Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




CHỮ “HỒNG NHAN” TRONG TRUYÊN KIỀU !





T rong Truyện Kiều có 3254 câu. Cụ Nguyễn Du đã sử dụng tới 12 lần chữ “hồng nhan” để nói về cuộc đời người phụ nữ nói chung và cuộc đời Kiều nói riêng. Mỗi chữ “hồng nhan” đều gắn với một duyên phận một tâm trạng một tâm sự riêng có của người đàn bà . Để hiểu rõ hơn của từng chữ “hồng nhan” ta lần lượt đến với từng chữ “hồng nhan” ở từng góc độ từng tâm trạng, từng tâm sự khác nhau :


1 – Ngày xuân “lễ là tảo mộ , hội là đạp thanh…” trong cái náo nức, cái vui vẻ của mùa xuân, 3 chi em Nàng Kiều rủ nhau đi ru xuân, Kiều nhìn thấy mộ Đạm Tiên quạnh hiu cô liêu, không có ai hương khói Kiều đã chạnh lòng nghĩ đến thân phận mình, thân phận người phụ nữ chỉ như những bông hoa rực rỡ trong ánh chiều tà :


Nổi danh tài sắc một thì

Xôn xao ngòai cửa thiếu gì yến oanh

Kiếp hồng nhan có mỏng manh

Nửa chừng xuân thoắt gẫy cành thiên hương


2- Cuộc đời người phụ nữ là vậy, sinh ra lớn lên, bao điều mong muốn ước mơ đẹp đã đến với lứa tuổi thiếu nữ, nhưng họ có biết đâu cái điều “bạc mệnh” đã đến rình rập cám dỗ họ, để rồi khi mắc phải điều không hay chỉ biết duy tư tự an ủi mình bằng cách an phận thủ thường :


Rằng : Hồng nhan tự ngàn xưa

Cái điều bạc mệnh có chừa ai đâu?

Nỗi niềm tưởng đến mà đau

Thấy người nằm đó biết sau thế nào?


3- Những đứa con sinh ra lớn lên cái điều cảm nhận đầu tiên là : “ Công Cha như núi Thái Sơn- Công Mẹ như nước trong nguồn chảy ra”. Mong sao lớn khôn để đền ơn công sinh thành. Nhưng trên đường đời đã gặp bao điều bất trắc, bất bình không có lối thoát, đành phải gánh chịu một cách thụ động nhưng cũng chỉ biết gánh chịu và tự than thân trách phận, trong nỗi niềm day rứt khôn nguôi :


Theo lời càng chảy dòng châu

Liều mình, ông rắp gieo đầu tường vôi

Vội vàng kẻ giữ người coi

Nhỏ to, nàng lại tìm lời khuyên can:

Vẻ chi một mảnh hồng nhan

Tóc tơ chưa chút đền ơn sinh thành


4- Khi người con gái lớn lên, nhận ra số kiếp của người đàn bà là lận đận, cũng đã dám lên tiếng kêu lên “ kiếp người là gì, tại sao lại như thế ?”. Cũng muốn vùng lên để vứt đi cái hồng nhan bạc mệnh…Nhưng vứt đi đâu? Một sự bế tắc là thờ dài chấp nhận để cho nhẹ đi nỗi niềm của số kiếp, hy vọng vào số kiếp có sự đổi thay chăng?


Tẻ vui cũng một kiếp người

Hồng nhan phải giống ở đời mãi ru ?

Kiếp xưa đã vụng đường tu

Kiếp này chẳng kẻo đền bù mới xuôi!


5- Sự phũ phàng, sự cay nghiệt, sự bất công luôn đeo bám người phụ nữ, người phụ nữ phải gánh chịu tất cả những buồn phiền, những rủi ro, những lo toan... cũng chỉ vì hai chữ “hồng nhan” :


Lần lần thỏ bạc ác vàng

Xót người trong hội đoạn trường đòi cơn

Đã cho lấy chữ hồng nhan

Làm cho cho hại cho tàn mới cân

Đã dây vào kiếp phong trần

Sao cho sỉ nhục một lần mới thôi


6- Người phụ nữ luôn muốn vượt qua số mệnh bạc bẽo của mình, hay chí ít ra cũng không phải chịu đựng sự dằn vặt, sự bất công quá nặng nề như vậy , nhưng nào có được :


Phong trần kiếp chịu đã dầy

Lầm than lại có thứ này bằng hai

Phận sao bạc chẳng vừa thôi

Khăng khăng buộc mãi lấy người hồng nhan.

Đã đành túc trái tiền oan

Cũng liều ngọc nát hoa tàn mà chi!


7- Tâm trạng người phụ nữ là cũng muốn vùng lên, muốn đấu tranh, để phá đi, muốn vứt đi cái định kiến cái xiềng xích “hồng nhan” cay nghiệt để vươn lên làm người phụ nữ hoàn thiện hoàn mỹ, nhưng nào có được, chỉ biết tự an ủi mình bằng sự chấp nhận :


Sinh rằng : Thật có như lời

Hồng nhan bạc mệnh một người nào vay

Nghin xưa âu cũng thế này

Từ bi âu liệu bớt tay mới vừa


8- Tưởng rằng sẽ có thời cơ để trả thù cho sự cay nghiệt để đòi lại sự công bằng minh bạch, bằng hành động cực đoan của mình, nhưng tấm lòng người phụ nữ thời nào cũng vậy đa cảm, đa sầu, vị tha, thương người nên đã sẵn sàng bỏ qua sự thù hận mà tự bảo mình, nhưng, số phận định mệnh luôn có sự quả báo:


Đàn bà dễ có mấy tay

Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan

Dễ dàng là thói hồng nhan

Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều...


9- Đã mang hai chữ “hồng nhan” thì phải bạc mệnh, phải chịu nhiều cay cực, rủi ro! Là phận gái, là liếu yếu đào tơ cũng cần phảo có sự thương hại? sự thông cảm xót xa ?...nhưng xem ra cũng chỉ là những cơn gió “nhỏ nhoi” thoảng qua không tồn tai được lâu :


Đem vào đến trước trung quân

Hồ Công thấy mặt ân cần hỏi han:

Rằng : Nàng chút phận hồng nhan

Gặp cơn binh cách nhiều nàn cũng thương


10- Cái kiếp hồng nhan là bể khổ, là bị vùi dập...nhất là lại buộc thêm vào mình cái sự đa tình thì sự oan trái càng nặng nề, cơ cưc hơn cái kiếp “hồng nhan” càng buộc chặt vào mình hơn :


Có trời mà cũng tại ta

Tu là cõi phúc, tình là dây oan

Thúy Kiều sắc sảo khôn ngoan

Vô duyên là phận hồng nhan đã đành

Lại mang lấy một chữ tình

Khư khư mình buộc lấy mình vào trong...


11- Xã hội xưa, nhắc dến hai chữ “hồng nhan” là “hồng nhan bạc mệnh” nên phải chịu cái cảnh “ba chìm, bẩy nổi, chín lênh đênh”, có lẽ lối thoát duy nhất là phải chịu cảnh “buồn”, cảnh “thảm” như Đạm Tiên đã phải chịu khi xưa :


Nàng đã gieo ngọc trầm châu

Sông Tiền Đường đó, là mồ Hồng Nhan

Thương ôi! Không hợp mà tan

Một nhà vinh hiển riêng oan một nàng…...


12- Nhưng không! Hồng nhan của Kiều là hồng nhan riêng có của một người con gái có tài, có sắc, có hiếu... đều rồi rào cả 3, nên cuối cùng phải được bù đắp, tuy vẫn trong tâm trạng thảng thốt, ngỡ ngàng... Đôi lúc trong tâm trạng nàng Kiều cũng muốn được bù đắp một cách đầy đủ hơn, hưởng thụ một cách công bằng hơn chứ không phải trong sự dè dặt khiêm nhường. Nhưng lòng an phận tự ty của con người Kiều vẫn muốn “ chậc lưỡi” muốn gánh chịu cái số kiếp trời định . Nhưng Cụ Nguyễn Du hình như cũng muốn “vị tha” mà cảnh báo với mọi người cần có sự công bằng thay đổi định kiến với hai chữ “hồng nhan” :


Bấy giờ gió táp mưa sa

Mấy trăng cũng khuyết mấy hoa cũng tàn

Còn chi là cái hồng nhan

Đã xong thân thế còn toan nỗi nào

Nghĩ mình chẳng hổ mình sao

Dám đem trần cấu dự vào bố kinh!

Đã hay chẳng nặng vì tình

Trong hoa đèn chẳng thẹn mình lắm ru

Cuối cùng chỉ biết “tâm phục, khẩu phục” cái tài của cụ Nguyễn Du, đúng là “một lời mười ý”!



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ Uông Bí ngày 18.4.2015.
Trang Trước
Trang Tiếp Theo

TÁC PHẨM CỦA NGUYỄN CHÍNH VIỄN TRONG VIỆT VĂN MỚI

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn