Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới



MẤY DI TÍCH LỊCH SỬ

TIÊU BIỂU CỦA XỨ ĐOÀI



1- CHÙA THẦY

Chùa Thầy nằm ở khu vực núi Sài Sơn, thuộc làng Hoàng Xá, xã Phượng Cách, huyện Quốc Oai, tỉnh Hà Tây cũ ( nay thuộc Hà Nội). Nếu xuất phát điểm đi từ Hà Nội, theo đại lộ Thăng Long lên đến cây số 18 thì rẽ phải đi vào khoảng 3 cây số thì đến khu vực chân chùa. Khoáng cách từ trung tâm thành phố lên khoảng gần 30 cây số về phía tây Nam. Ngôi chùa này được xây dựng vào thời vua Lý Nhân Tông ( 1072-1128). Theo sử sách ghi lại thì lúc đầu chùa chỉ là một am nhỏ của thiền sư Từ Đạo Hạnh. Ngôi chùa có lối kiến trúc theo hình chữ “ Tam” có ba ngôi chùa liền nhau gồm : Chùa Hạ, Chùa Trung và trên cùng là Chùa Thượng. Lớp ngoài là nơi tế lễ, lớp giữa thờ Phật và lớp trong cùng thờ pháp sư Từ Đạo Hạnh. Pho tượng đặc biệt Từ Đạo Hạnh được tạc bằng gỗ quý, có lắp máy  tự động có thể đứng lên, ngồi xuống, được đặt trong khám sơn son thiếp vàng lộng lẫy, có rèm che xung quanh trông rất uy nghi huyền bí. Khi tôi còn nhỏ có nghe các cụ nói : Trước kia mỗi khi mở khám, pho tượng Từ Đạo Hạnh lên đứng bật lên chào khách, sau có một ông vua vào thấy thế liền truyền rằng : “Ngài đã là bậc thánh  thần thì không phải đứng lên chào người trần thế nữa”. Từ đó đến nay có thể người ta đã tháo máy tự động để cho ngài yên vị, chỉ có các bậc Vua, Chúa, các bậc chân tu cao đạo mới được vào tiếp kiến và làm lễ trong các dịp lễ, hội hoặc Tết Nguyên đán hàng năm. Trước chàu có Hồ Long trì ( Hồ sen), giữa hồ có nhà Thủy Đình làm nơi biểu diễn múa rối nước. Hai bên chùa có cầu Nhật Tiên và Nguyệt Tiên do vị Hoàng Giáp tiến sỹ Phùng Khắc Khoan xây dựng và cúng tiến vào năm 1602. Ngôi chùa Cả được làm theo kiểu chạm trổ rất cầu kỳ, tinh vi, sống động theo kiến trúc thời Nhà Mạc. Phía sau ngôi chùa có các hang, động như : Động Phật Tích, hang Cắc Cớ, Hang Hút Gió. Trong hang có vòm núi lại có cả khoảng trống nhìn thẳng lên  trời xanh, có ánh nắng chiếu rọi khúc xạ hắt ngược lại lòng hang tạo cảm giác lung linh, huyền ảo. Nếu đến tham quan chùa, khách sẽ tìm được nhiều nguồn vui như được leo núi, thăm hang, động... Nhưng lưu ý một điều là phải hết sức cảnh giác với những đối tượng chèo kéo, cò mồi hướng dẫn, đặt lễ, lễ mướn, mang vác hành lý hộ... Nhớ là đi lễ chỉ mang theo hành lý đơn giản, nếu có công đức xây dựng chùa thì chỉ gặp ban tổ chức để làm thủ tục. Tránh được những điều  phiền toái thì cuộc hành hương lễ Phật sẽ làm cho tâm hồn thư thái để bước vào một năm làm ăn suôn sẻ, may mắn cả năm.

 

 2- CHÙA TRĂM GIAN

Quang Nghiem tu.JPG

 

Chùa Trăm Gian cũng thuộc Xứ Đoài ( Hà Tây cũ) nay là Hà Nội. Chùa thuộc vị trí thôn Tiên Lữ, xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ. Nếu đi từ nồi thành Hà Nội thì nên đi theo Quốc lộ số 6, đi thẳng từ thị xã Hà Đông đến huyện lỵ Chương Mỹ thì có lối rẽ phải vào khu vực chùa. Đặc điểm ngôi chùa có 104 gian, là một cổ tự lâu đời và rất nổi tiếng ở miền bắc Việt Nam. Chùa được xây dựng tự thời Nhà Lý và đã qua trùng tu nhều lần. Tên chùa Trăm Gian vì quần thể có đến trên 100 gian nhà và chia thành 3 cụm. Theo dân gian kể rằng : Khi xây chùa, lúc đầu chỉ có một vài gian, sau này các nhà sư cứ tổ chức kêu gọi sự quyên góp của dân, sự giúp đỡ của các nhà hảo tâm nên mỗi năm xây dựng thêm được một đến 2 gian, theo thời gian chùa đã có được trên 100 gian. Khi tham quan chùa ta sẽ thấy. Cụm kiến trúc thứ nhất gồm hai quán ở đường vào, cụm thứ hai là gác chuông hai tầng tám mái dựng vào năm 1693, tầng trên treo quả Đại hồng chung đúc năm 1794, trên chuông có ghi bài minh của Tiến sỹ Trần Bá Lãm. Cụm thứ ba là ngôi chùa chính gồm bái đường, nhà thiêu hương và thượng điện. Điện thờ Phật được bài trí rất tôn nghiêm. Có tất cả trên 150 pho tượng bằng gỗ hoặc đất nung phủ sơn son. Nổi tiếng nhất là bộ Thập bát La Hán và bộ Thập điện Minh Vương là những tác phẩm nghệ thuật hết sức độc đáo bằng phù điêu gỗ sơn. Điều đặc biệt nhất là ở gian giữa thượng điện có một bệ hình khối chữ nhật bằng đất nung đỏ, chung quanh được trang trí nhiều hình động vật và cỏ cây, hoa lá, trên cùng là đài sen, nhiều tài liệu cho rằng đây là tư liệu tiêu biểu của kiến trúc thời Nhà Mạc.

 

3- CHÙA TRẦM

 

Chùa Trầm nằm ở khu vực thắng cảnh núi Trầm thuộc thôn Long Châu, xã Phụng Châu, huyện Chương Mỹ ( Hà Tây của ) cách trung tâm Hà Nội gần 40 cây số về phía Tây Nam. Nơi tọa lạc và vị trí của ngôi chùa rất đẹp với cảnh sắ thiên nhiên kỳ thú với các ngọn núi nhỏ vây quanh núi Ninh Sơn, Đồng Lư, Tiên Lữ. Chùa được xây dựng vào năm Cảnh Trị thứ bảy ( 1669), chùa Trầm còn có tên gọi khác là Long Tiên. Trải qua thời gian, chùa đã được trùng tu nhiều lần song hiện nay vẫn giữ được nhiều pho tượng Phật mang phong cách nghệ thuật đặc sắc của thế kỷ 18 -19 với những nét chạm trổ, điêu khắc tinh tế, công phu. Trên nền cao của tam cấp  bằng đá của chùa có phiến đá chính giữa có chạm khắc nổi một đôi thằn lằn rất sống động. Tham quan vãn cảnh chùa, mọi người cũng được leo núi, ngắm nhìn xuống các làng đồng bằng xung quanh, tận hưởng bầu không khí trong lành làm cho tâm hồn dịu lại sau một thời gian làm việc căng thẳng.

Nếu bạn đọc có điều kiện về thời gian có thể sắp xếp đi lễ hoặc tham quan cả ba ngôi chùa trên trong vòng một ngày thì có thể đi theo thứ tự : Hà Nội- Chùa Thầy – Chùa Trăm Gian- Chùa Trầm.

                                                                        

Ảnh của Nguyễn Quang Tình

. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ Mạc Tộc ngày 27.02.2014.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn