Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




Pietro Antonio Stefano Mascagni (1863-1945)



NHÀ SOẠN NHẠC Ý

    PIETRO ANTONIO STEFANO MASCAGNI                             




 

Nhạc sĩ Anh Albert Ketèlbey  (1875-1959) có những tác phẩm hợp xướng và thính phòng, nhưng thành công lớn nhất của Albert Ketelby với tư cách một nhà soạn nhạc là tác phẩm nhạc nhẹ viết cho dàn nhạc mang tính miêu tả Phiên chợ Ba Tư (In a Persian Market). Nhạc sĩ Italia Pietro Mascagni  (1863-1945) cũng là một trường hợp như thế. Sự nghiệp sáng tác của ông có 14 vở opera và một số tác phẩm thanh nhạc, khí nhạc khác nhưng chỉ có một vở opera Cavalleria Rusticana (Hiệp sĩ làng quê) đưa ông lên hàng các nhà soạn nhạc vĩ đại về opera. 

Pietro Antonio Stefano Mascagni sinh ngày 7 tháng 9 năm 1863  ở Livorno, Tuscany và là con trai thứ của cặp vợ chồng ông thợ làm bánh Domenico và Emilia Mascagni. Ông Domenico muốn con trai của mình trở thành một luật sư nhưng sự say mê âm nhạc đã khiến Pietro Mascagni thuyết phục bố cho mình học nhạc. Mascagni ghi danh tại lớp học của thầy Alfredo Soffrdini (1854-1823), Năm 16 tuổi, Mascagni viết Giao hưởng giọng Đô thứ.  Hai năm sau, ông sáng tác bản cantata In Filanda, lời do chính thầy Alfredo Soffrdini viết. Bản cantata của Mascagni giành giải nhất cuộc thi của Trung tâm  triển lãm quốc gia Milan. Năm 1881, Mascagni tham gia cuộc thi Gran Fiera và gặp được nhà soạn nhạc Amilcare Ponchielli, nhạc sĩ khuyên:” Hãy đến Milan! Hãy đến Milan! Hãy cố gắng và đến đây. Ở đây, em sẽ tìm thấy một không gian âm nhạc, lắng nghe âm nhạc và đó là tất cả.” (Milano  là một thành phố chính của phía bắc ÝItalia và là một trong những thành phố phát triển nhất châu Âu Milano là một thành phố quốc tế, Milano có 13,3% dân số đến từ nước ngoài. Nền văn hóa của Milano phát triển trong nhiều thế kỷ qua và in dấu vết của nhiều nền văn hóa khác nhau  như Ý, Pháp,  Áo,  Đức, Tây Ban Nha qua sự hiện diện của nhiều cộng đồng người khác nhau trong thành phố.) Ông Domenico quyết định đưa con trai mình đến thành phố của La Scala và Mascagni nhận được sự tài trợ hàng tháng từ bá tước Florestano de Larderel. Tuy nhiên, khoản trợ cấp chỉ vỏn vẹn đủ để Mascagni theo học (ông không có piano vì không đủ tiền mua) và để cải thiện tình hình, ông phải chơi double bass tại nhà hát Dal Verme và cả dạy hát.  Năm 1883, Mascagni sáng tác bản Elegy về cái chết của Wagner và tham dự cuộc thi Bonetti  nhưng gửi quá muộn. Ông viết Intermezzo cho vở Il sogno di Ratcliff và nhận được sự hưởng ứng nhiệt liệt của nhạc trưởng nổi tiếng Franco Faccio. Giám đốc Nhạc viện Bazzini lại phản đối và cho rằng “đây là thứ âm nhạc cho người điên!”, Mascagni bị đuổi khỏi trường.

 Để kiếm sống, ông đã tham gia vào một nhóm operetta lưu động với vai trò như một nhạc trưởng và viết operetta Il Re a Napoli. Tác phẩm này được dựng ở Cremona vào năm 1885. Năm sau, ông lập gia đình với Argenide Marcellina Carbognani (Lina). Ông chuyển đến Cerignola với lời mời dạy học cho một trường âm nhạc thiếu nhi và là giám đốc của dàn nhạc Philharmonic.  Ở Cerignola, Mascagni đã viết tác phẩm Messca di Gloria tuyệt diệu của mình và được hoàn thiện với phần sáng tác của Guglielmo Ratcliff. Sự khủng hoảng của ngành nông nghiệp tại đây vào năm 1889 đã ảnh hưởng đến nghề nghiệp của ông. Hy vọng lớn nhất của ông lúc này là chờ đợi cuộc thi Sonzono bởi ông đặt tất cả mong ước vào vở opera mới Cavalleria Rusticana.  Những sáng tác khác của Mascagni là L’amico Fritz (1991),  opera bi kịch, I Rantzau (1892) và Guglielmo Ratcliff vào năm 1895, opera Silvano. Zanetto (1896), Iris (1898), vở nhạc kịch hài nhỏ Le maschere (1901), Amica (1905), Isabeau (1911), Parisina với đoạn trích D'Annunzio(1913), Lodoletta (1917), IlpiccoloMarat (1921), Pinotta (1932),Nerone (1935) 2 vở operetta (In Re a Napoli, Sì), 2 catata, 2 symphony và cantata tặng G.Leopardi, một Satanic Rhapsody cho dàn nhạc và thơ giao hưởng Contemplando la Santa Teresa del Bernini.

 Pietro Mascagni mất ngày 2 tháng 8 năm 1945 trong sự tiếc thương của những người yêu nghệ thuật opera chân thực mà ngày nay ta gọi là hiện thực chủ nghĩa.

 CHỈ TÒA SÁNG MỘT LẦN

Pietro Mascagni sáng tác nhạc, Giovanni Tagioni-Tozzetti & Guido Menasci viết Libretto cho vở opera một màn  Hiệp sĩ làng quê.   Vở opera hiện thực chủ nghĩa này công diễn lần đầu: ngày 17 tháng 5 năm 1890 tại Teatro Costanzi, Rome. Hy vọng lớn nhất cuộc đời của Pietro Mascagni  là cuộc thi Sonzono bởi ông đặt tất cả mong ước vào vở opera Cavalleria Rusticana. Vở Opera xoay quanh cuộc tình tay ba trong lễ Phục sinh ở nhà thờ làng Sicilia :  Santuzza yêu Turiddu, nhưng chàng Turiddu đang say mê Lola. Alfio đến và đối mặt với Turiddu.  Theo  truyền thống thời ấy: một cuộc đấu tay đôi. Turiddu  bị đâm chết. 

Vào tháng 5 năm1890, báo chí đưa tin về giải thưởng của Cavalleria Rusticana tại cuộc thi này.  Không thể kể xiết những lời tán tụng gửi đến nhà hát Costanzi. Cavalleria Rusticana  được được đưa vào danh sách các vở diễn của những nhà hát hàng đầu thế giới. Cavalleria Rusticana giành được thành công ở khắp mọi nơi và trở thành sự kiện nóng hổi, đặc biệt có tới 60 nhà hát khác nhau diễn Cavalleria Rusticana cùng buổi tối. Cavalleria Rusticana đã đưa tên tuổi của Mascagni lên ngang hàng với các nhà soạn nhạc opera tên tuổi của Italia như như Pucini, Dozinetti, Leocavallo, Giordano...

Văn nhân Nghệ sĩ cũng là con người như mọi người khác, có khác là ở chỗ họ “đón nhận được “những “tinh hoa của trời đất” rồi đem “chia sẻ”cho cuộc đời.  Nghệ thuật là một điều khó nói thành lời .  Pietro Mascagni không phải là thần đồng  như Mozart, chẳng phải là thiên tài như Verdi, ông đón nhận “tinh hoa của trời đất” có một lần với Cavalleria Rusticana  (Hiệp sĩ làng quê).   Những sáng tác khác của ông chỉ mờ mờ ảo ảo, không tỏa sáng. Pietro Mascagni chỉ là con người tạo ra bước ngoặt trong lịch sử opera. Trên sân khấu opera luôn có cạnh tranh giữa các trường phái. Vở opera  Cavalleria Rusticana  của  Pietro Mascagni mở đầu cho trường phái verismo (chân thực) do các nhạc sĩ Italia cuối thế kỷ 19 khởi xướng nhằm phản đối lại những vở opera mang nội dung thần thoại của Wagner,  đưa Pietro Mascagni lên hàng các nhà soạn nhạc opera nổi tiếng. 

 
Cập nhật theo nguyên bản của tác gỉa chuyển từ SàiGòn ngày 09.03.2014 .