Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới


DANH LAM

THẮNG CẢNH VIỆT NAM





VỊNH HẠ LONG



Vịnh Hạ Long là một trong những vùng bờ biển và bán đảo đẹp nhất ở nước ta, nằm trong địa phận của tỉnh Quảng Ninh. Toàn thể khu vịnh nầy rộng đến 4,000 cây số vuông, trong đó tính ra có đến 1,000 đảo lớn nhỏ, mà trong đó đa số đều không có tên gọi.

Con đường đến khu vịnh, vào mùa hè, thuận lợi nhất là đi thuyền từ Mông Cái đến, thì mới thấy được toàn thể vẻ đẹp của quang cảnh vùng nầy. Thoạt tiên du khách thấy được đảo Bồ Nông, có nhiều hang động thạch nhũ. Từ đó, sẽ thấy được hang đá Hàng Hanh và  hang Trinh Nữ nơi có nhiều huyền thoại thường được nhắc nhở đến.  Hang Đầu Gõ là nơi từng khai quật được nhiều di tích, di chỉ của  người Việt thời tiền sử do những nhà khảo cổ học người Pháp khai  phá vào năm 1893.
Vùng nầy cũng là điạ danh lịch sử, nơi Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đã tổ chức cuộc mai phục quân Nguyên xuất  phát từ những hang động nầy.  Một trong những thắng cảnh nổi tiếng khác là chùa Hoa Yên (Hoa Yên Tự) ở núi Yên Tử.
 Ngôi chùa nầy ở giáp giới ba tỉnh  Hải Dương, Bắc Giang và Quảng Yên (cũ) cách thị xã Uông Bí (Quảng  Ninh) khoảng 15 cây số về phía tây bắc, Yên Tử là ngọn núi cao  nhất (1086m) và hiểm trở nhất miền Hải Đông ngày xưa. Vua Trần  Nhân Tông (1258 - 1308) ngay từ khi lên ngai vàng cũng thường trốn khỏi thành, định vào đây tu hành, nhưng vua cha đã cho người gọi về.
 Sau những năm tham gia triều chánh, nhà vua nhường ngôi lại cho con để thanh thản trở lại Yên Tử.  Sự tạo lập nên vùng nầy liên hệ đến toàn vùng duyên hải Đông Bắc.  Xét về hình dạng và sự phân bố, các đảo từ Tiên Yên trở lên thường là những núi, những đảo dài được cấu tạo bằng đá phiến,  như trường hợp Hạ Long, đảo Vĩnh Thực, đảo Cái Chiên, đảo Vạn Dược. Những vùng nầy chạy song song với cánh cung Đông Triều ở phía trong và do những ảnh hưởng của vùng núi non nầy mà thành.
Như vậy, Hạ Long cũng như những vùng khác chỉ là sự tiếp tục các dãy đồi núi ở phía trong, và chỉ sau khi nước biển dâng cao lên  làm chìm ngập các thung lũng phân cách chúng thì mới đứng chơ vơ ngoài biển mà thôi.  Vùng núi, hang động tại Hạ Long được kết cấu bằng đá vôi.
Những đảo nầy từ đáy biển nổi lên mang những hình thù đặc sắc làm bối  rối ngay cả những trí tưởng tượng táo bạo và phong phú nhất. Khoảng 600 hòn đảo lớn nhỏ của vịnh Bái Tử Long có thể phân thành  ba quần đảo: quần đảo Cô Tô, quần đảo Vân Hải và quần đảo Kế Bào.
Ở ba quần đảo nầy không những nhiều tiền rừng mà còn nhiều bạc  biển. Ngoài hai nguồn thu lớn về rừng và về cá, nền kinh tế ở đây  còn phát triển về ngư nghiệp. Du khách đến đây, qua những vùng Cô Tô, Vân Hải có trai ngọc, vùng Minh Châu, Quan Lạn có sá sùng  (tức sa trùng), hải sâm. Cô Tô, Ngọc Vừng có bào ngư, cá mực;  Quan Lạn, Yến Hải có tôm rừng, gà ghim. Trong khắp vùng nầy, rừng núi chập chùng, đường bộ rất nguy hiểm  cheo leo. Nhưng từ khắp nơi trên vùng Bắc Phần đều có thể theo  đường sông hay đường bộ ra phía biển để theo đường ven biển mà  lên Bắc.
 Đường biển rất thuận tiện và an toàn.  Bến Cái Làng là nơi buôn bán sầm uất nhất trong vùng dưới các  triều đại Lý, Trần, Lê. Nhiều chứng liệu khai quật được tại đây  cho thấy có nhiều hũ sành đựng tiền cổ của các đời Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh của Trung Quốc và tiền Việt Nam từ đời Lý đến đời Nguyễn.
 Bến Mông Cái cũng là một vùng biển tương tự như Cái Làng. Vùng biển nầy có lưu giữ hàng vạn mảnh sành sứ mang niên đại như ở Cái Làng. Bến Con Quy ở phía bắc đảo Vân Hải, ngang với núi Con Quy. Bến  nầy cũng tìm thấy di vật nhưng ít hơn.
Các nhà nghiên cứu đoán  định rằng thuyền bè vào đây, tạm dừng chân lại tại bến Con Quy  trước khi vào Cống Cái và Cái Làng.  Đảo Ngọc Vừng có hai di tích nổi tiếng về khảo cổ học là khu bến cổ Cống Yên và Cống Hẹp. Những di vật và di tích ở đây không có gì khác với những bến cổ như đã nói trên.
Nơi được dân chúng đến  lễ bái nhiều hơn cả là chùa Lấm. Ngôi chùa nầy được xây dựng ở sườn núi bên kia khu bến cổ. Muốn đến chùa, phải leo qua một khe  núi, đường đi khác cheo leo. Chọn địa điểm nầy để xây chùa cũng  như trường hợp của quần thể Yên Tử, người xưa đã đạt được ý muốn   tách thế giới tu hành ra xa khỏi thế giới trần tục.
 Ngoài phạm vi Bái Tử Long, đi vào phía đất liền, chúng ta gặp bến Gạo Rang trong vịnh Cửa Lục (bến Cuốc Bê); đi lên phía bắc chúng ta gặp bến Vạn Ninh (Mông Cái). Hai bến nầy, với số di vật cực kỳ phong phú là bến đầu và bến đuôi của hệ thống bến cổ thuộc cảng Vân Đồn  ngày xưa.



Những bản đồ xưa của ta thì gọi là Lục Hải, nhưng ngày nay thì gọi là vịnh Hạ Long. Tục truyền rằng: ngày xưa có một con rồng từ trên trời hạ xuống vùng nầy, nên gọi là Hạ Long. Có vài sách cổ  gọi là Giáng Long hay Tọa Long nhưng ít dùng đến.  Hạ Long là vịnh ở về phía đông nam của thành phố Hải Phòng, trong  vùng vịnh lớn Bắc Phần, có rất nhiều đá vôi càng ngày càng trồicao lên thêm.
Tất cả những hang động ở dọc theo bờ biển cũng như  trên các đảo trong khu vực nầy đều có chiều cao xấp xỉ 40 mét.  Vịnh Hạ Long rộng vào khoảng 2,500 cây số vuông, được phân chia ra làm hai phần khác nhau: một phần cũng được gọi là Hạ Long từ  đất liền ra vùng đảo Cát Bà đến Hòn Gai; một phần khác gọi là Bái  Tử Long từ Hòn Gai đến mũi Ngọc, Mông Cái.
Vịnh Hạ Long nói chung gồm có hàng ngàn hòn đảo, lớn thì có các đảo Cát Bà, Cái Bàu, Cái Bàn, Ngọc Vừng, Đông Kho, Vĩnh Thực, Cái Chiên... còn các đảo nhỏ  hơn thì có đủ hình thù mà dân chúng địa phương thường mô tả theo  tên gọi của từng hòn đảo: đảo Cái Nón, đảo Cái Búa, đảo Cái Đe,  đảo Mái Nhà, đảo Con Gà, đảo Con Cóc, đảo Con Chuột, đảo Con Ong, đảo Con Mèo, đảo Con Quạ, đảo Con Rùa, đảo Ống Khói...   Trong vùng nầy lại còn có nhiều hang động đầy thạch nhũ như hang  Đầu Gỗ, hang Bồ Nâu, hang Con Gái, hang Đình, hang Luồn, hang  Quen...
 Tất cả các đảo trong vùng vịnh Hạ Long và Bái Tử Long ngày đều thuộc địa phận của tỉnh Quảng Ninh, trừ đảo Cát Bà và  một vài đảo nhỏ ở phía Nam của đảo Cát Bà cùng đảo Bạch Long Vĩ  thì thuộc thành phố Hải Phòng trong việc phân bố trong thời gian  gần lại đây, về phương diện cảnh quan và quản lý.  
Vịnh Hạ Long trên đại thể là một đảo kín, mỗi ngày chỉ có một lần  nước thủy triều dâng lên. Trong các loại động vật tìm thấy ở vịnh  Hạ Long, có một loài sơn dương đặc biệt, con Nemorrhoe du Maretimus.
Các hải sản trong vùng nầy cũng khá phong phú, đáng kểnhất là: bào ngư, hải sâm, sá sùng, mực ống, mực nang, mực thước, ngọc trai, ngọc diệp. Ngày trước, vịnh Hạ Long vốn là địa bàn  sinh họat của những hải tặc; một thời cũng là địa bàn hoạt động  của nghĩa quân Lãnh Pha, Lãnh Hy chống Pháp vào cuối thế kỷ XIX.  Vịnh Hạ Long được cơ quan UNESCO xếp hạng kỳ quan thế giới  (12 - 1955).
Từ xưa, các đời đế xương xưa cũng như các nhà nghiên cứu cảnh  quan học đều công nhận Hạ Long là một kỳ quan nhân tạo nổi tiếng nhất.   Năm 1649 vua Lê Thánh Tôn để đề thơ vịnh tại đây.
Trong  vịnh có nhiều hang, những loại thạch nhũ rỏ xuống trông đủ các  hình thù: cái thì trông như hình con thú dữ, cái thì gần giống như người vỏ sĩ sức lực ăn mặc áo giáp đội mũ ngồi yên phăng  phắc.  Lúc đến gần thì lại trông ra hình khác nhiều. Chiều chiều mặt  trời lặn, ánh sáng chiếu xuống mặt nước lóng lánh phản chiếu vào  trong động cảnh lại càng đẹp, không bút nào tả hết được.
 Đẹp nhất  là những đêm trăng, ánh sáng chiếu xuống trông như bạc, thực là  một cảnh thần tiên vậy.  Ở Hạ Long có 3 cái động đẹp nhất, người Tây Phương gọi là Grottedes Merveilles, hàng Đầu Gỗ, Grotte de la Surprise và Le Cirque.  Đi thuyền từ Hòn Gai ra hang Merveilles mất độ nửa giờ. Cửa hang  có độ 90 bậc trèo vào bên trong chia làm ba khu rất rộng.
Đẹp  nhất là khu đầu; khu thứ hai thì đợi khi ánh sáng chiếu vào  được, thì trông rất ngoạn mục. Động Ngạc Nhiên (Surprise) lúc mới vào thì trông rất tầm thường, nhưng đi vào khoảng 30 mét, đến khu  vực chính của động thì trông phong cảnh thực đẹp, khiến cho người  vãn cảnh phải "ngạc nhiên" đúng như tên gọi. Động Ảo Thuật (Cirque) thì ở một cái hang trũng như lòng chảo, rất rộng, khi  phát âm ra thì dường như thay đổi hẳn.
 Một trong những hang nổi tiếng khác là hang Cẩm Phả dài khoảng 1,000 mét; khi nước thủy triều dâng lên, đi thuyền chơi ở trong trông lên trên như một cái  cuốn, mà nhiều du khách cho là "cảnh tiên". Nếu khách vãn cảnh vùng nầy đi tàu thủy từ Hòn Gai, thì ngoạn cảnh mất độ nửa ngày.
Đi thuyền đến đây thì đổ vào những nơi thuận tiện hơn. Thông thường đến vùng nầy nên đem đèn hay loại  pháo xanh (Feux de Bengale) để đốt thì trông rõ hơn, hiện nay  những phố quán bên ngoài có bán cho du khách dùng. Từ động Merveilles đến động Surprise mất khoảng 50 phút và đi xem toàn cảnh khoảng nửa giờ thì hết. Từ động Surprise sang động Cirque  thì mất khoảng 15 phút và đi xem mất độ nửa giờ thì hết.
 Muốn đi xem hang Cẩm Phả ở về phía Cái Cầu thì mất 2 giờ và qua hang mất  1 giờ. Cảnh quan toàn thể rất kỳ thú.
 Nói tóm lại, nếu nối liền những bến thuyền cổ, ta sẽ có một con đường xuyên vịnh Bái Tử Long để lên ngược, xuống xuôi và vào vùng  trung du. Con đường sau nầy gần như trùng hợp với con đường thủy ngày  nay mà tàu khách chở hàng đi từ Hải Phòng lên Mông Cái vẫn men  theo. Thiên nhiên cẩm tú không đâu sánh kịp.

... CÒN TIẾP ...



. Cập nhật theo nguyên bản chuyển từ HoaKỳ ngày 22.11.2014.