Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới






MÙA XUÂN NHỚ

HOÀNG ĐẾ QUANG TRUNG

VỚI CỜ ĐÀO CÓ MẶT TRỜI VÀNG Ở GIỮA





Nhân dịp mùa Xuân về, chúng ta cùng nhau tưỏng nhớ đến Hoàng đế Quang Trung (lên ngôi năm 1788) cùng thời với Tổng thống đầu tiên của Mỹ Washington (đựoc bầu năm 1788)

Chân dung năm 1797 của George Washington

GEORGE WASHINGTON lãnh đạo 13 Thuộc địa giành Độc lập thành lập Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ (United States of America –USA) George Washington (1732 – 1799)

Là nhà lãnh đạo chính trị và quân sự có ảnh hưởng lớn đối với quốc gia non trẻ Hoa Kỳ từ năm 1775 đến năm 1799. Ông đã lãnh đạo người Mỹ chiến thắng Vương quốc Anh trong cuộc Chiến tranh Cách mạng Mỹ với tư cách là tổng tư lệnh Lục quân Lục địa năm 1775–1783, Thomas Jefferson vi ết bản Tuyên ngôn Độc lập Mỹ năm 1776 và Washington cũng đã trông coi việc viết ra Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787. Quốc hội nhất trí chọn lựa ông làm Tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ (1789–1797). Phong cách lãnh đạo của ông đã có ảnh hưởng đến thể thức và lễ nghi cho chính quyền mà được sử dụng từ đó cho đến nay, thí dụ như dùng một hệ thống nội các và buổi đọc diễn văn nhậm chức. Với tư cách là tổng thống, ông đã xây dựng một chính quyền quốc gia mạnh mẽ và giàu tài chính mà đã tránh khỏi chiến tranh, dập tắt nổi loạn và chiếm được sự đồng thuận của tất cả người Mỹ. Ông hiện nay được biết như vị Cha già của nước Mỹ.

Ông có một viễn tưởng về một quốc gia hùng mạnh và vĩ đại, xây dựng trên những nền tảng của nền cộng hòa, sử dụng sức mạnh của liên bang. Ông tìm cách sử dụng chính phủ cộng hòa để cải thiện hạ tầng cơ sở, mở rộng lãnh thổ phía tây, lập ra một trường đại học quốc gia, khuyến khích thương mại, tìm nơi xây dựng lên một thành phố thủ đô (lúc đầu tên Federal City, sau này khi ông m ất b èn đổi tên Washington, D.C - District of Columbia ), giảm thiểu những sự căng thẳng giữa các vùng và vinh danh tinh thần chủ nghĩa quốc gia. Ông nói "Cái tên người Mỹ" phải xóa bỏ bất cứ những liên hệ ràng buộc nào mang tính cách địa phương. Khi mất, Washington được tán tụng như là "người đầu tiên trong chiến tranh, người đầu tiên trong hòa bình, và người đầu tiên trong lòng dân tộc của ông". Với tư cách là nhà lãnh đạo cách mạng thành công đầu tiên chống lại một đế quốc thuộc địa trong lịch sử thế giới, Washington đã trở thành một hình tượng quốc tế đối với phong trào giải phóng dân tộc và chủ nghĩa quốc gia. Chủ nghĩa biểu tượng của ông đặc biệt gây âm vang tại Pháp và châu Mỹ Latin. Các học giả lịch sử luôn xếp ông là một trong số hai hoặc ba vị tổng thống vĩ đại nhất.

- Tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ từng diễn giải biểu tượng của lá quốc kỳ như sau: “ Chúng ta lấy các tinh tú từ Thiên đàng, và màu đỏ từ quốc gia mẹ (Anh quốc), được phân chia bằng các sọc trắng, để chứng tỏ rằng chúng ta đã tách rời khỏi quốc gia mẹ, và những sọc trắng sẽ được truyền lại cho thế hệ mai sau như là biểu tượng của Tự do.

Lá cờ đầu tiên của Hoa Kỳ gồm có 13 ngôi sao và 13 sọc tượng trưng cho 13 tiểu bang thuộc địa thời bấy giờ. Quốc kỳ Hoa Kỳ có hai phần. Một phần nhỏ ở góc trái trên cùng có hình ảnh của 50 ngôi sao trên nền màu xanh dương, tượng trưng cho 50 tiểu bang hiện tại.

Ghi công từ hậu thế

- Chỉ có Washington và Lincoln là hai vị Tổng thống Mỹ đựoc Liên Bang kỷ niệm Sinh nhật vào thứ Hai, tuần 3 - tháng 2 hàng năm (Washington sinh 22-2-1732–Lincoln sinh 12-2-1809)

- Thủ Đô của quốc gia Hoa Kỳ được đặt bằng tên của ông và cũng tại Washington, DC có Đài kỷ niệm Washington vươn lên chót vót, cao hơn tất cả các công trình kiến trúc trong toàn vùng.

- Chỉ duy nhất có một tiểu bang được mang tên một vị Tổng Thống : tiểu bang Washington ở miền Tây Bắc.

- Danh tiếng của ông George Washington còn được dùng tại rất nhiều thành phố, công viên, hồ nước, cầu lớn, đại lộ, trường học… và hình ảnh của ông Washington được in lên trên tờ giấy bạc một Mỹ kim, trên tiền kim loại 25 xu và trên các con tem Bưu Điện. --<

b>Núi Rushmore - Khu Tưởng niệm Quốc gia là một tác phẩm điêu khắc được tạc vào khối đá granite trên núi Rushmore, South Dakota: tạc bốn gương mặt Tổng thống Hoa Kỳ với chiều cao 18m, từ trái sang phải lần lượt là G.Washington, Th.Jefferson, Theo.Roosevelt và A. Lincoln.

QUANG TRUNG - NGUYỄN HUỆ (1753 – 1792) GIÀNH ĐỘC LẬP, TRÁNH ĐẠI VIỆT BỊ SÁP NHẬP VÀO NHÀ THANH

Kỷ niệm 225 năm Chiến thắng Ngọc Hồi - Ðống Ða (1789 - 2014):

Quang Trung với sự nghiệp dựng nước

Hoàng đế Quang Trung (Tranh do họa sĩ nhà Thanh vẽ)

Cách đây 225 năm, ngày mồng 5 tháng Giêng năm Kỷ Dậu (1789), dưới sự lãnh đạo của người anh hùng “áo vải, cờ đào” Quang Trung- Nguyễn Huệ, người dân đất Việt đã nhất tề đứng dậy, đập tan 29 vạn quân xâm lược Mãn Thanh, làm nên chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa lịch sử. Sau đó, vua Quang Trung tiếp tục sự nghiệp xây dựng đất nước với những chính sách kinh tế mới mẻ, táo bạo.

Trong Chiếu Lên ngôi, vua Quang Trung đã tuyên bố: “Nhân nghĩa, trung nghĩa là đạo lớn của người. Trẫm nay cùng dân đổi mới!”. Vì vậy, ngay sau chiến thắng mùa xuân năm Kỷ Dậu vang dội, nhà vua đã bắt tay vào công cuộc canh tân đất nước, với những cải cách toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, ngoại giao, văn hóa, giáo dục…

Về kinh tế, vua Quang Trung cương quyết xóa bỏ chính sách “ức thương” và “bế quan tỏa cảng” đã tồn tại hàng thế kỷ. Đối với nông nghiệp, Quang Trung xác định: Có phục hồi nông nghiệp mới ổn định được trật tự xã hội, thúc đẩy phát triển các ngành kinh tế khác, nhất là kinh tế hàng hóa vốn đã tiêu điều do sự tàn phá của chiến tranh. Trong Chiếu Khuyến nông, vua Quang Trung nói rõ:“Chính sự đạo vương cốt vun gốc, vén ngọn, làm cho dân yên ổn cấy cày, nhờ đó trong nước không có người lười biếng, ngoài đồng không có đất bỏ hoang. Trải qua buổi loạn ly binh lửa triền miên, lại thêm nạn đói kém, nhân dân lưu tán, ruộng đất bỏ hoang. Trẫm chịu mệnh trời giữ nghiệp lớn bốn bề trong lặng. Nay buổi đầu đặt định, chính sách khuyến khích sản xuất làm cho dân giàu phải được tiến hành lần lượt”.

Đồng thời, nhằm hồi phục và phát triển kinh tế, vua Quang Trung đã đề ra một loạt cải cách về tiền tệ, thuế khóa, đinh điền bằng việc hủy bỏ toàn bộ loại tiền cũ và thay mới bằng các loại tiền Thái Đức, Quang Trung Thông bảo… Về thuế khóa, nhà vua bãi bỏ việc nộp tiền thay cho việc sưu dịch (còn gọi là “thuế tiền điệu”). Thuế ruộng đất công, tư đều được triều đình xem xét phân hạng theo mức sản xuất hàng năm và chia hạng nộp thuế bằng lúa, hoặc có thể bằng tiền tính theo thời giá. Đáng lưu ý, Quang Trung còn có quy định “Thập vật tiền” (nghĩa là tiền trả cho người đứng thu thuế) và “Khoán khố tiền” (tiền tồn kho) và mức thuế cụ thể. Ai thu vượt quá quy định sẽ bị khép tội tham nhũng. Ruộng được chia ra làm 3 hạng để đánh thuế, gồm: Nhất đẳng điền (150 bát thóc); nhị đẳng điền (80 bát thóc); tam đẳng điền (50 bát thóc)…

Không chỉ có vậy, vua Quang Trung rất chú trọng phát triển nền kinh tế công thương nghiệp, mở rộng quan hệ buôn bán với nước ngoài. Năm 1790, Quang Trung thương thuyết với nhà Thanh để mở một thương điếm tại Nam Ninh (Quảng Tây) mua bán hàng hóa giữa hai nước; đồng thời khuyến khích giao thương giữa các thuyền của thương thuyền nước ngoài và các thương thuyền của Đại Việt. Vua Quang Trung xác định: Kinh tế thương nghiệp phải xây dựng trên nền tảng độc lập, tự cường để có thể sản xuất ra nhiều hàng hóa nhằm không ngừng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của nhân dân và phát triển kinh tế quốc gia.

Ngay sau Chiến thắng Ngọc Hồi- Đống Đa, nhà vua đã chủ động viết thư cho Tổng đốc Lưỡng Quảng là Phúc Khang An đề nghị “mở cửa ải, thông chợ búa, khiến cho hàng hóa không ngưng đọng để làm lợi cho dân”. Kết quả, nhà Thanh đã cho mở cửa ải Thủy Khẩu, Bình Nhi, Du Thôn… cho thương nhân người Hoa sang buôn bán, lập ra nhiều phố xá gần biên giới, như: Kỳ Lừa, Mục Mã, Hoa Sơn và lập ra 2 cửa hiệu Thái Hòa, Phong Thịnh để buôn bán.

Ngoài việc miễn thuế cho các thương nhân người Hoa, vua Quang Trung còn đề nghị lập nhà hàng ở phủ Nam Ninh (Quảng Tây) để thương nhân người Việt sang buôn bán. Chính nhờ chính sách mở cửa của Quang Trung, nhiều thuyền buôn Trung Quốc và cả phương Tây đã đến kinh đô Phú Xuân của Đại Việt để mua bán, trao đổi hàng hóa…

Đáng tiếc, giữa lúc nền kinh tế của nước ta đang được tái thiết và từng bước hưng thịnh thì tháng 7 năm Nhâm Tý (1792), vua Quang Trung đột ngột băng hà.

225 năm đã trôi qua, song “hào khí Tây Sơn” và tinh thần của chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa vẫn mãi mãi bất diệt. Và, những hoài bão “canh tân, đổi mới” của Quang Trung vẫn sống mãi cùng non sông, đất nước.

“THĂNG LONG HÀNH KHÚC CA” v à “GÒ ĐỐNG ĐA” -

Nhạc sĩ tiền bối Văn Cao đã viết nhiều ca khúc về lịch sử Tiên Rồng nhằm đề kích thích tinh thần yêu nước của thanh thiếu niên Việt Nam, xếp bút nghiên lên đường chống Pháp, giành lại độc lập cho Tổ quốc thân yêu. Hai ca khúc n ày luôn được mọi người nhớ tới mỗi độ Xuân về.

- Cùng tiến bước về phương Thăng Long thành cao đứng,
Trong khói sương chiều ám trên dòng sông.
Nhị Hà còn kia, Nhị Hà còn đó
Lũ quân chàng Tôn sập cầu trôi đầy sông
Có chăng bao người bao lưu luyến tiếc…
- Này phường này phố cũ, này đường về ô xựa
Bóng xưa ngàn năm Hồ phai khi tàn mơ
Thăng Long thành xưa, Thăng Long ngày nao cờ khoe sắc phấp phới
Loa vang xa, chiêng thu không, tiếng bát ngát trong trống Thành
Bao năm qua khắp chốn cũ cũng đã mất hết tinh anh.
Thăng Long thành, Ôi Thăng Long Ôi Thăng Long Ôi Thăng Long ngày nay
Dân chí sống yên vui, chờ gió mới bay về
Bao ánh sáng phương tây, từ khắp chốn bay về
Ôi Thăng Long Ổi Thăng Long Ôi Thăng Long ngày mai
Xây đắp dưới vinh quang bằng chí khí anh hùng
Gần xa hò hét: Thăng Long, Thăng Long, Thăng Long thành!

Nhạc sĩ Văn Cao viết thật xúc động trong bài hát GÒ ĐỐNG ĐA:

Từng đoàn dân chúng trên Đế đô tưng bừng đi
Tìm về thăm chốn non nước thiêng trang hùng ghi
Cố bước bước bước bước trên đường thơm gió mát
Ta đi đi đi đi thăm Gò xưa chất thây.

Ngày nay, Thủ đô Hà Nội tổ chức Lễ hội Đống Đa (thuộc quận Đống Đa) hàng năm diễn ra vào ngày mồng 5 Tết Nguyên Đán (5/1 âm lịch). Đây là Lễ hội chiến thắng, mừng công chiến tích trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc, do hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ, người anh hùng áo vải Tây Sơn lãnh đạo. Cuộc tế diễn ra ở đình Khương Thượng, lễ cầu siêu ở chùa Đồng Quang. Sau đám rước “Rồng lửa Thăng Long” là lễ dâng hương, lễ đọc văn. Lễ hội còn có nhiều trò vui, đua tài, đua trí trên sân bãi tại Gò Đống Đa lịch sử.

Ghi công từ hậu thế

- Quang Trung được thờ tại chùa Bộc ở Hà Nội. Bức tượng Quang Trung trong chùa được tạc vào thời kì nhà Nguyễn đang truy diệt tất cả những gì liên quan đến nhà Tây Sơn, tượng có dòng chữ "Bính Ngọ tạo Quang Trung tượng". Hàng năm, vào ngày mồng 5 Tết âm lịch, tại quận Đống Đa - Hà Nội thường tổ chức hội Gò Đống Đa để kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa đánh tan quân Thanh của vua Quang Trung. Dịp kỷ niệm 200 năm chiến thắng Đống Đa, khu tượng đài Quang Trung được xây dựng tại khu vực này.

- Đền thờ Quang Trung được xây dựng ở thành cổ Tam Điệp ngay trong thời nhà Nguyễn. Quảng trường, tượng đài Hoàng đế Quang Trung được nhân dân Ninh Bình xây dựng tại xã Quang Sơn, thị xã Tam Điệp.

- Bảo Tàng Quang Trung có tượng đài Hoàng Đế Quang Trung tại Quy Nhơn, Bình Định.

Ngưòi hiến sắc Cờ cho vua Quang Trung

Biết tài thưong gia Huyền Khê, Nguyễn Huệ tin dùng, đưa ông theo khi tiến quân đánh chiếm Phú Xuân rồi ra Thăng Long. Khi Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng Đế, cần có Đế hiệu, Kỳ hiệu riêng, nên họp quần thần để hỏi ý kiến mọi người. Trong lúc các bề tôi mỗi người một ý, vua còn cân nhắc, thì Huyền Khê đứng dậy nói:

- Thưa Vương Thượng, ngài lên ngôi Hoàng Đế dẫn quân đánh đuổi giặc Mãn Thanh là việc thuận ý trời, hợp lòng người. Nhưng ngài và Thái Đức Hoàng Đế là anh em, cùng một cội, cùng dấy nghĩa trừ tàn khử bạo, kỳ hiệu của Trung ương Hoàng Đế sắc đào thì kỳ hiệu của ta cũng nên dùng sắc đào và cần thêm hình nét ở giữa để làm sáng tỏ đại nghĩa của triều ta. Bắc Bình Vương cả cười:

- Ý tiên sinh thật hợp với ý ta. Sắc đào thể hiện chí nguyện hy sinh xương máu cứu nước, cứu dân của ba quân. Trước, ta đã đem quân ra Bắc Hà phù Lê diệt Trịnh, nay ta lại đem quân ra quét sạch lũ hung đồ, nghĩa lớn sáng ngời như vầng nhật nguyệt. Vì vậy, đế hiệu ta là Quang Trung, kỳ hiệu phải là sắc đào có mặt trời vàng nằm giữa. Thế mới sáng tỏ chí nguyện của ta và muôn dân.

Vương vừa dứt lời thì quần thần đã tung hô: Hoàng Đế vạn tuế!

Thế là rạng ngày 25 tháng 11 năm 1778, lá cờ triều đại Quang Trung tung bay trên kỳ đài núi Bân trong lễ tế trời lên ngôi của Quang Trung. Nhìn lá cờ đào bay, mưu sĩ Huyền Khê vững niềm tin vào trận đại thắng nay mai và mừng thầm ý mình hợp ý nhà vua. .

TÓM TẮT

- George Washington là vị Quốc phụ của Mỹ đã chiến thắng ngưòi Anh để 13 xứ thuộc địa Bắc Mỹ trở thành một Liên Bang non trẻ với tên gọi Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ (theo Hán-Việt Tự điển của Đào Duy Anh, mà hiện nay bị ghi lầm là Hiệp Chủng Quốc).

- Tuy nhiên, nhờ chiến thắng Đống Đa vang dội của anh hùng áo vải cờ đào Quang Trung - Nguyễn Huệ mà nhà Thanh đã kiêng nể nứoc Đại Việt và từ đó, bản đồ của nhà Thanh không dám vẽ nứoc Đại Việt thuộc địa giới nưóc Trung Hoa. Nếu không, sau đó các nứoc Tây Phưong xâm chiếm Trung Hoa, chiếu theo bản đồ nhà Thanh vẽ, Đại Việt sẽ mất tên trên bản đồ châu Á, chằng hạn như 4 xứ Nội Mông, Mãn Châu, Tân Cưong và Tây Tạng đã bị vẽ thuộc nhà Thanh (nên năm 1949, khi thành lập nứoc Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, 4 khu tự trị này đựoc an ủi tưọng trưng bằng 4 ngôi sao nhỏ xíu nằm cạnh ngôi sao lớn là Bắc Kinh).

-Ngót 150 năm, nhà Nguyễn cố làm cho người người quên nhà Tây Sơn. Nhưng tiếng “Anh hùng áo vải”, “Anh hùng dân tộc” mãi mãi còn vang, khi nhẹ nhàng, khi mạnh mẽ, trên đất nước Việt Nam, từ Nam chí Bắc. Còn nhà Nguyễn đã làm được gì? Có người bảo rằng đã thống nhất Bắc Nam. Đó là quên rằng chính nhà Tây Sơn đã thống nhất Bắc Nam, rồi Nguyễn Phúc Ánh đánh chiếm trên tay Đông Định Vương và Cảnh Thịnh. Sau bao ‘dâu chìm bể nổi’ nhà Nguyễn còn để lại tiếng “Rước voi, cõng rắn”.

Trăm năm bia đá thời mòn
Nghìn năm bia miệng mãi còn trơ trơ.

- Bài Ai Tư Vãn của Công chúa Ngọc Hân in đậm ấn tượng về một tình yêu. Nhưng bao nhiêu đời nay, người ta nhớ nhất câu:

Mà nay áo vải cờ đào,
Giúp dân dựng nước xiết bao công trình.

"ÁO VẢI, CỜ ĐÀO" ĐÃ THÀNH BIỂU TƯỢNG NGỢI CA QUANG TRUNG, người con yêu của dân tộc, con người từ nhân dân mà ra rồi lại trở về với nhân dân.

(Tham khảo: Các bài viết trên Sách báo và Internet)

. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 08.02.2014.