Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




Jonatan Bjorling  (1911 - 1960) 

                           GIỌNG CA  XUẤT SẮC NHẤT THẾ  KỶ 20              


JUSSI BJÖRLING                                                            





 

Johan Jonatan Bjorling  sinh ngày 5 tháng 2 năm 1911 ở thành phố Borlänge,  Thụy Điển.   Với biệt danh là Jussi (do bà ngoại người gốc Phần Lan đặt).  Jussi Bjorling được học hát từ rất sớm. Ông  David Bjorling từng học ở trường đào tạo opera của nhà hát opera danh tiếng Metropolitan, New York.  Ông viết một cuốn sách về kỹ thuật thanh nhạc với tựa đề "How to sing" (Hát như thế nào) và  dạy cho 3 con Gösta, Olle, Jussi cách hát dựa trên chính những điều ông đã được học ở Mỹ. Lần đầu tiên Jussi cùng những người anh của mình biểu diễn chính thức trước công chúng là vào tháng 12 năm 1915 ở nhà thờ Thánh Trinity ở thành phố Orebro. Ông David cùng 3 con thành lập nhóm "Tứ tấu Bjorling" và lưu diễn trong nước. Năm 1919, David Bjorling cùng 3 người con trai của mình trong tứ tấu Bjorling yếu sang Mỹ  diễn ở những bang có cộng đồng người Thuỵ Điển trong khoảng 1 năm rưỡi. Sau đó gia đình Bjorling trở về Thuỵ Điển định cư  ở Dalarna. Năm 1928, Jussi biểu diễn trong một cuộc thi vào nhà hát kịch Stockholm. Jussi được nhận vào học ở cả Nhạc viện và nhà hát nhạc kịch Stockholm.   Ông được John Forsell, giám đốc nhà hát nhạc kịch Stockholm đặc biệt ưu ái.  Ngày 20 – 8 năm 1930,  Jussi Bjorling lần đầu tiên có buổi ra mắt trong một vai chính - Don Ottavio trong vở Don Giovanni của Mozart. Cũng trong năm 1930, Jussi đã tiếp tục với vai Arnold trong Guillaume Tell của Rossini và Jonathan trong Saul và David của Nielsen. Năm 1931 là năm Jussi Bjorling kết thúc những buổi ra mắt mang tính thủ tục và chính thức có được hợp đồng với nhà hát nhạc kịch Stockholm vào tháng 5 năm 1931. Ngày 29 tháng 7 năm 1931,  Bjorling có một buổi biểu diễn cá nhân đặc biệt thành công ở nhà hát Tivoli, Copenhagen Đan Mạch. Năm 1933 Bjorling xuất hiện trong vai Alfredo (La Traviata - Verdi), Romeo trong (Romeo et Giulietta – Gounod) và Mario Cavaradossi (Tosca – Puccini). Năm 1934 là vai Riccardo trong Un ballo in maschera của Verdi, Faust trong vở cùng tên của Gounod và Rodolfo trong vở La Bohème của Puccini.  Năm 1935, ông vào vai Turiddu trong Cavalleria rusticana, Manrico trong Il Trovatore (Verdi) và Radames trong Aida (Verdi). Jussi Bjorling cũng thường xuyên có những chuyến lưu diễn đến những nuớc Bắc Âu láng giềng như Phần Lan, Đan Mạch, Na Uy và Latvia. Tháng 6 năm 1935, Jussi Bjorling cưới Anna-Lisa Berg, một ca sĩ soprano mà ông gặp trong thời gian học ở nhạc viện Stockholm. Sự nghiệp biểu diễn trên các sân khấu lớn nước ngoài của Jussi Bjorling thực sự bắt đầu  vào những  năm 1936 và 1937 Những vai diễn opera trên sân khấu Wien và Prag của Bjorling đều gây được tiếng vang.   Bjorling ra mắt trên sân khấu opera của Mỹ với 2 vai bá tuớc Mantua (Rigoletto) và Rodolfo (La Boheme). Chuyến lưu diễn đến Mỹ của Jussi Bjorling là một thành công rực rỡ.  Trong thời gian diễn ra đại chiến, Bjorling chủ yếu biểu diễn ở Thuỵ Điển, nhiều khi hát trên chiến trường. Trong thời gian này Bjorling vẫn có một vài chuyến lưu diễn lẻ tẻ đến Đan Mạch và Phần Lan và Italia. Sự nghiệp của Bjorling bắt đầu gặp nhiều khó khăn kể từ cuối những năm 1950 vì bệnh tim.  Ngày mùng 9 tháng 9 năm 1960, một cơn đau tim dữ dội trong lúc ngủ đã lấy đi mạng sống của một trong những giọng tenor xuất sắc nhất thế kỉ 20.

   GIỌNG  NAM CAO  CHẮC NỊCH, SÁNG VÀ ÂM ÁP

   

Giọng hát của Jussi Bjorling là  giọng nam cao – tenor -  rất đẹp và mang đậm cái chất góc cạnh và âm sắc đặc trưng của nguời Bắc Âu -  một giọng hát với nhạc cảm trời phú và khả năng truyền cảm đặc biệt.  Chất giọng của Bjorling không phải là chất giọng tròn trịa, nuột nà của các giọng tenor Italia.  Giọng hát của Bjorling cũng đặc biệt với lối nhả chữ rõ, hát legato rất đạt.   Nhạc cảm của ông thực sự là một nhạc cảm dồi dào trời phú, nhờ nó lúc nào Bjorling cũng dễ hoá thân vào nhân vật mà cần rất ít diễn tập. "Bjorling trong một buổi học đuợc nhiều bằng một người thường học trong 6 tháng" (Joseph Hislop). Nils Grevillius nói rằng,  khả năng điều khiển giọng hát của Bjorling như "Kreisler trên cây vĩ cầm và Casals trên cây Cello". Tenor Jussi Bjorling thường xuyên đứng đầu  trong rất nhiều cuộc bình chọn danh hiệu "Giọng ca xuất sắc nhất thế kỉ 20" do các tạp chí âm nhạc lớn trên thế giới tiến hành. Bjorling được ngưỡng mộ với giọng tenor tuyệt đẹp, nhạc cảm nhạy bén, kỹ thuật hát tuyệt vời và khả năng hát những nốt cao chắc nịch, sáng chói.


Cập nhật theo nguyên bản của tác gỉa chuyển từ SàiGòn ngày 25.6.2014 .