởng phú quý. Xương Ngập nên lấy sự mình không có công lao mà nhường ngôi cho em, để cùng hưởng lập, thì đức ấy há chẳng rạng rỡ lớn lao ư? Lại câu nệ về phận đích trưởng, cũng xưng vương, trông coi chính sự, lại chuyên quyền làm oai làm phúc, đến nỗi Nam Tấn Vương không được dự chính sự nữa, thật là mất đạo nghĩa anh em, chí thú rất là ti tiện.

Ngô Xương Văn giành lại ngôi vua

Vua Ngô Xương Văn (?- 965) trị vì 950- 965. Khoảng 951- 954 cùng anh trai Ngô Xương Ngập làm vua.

Dương Tam Kha cướp ngôi của nhà Ngô. Nhiều nơi không thuần phục. Các thủ lĩnh nổi lên cát cứ một vùng. Đem quân đánh chiếm lẫn nhau. Dương Tam Kha dùng Ngô Xương Văn làm con nuôi.

Đại Việt sử ký toàn thư ghi:

Năm 950, Dương Tam Kha sai Ngô Xương Văn cùng hai tướng họ Dương và họ Đỗ đem quân đi đánh hai làng là Đường và Nguyễn ở Thái Bình. Khi quân đến Từ Liêm, Ngô Xương Văn nói với hai tướng rằng:

- Đức lớn của Tiên Vương ta đã thấm vào tận lòng dân, cho nên, chính lệnh ban ra, không ai là không thuận nghe theo. Nay, không may Tiên Vương đã lìa bỏ quần thần, Bình Vương (chỉ Dương Tam Kha) làm việc bất nghĩa, cướp ngôi của anh ta, tội thật không có gì lớn bằng. Giờ đây, Bình Vương lại sai chúng ta đi đánh hai làng vô tội. Nếu may mà thắng được thì chẳng nói làm gì, còn như họ không chịu hàng phục thì ta biết làm sao được?

Hai tướng cùng nói:

- Chúng tôi xin theo lệnh của ông.

Ngô Xương Văn lại nói:

- Ta muốn đem quân quay lại đánh úp Bình Vương để khôi phục cơ nghiệp của Tiên Vương ta, như thế có nên chăng?

Hai tướng cùng cho là hay, bèn quay về đánh úp Dương Tam Kha. Mọi người muốn giết Dương Tam Kha đi, nhưng Ngô Xương Văn nói:

- Bình Vương đối với ta có ơn (chỉ việc Dương Tam Kha đã nhận Ngô Xương Văn làm con nuôi), tại sao lại nỡ giết?

Nói rồi, bèn giáng Dương Tam Kha làm Chương Dương Công, ban cho đất làm thực ấp (nay là bến Chương Dương).

Ngô Xương Văn- Yếu kém xứng làm vua

Theo sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục dẫn chiếu từ Ngũ đại sử (Thiên Nam Hán thế gia). Ngô Xương Ngập chết. Ngô Xương Văn sai sứ đến gặp vua Nam Hán là Lưu Thịnh (con Lưu Nham) xin "tiết việt".

Lưu Thịnh sai Lý Dư đem cờ "tinh" sang để chiêu dụ. Lý Dư đi đến Bạch Châu. Ngô Xương Văn sai người đến ngăn lại, bảo: "Giặc biển làm loạn, đường sá khó đi". Lý Dư không sang được nước Nam.

Các sử gia nghi ngờ bình luận:

Ngô Xương Văn đã ân hận với việc "thần phục" kẻ địch từng thua bại dưới tay ông ngoại và cha mình? Hoặc Nam Hán không đủ mạnh để thần phục, nên tìm cách không gặp sứ Nam Hán? Hay là nước Việt đang biến loạn? Nên Ngô Xương Văn không thể gặp sứ thần Nam Hán.

Trong nước Việt. Các sứ quân làm loạn. Không thần phục triều đình. Ngô Xương Văn mang quân đi dẹp. Đầu tiên dẹp được giặc Chu Thái. Năm 965. Ngô Xương Văn đem quân đi đánh hai thôn Đường (Sơn Tây) và Nguyễn ở Thái Bình. Vua bị phục binh bắn nỏ trúng, tử trận.

Theo giáo sư Trần Quốc Vượng thôn Đường, tức Đường Lâm thuộc phạm vi chiếm đóng của sứ quân Ngô Nhật Khánh. Thôn Nguyễn Gia Loan thuộc căn cứ của sứ quân Nguyễn Thái Bình, tức Nguyễn Khoan.

Ngô Xương Văn làm vua 15 năm. Sau đó Ngô Xương Xí, con của Ngô Xương Ngập lên ngôi. Thế lực suy yến phải rút về giữ đất Bình Kiều- Thanh Hóa.

Từ năm 966. Nước Việt hình thành 12 sứ quân cát cứ. Sử sách gọi là Loạn 12 sứ quân. Trong đó có người trong hoàng tộc nhà Ngô (Ngô Xương Văn, Ngô Nhật Khánh). Các tướng nhà Ngô (Phạm Bạch Hổ, Đỗ Cảnh Thạc, Kiều Công Hãn). Và số lớn là các thủ lĩnh địa phương tự nổi dậy (Kiều Thuận, Trần Lãm, Nguyễn Khoan, Nguyễn Thủ Tiệp, Nguyễn Siêu, Lý Khuê, Lã Đường). Thời kỳ này kéo dài đến năm 968. Bị Đinh Bộ Lĩnh dẹp, lập nhà Đinh. Nhà Ngô kết thúc.

Chút lòng nhân trước “nắm xôi” Quyền/ Tiền

Đại Việt sử ký toàn thư, Lê Văn Hưu viết về Ngô Xương Văn:

"Nam Tấn Vương nhà Ngô trước bị gia thần là Tam Kha giam giữ, sau bị anh là Xương Ngập áp chế, một sớm đắc chí, không biết cẩn thận giữ mình, cho nên hưởng nước ngắn ngủi, không có chính tích gì, đáng tiếc thay! Nhưng, cứ xem việc tha tội cho Bình Vương, há không phải là nhân ư? Chịu nhịn cho Xương Ngập kiêu xấc, há không phải là cung ư? Đã nhân lại cung, cũng có thể thấy vương là người ra sao rồi."

Ngô Sĩ Liên trong Đại Việt sử ký toàn thư:

Nam Tấn nhà Ngô dùng chính nghĩa trừ kẻ tàn bạo, lấy lại được cơ nghiệp cũ. Công việc ấy cũng đã yên ủi vong linh tiên tổ mình, làm nguôi lòng bực tức của quỷ thần, của nhân dân. Thế mà, chỉ vì hiền lành nhù nhờ, đã không trừng trị Tam Kha về tội cướp nước, lại còn gây ra chiến tranh bẩn thỉu ở Thái Bình, cuối cùng tự rước lấy tai nạn, thật đáng tiếc!

Ngô Thì Sĩ trong Việt sử tiêu án:

Hậu Ngô Vương ở chỗ thâm cung, nên tặc thần không ngờ đến, ở giữa đường quay về, mà chư tướng không dám trái ý, truất phục được kẻ gian tà dễ như thay bàn cờ, 15 năm giữ cơ nghiệp, đáng gọi là lương chúa, đẻ con như thế Ngô Quyền cũng như là không chết. Đến như Thiên Sách chuyên quyền mà mình không được dự chính quyền, Tam Kha cướp ngôi vua mà không nỡ gia hình, luận giả cho Xương Văn là cô tức, nhưng xét bản tâm của Xương Văn thì chỉ biết cung kính anh, để kính nhường dòng con trưởng, không giết cậu, để mẹ được yên lòng, cũng là người có tư chất tốt, không thế, thì nếu không giết anh là Xương Ngập, cũng không để Tam Kha được sống. Duy chỉ có lỗi là để lộ cơ mưu, đến nỗi bị mũi tên lạc, chí khí hăng hái của thiếu niên chưa bỏ đi được, là đáng tiếc đó thôi.

Các sử gia bàn về nhận xét của Ngô Thì Sĩ:

Khi đề cập tới Xương Văn có tư chất tốt, không thế, thì nếu không giết anh là Xương Ngập, cũng không để Tam Kha được sống. Ngô Thì Sĩ có lẽ muốn so sánh chuyện nhà Ngô với những cảnh "huynh đệ tương tàn", thói ích kỷ, vô nhân của một số quân vương trong lịch sử Tàu sau này:

Lý Thế Dân giết anh em cùng mẹ và 10 cháu ruột, bức cha thoái vị. Tống Cao Tông Triệu Cấu không muốn xin nhà Kim thả cha (Huy Tông) và anh (Khâm Tông) đang làm tù binh trong tay giặc được về mà chỉ xin tha cho mẹ, rồi tìm cách vu tội giết Nhạc Phi vì danh tướng này muốn đánh vào kinh đô nhà Kim để rước hai vua cũ về nam. Minh Anh Tông được em là Cảnh đế cứu thoát từ tay người Mông sau bảy năm làm tù binh, đã tìm cách giết em để đoạt lại ngôi.

Thiếu Thủ lĩnh anh minh & Loạn 12 sứ quân

Sử chép Loạn 12 sứ quân bắt đầu khi Dương Tam Kha cướp ngôi nhà Ngô. Các nơi không thuần phục. Hiện nay, các nhà sử học có một cái nhìn khác.

Dương Tam Kha (tức Dương Bình Vương) xen giữa nhà Ngô làm vua từ 944- 950. Ông giữ chính sự tạm ổn. Khuyến khích khai khẩn đất hoang. Nhất là ở các vùng Chương Dương (Thường Tín- Hà Tây) và Cổ Lễ (Nam Định).

Dương Tam Kha là con của Dương Đình Nghệ. Là em của Dương hậu, vợ Ngô Quyền. Tiểu sử của ông còn nhiều chỗ chưa rõ.

Năm 931. Dương Tam Kha là một bộ tướng của cha Dương Đình Nghệ.

Năm 938. Dương Tam Kha theo anh rể Ngô Quyền làm bộ tướng, đánh trận Bạch Đằng.

Sử gia Nguyễn Văn Sơn cho rằng Loạn 12 sứ quân không phải một ngày mà có. Trong thời họ Khúc. Họ Dương. Họ Ngô cầm quyền. Các thế lực cát cứ không dám cựa quậy.

Vì các Thủ lĩnh Quốc gia được nhân dân cảm phục. Họ Khúc nổi tiếng về đức độ và lòng ái quốc. Họ Dương. Họ Ngô. Là những anh hùng giải phóng dân tộc.

Ngô Quyền qua đời. Đất nước thiếu người Thủ lĩnh anh minh. Dương Tam Kha phản Ngô Quyền cướp ngôi. Mầm biến loạn có sẵn khắp nơi, bùng phát.

Giáo sư Trần Quốc Vượng coi thời kỳ Loạn 12 sứ quân như là "Sự hoài cổ tiền Bắc thuộc". Thế kỷ X là một sự đảo lộn chính trị. Nhưng khuynh hướng chính là tiến bộ. Tiến tới nền tự chủ của Việt Nam. Sử cũ ghi chuyện đánh lẫn nhau. Bên yếu cầu cứu Nam Hán (Kiều Công Tiễn). Thực chất của cuộc nội chiến này là sự đấu tranh giành quyền lực tối cao, trên đất Việt của các thủ lĩnh địa phương.

Chính quyền quân chủ Trung ương nhà Đường suy tàn rồi biến mất. Tạo ra một khoảng trống quyền lực ở đất Việt. Một cái "hẫng hụt trung ương" mà nhiều hào trưởng, tham vọng điền vào chỗ trống ấy.

Trần Quốc Vượng cho rằng "Thập nhị sứ tướng quân" không chỉ như là một cuộc loạn sau thời Ngô Quyền mất. Cái "loạn" ấy có mầm mống ngay sau năm 905. Hay từ trước đó nữa vì trong số 12 sứ quân mà sử cũ chép có hai ông sứ quân họ Kiều là cháu nội của Kiều Công Tiễn ở Phong Châu. Hai ông sứ quân họ Ngô thuộc dòng dõi Ngô Quyền. Ông sứ quân họ Đỗ- Đỗ Cảnh Thạc mà từ đời Đỗ Viện - Đỗ Tuệ Độ, thế kỷ thứ IV đã là một thế lực lớn ở Đỗ Động Giang (Thanh Oai- Hà Nội).

Ngô Xương Xí kết thúc nhà Ngô

Ngô Xương Xí là con trai Ngô Xương Ngập. Cháu nội Ngô Quyền. Sử không ghi rõ năm sinh và năm mất của Ngô Xương Xí. Căn cứ hành trạng Ngô Xương Ngập. Ngô Xương Xí ra đời trong ly loạn. Khoảng từ 944 đến trước năm 950.

Ngô Xương Xí nối ngôi Ngô Xương Văn. Triều đình suy yếu. Thời vua Ngô Xương Xí. Loạn 12 sứ quân nổ bùng. Ngô Xương Xí mất vai trò cai trị nước Việt. Ngô Xương Xí nằm trong số 12 xứ quân, mang tên Ngô Sứ Quân. Ngô Xương Xí lui về Bình Kiều, thuộc Triệu Sơn- Thanh Hóa.

Theo Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục. Ngô Xương Văn chết. Xảy ra "tranh chấp ngôi vua" giữa các đại thần: Lã Xử Bình, Kiều Tri Hựu, Đỗ Cảnh Thạc và Dương Huy tại kinh thành Cổ Loa. Ngô Xương Xí chạy khỏi Cổ Loa.

Ngô Xương Xí xây thành Bình Kiều. Thành nằm lọt giữa vùng đất cách thành phố Thanh Hóa 25 km về phía Đông. Cạnh dãy Cửu Noãn Sơn, liền kề phía Bắc núi Nưa thuộc huyện Như Thanh (nay là các xã Hợp Lý, Hợp Tiến, Hợp Thành của huyện Triệu Sơn- Thanh Hóa).

Đại Việt sử ký tiền biên Ngô Thì Sĩ viết:

"Ngô sứ quân là con thứ của dòng họ lớn nối cơ nghiệp đã suy của cha chú, ngôi báu mất, lòng người chia lìa, hào kiệt thừa cơ mà nổi dậy, chia cắt huyện ấp, cắn xé lẫn nhau, thế mà [Xương Xí] đã lấy chút đèn tàn ở xứ Bình Kiều mà dự vào hàng ngũ sứ quân"

Loạn 12 sứ quân- Tranh Quyền/ Tiền bạo liệt

Loạn 12 sứ quân- Thời loạn đẫm máu của lịch sử Việt Nam. Loạn bùng phát khi Dương Tam Kha cướp ngôi nhà Ngô. Loạn 12 sứ quân kéo dài hơn 20 năm (944- 968). Kết thúc khi Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước. Lập nước Đại Cồ Việt.

Đến năm 966. Hình thành đầy đủ 12 sứ quân chiếm giữ các địa phương:

1- Ngô Xương Xí, tức Ngô sứ quân giữ Bình Kiều (Triệu Sơn - Thanh Hóa).

2- Ngô Nhật Khánh tự xưng là Ngô Lãm Công, giữ Đường Lâm (Sơn Tây- Hà Nội)

3- Đỗ Cảnh Thạc tự xưng là Đỗ Cảnh Công, giữ Đỗ Động Giang (Thanh Oai- Hà Nội)

4- Phạm Bạch Hổ tự xưng là Phạm Phòng Át, giữ Đằng Châu (Hưng Yên)

5- Kiều Công Hãn tự xưng Kiều Tam Chế, giữ Phong Châu- Bạch Hạc (Việt Trì-Lâm Thao- Phú Thọ)

6- Nguyễn Khoan tự xưng Nguyễn Thái Bình, giữ Tam Đái (Yên Lạc- Vĩnh Phúc)

7- Nguyễn Siêu tự xưng là Nguyễn Hữu Công, giữ Tây Phù Liệt (Thanh Trì- Hà Nội)

8- Nguyễn Thủ Tiệp tự xưng là Nguyễn Lệnh Công, giữ Tiên Du (Bắc Ninh)

9- Kiều Thuận tự xưng là Kiều Lệnh Công, giữ Hồi Hồ - Cẩm Khê (Phú Thọ)

10- Lý Khuê tự xưng là Lý Lãng Công, giữ Siêu Loại (Thuận Thành- Bắc Ninh)

11- Trần Lãm tự xưng là Trần Minh Công, giữ Bố Hải Khẩu- Kỳ Bố (Thái Bình)

12- Lã Đường tự xưng là Lã Tá Công, giữ Tế Giang (Văn Giang- Hưng Yên)

Loạn 12 sứ quân dẫn đến xóa bỏ chính quyền Trung ương. Sự chia cắt, phân tán lực lượng nước Nam, tạo thuận lợi cho nước Tàu thâu tóm và khôi phục lại ách đô hộ cũ. Cuốn Lịch sử Việt Nam (Uỷ ban Khoa học Xã hội năm 1971) viết:

"Các thế lực phong kiến nổi dậy, mỗi người hùng cứ một phương và tranh giành nhau quyết liệt... thôn tính lẫn nhau. Loạn 12 sứ quân đã gây ra biết bao tổn thất, đau khổ cho nhân dân và đi ngược lại nguyện vọng hoà bình, thống nhất của dân tộc".

Đinh Bộ Lĩnh- Cờ lau dẹp loạn

Vua Đinh Tiên Hoàng khéo kết hợp dùng võ công và biện pháp chiêu hàng các sứ quân. Sớm chấm dứt Loạn 12 sứ quân kịp thời. Không lâu sau đó, nhà Tống duỗi tới Quảng Châu. Diệt nước Nam Hán (971). Áp sát biên giới Đại Cồ Việt. Nếu không có Đinh Bộ Lĩnh, dẹp loạn, thống nhất, nước Việt bị chia sẻ tan nát. Việt Nam khó thoát họa xâm lăng từ nước Tàu tái diễn. Khi nhà Tống thống nhất nước Tàu.

Năm 951. Đinh Bộ Lĩnh ở động Hoa Lư. Là con Đinh Công Trứ thứ sử châu Hoan đã mất. Dựa vào vùng núi khe hiểm yếu. Không tuân lệnh triều đình Ngô. Hai vua Ngô muốn cất quân đi đánh. Đinh Bộ Lĩnh sợ. Sai con Đinh Liễn vào triều làm con tin, chặn Đinh Bộ Lĩnh. Đinh Bộ Lĩnh không đến chầu. Hai vua Ngô mang Đinh Liễn theo quân, đi đánh Hoa Lư.

Quân Ngô tấn công hơn một tháng. Không đánh nổi. Hai vua Ngô treo Đinh Liễn lên ngọn sào. Sai người bảo Bộ Lĩnh “Nếu không hàng thì giết Đinh Liễn”.

Đinh Bộ Lĩnh không đầu hàng. Sai hơn mười tay nỏ nhắm con mình, định bắn. Ngô Xương Ngập và Ngô Xương Văn kinh sợ nói:

"Ta treo con nó lên là muốn để nó đoái tiếc con mà ra hàng cho chóng. Nó tàn nhẫn như thế, còn treo con nó làm gì".

Hai anh em vua Ngô không giết Đinh Liễn. Đem quân về.

Theo các nhà nghiên cứu. Sau này, Ngô Xương Xí hàng Đinh Bộ Lĩnh.

Năm Mậu Thìn 968. Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong Loạn 12 sứ quân. Thống nhất đất nước. Mở nhà Đinh. Nhà Ngô kết thúc.

Người Việt Nam thế kỷ XXI nhắc đến Loạn 12 sứ quân mà chán ngán rằng:

“Quyền/ Tiền ma lực rất khủng kinh/ Rình rập, cướp nhau, khổ dân tình/ Mười hai vùng đất nổi binh đao/ Dân sinh sống làm sao hỡi Trời/ Đằng đằng giằng xé thâu tóm lợi/ Phe nhóm, dòng họ, tham riêng mình/ Đẩy dân vào tranh cướp cực hình/ Giặc Tàu nhìn dân Việt điêu linh/ Tỉnh tình tinh, đem binh xâm chiếm/ May mà Tổ Tiên Việt anh linh/ Đinh Bộ Lĩnh cờ lau cứu người/ Dẹp giặc nội, trước khi Tàu vào/ Loạn 12 xứ quân bài học đau/ Dân Việt đời sau khắc ghi lòng/ Bảo nhau tìm Thủ lĩnh anh minh/ Người dân tự giành quyền Dân chủ/ Xây thể chế Dân Quyền- Văn hiến/ Không thể để Gửi trứng cho ác/ Diệt trừ tai họa bởi Nhân Quyền/ Không để cướp loạn, rồi mới dẹp/ Tiếng nói Trí Dũng Đức Người dân/ Canh gác lũ gái gú Quyền, Tiền/ Cứu Dân Việt lầm than, chinh chiến”.


(… Còn tiếp ...)



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 10.11.2015.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004