Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới






JULES VERNE

Với Những Chuyến Du hành Kỳ Thú





Nhân kỷ niệm 109 năm ngày mất của Jules Verne, chúng ta cùng chu du vòng quanh thế giới trong 80 ngày cũng như thám hiểm hai vạn dặm dưói đáy biển với ông : Sinh năm 1828 tại thành phố Nantes, Pháp, Verne là anh cả trong số năm người con của ông Pierre Verne, một luật sư, và bà Sophie Allote de la Fuÿe Verne, con gái của một gia đình tư sản chuyên làm chủ tàu buôn. Ông có bốn người em là Paul, Anna, Mathilde và Marie. Jules trải qua thời niên thiếu tại nhà với bố mẹ tại thành phố cảng náo nhiệt Nantes. Vào mùa hè, cả nhà sống ở căn nhà miền quê ở ngoại ô thành phố, bên bờ Sông Loire. Cảnh thuyền bè đi lại tấp nập đã gợi mở cho Jules Verne một trí tưởng tượng phong phú như ông đã ghi lại trong truyện ngắn "Souvenirs d'enfance et de jeunesse" (Kỷ niệm thời niên thiếu).

Lên 9 tuổi, Jules và em trai, Paul, được gửi vào Trường dòng Saint-Donatien dành cho thiếu niên ở Nantes. Một trong những thầy giáo của ông tại đây là Brutus de Villeroi, người sau này nổi tiếng với việc chế tạo chiếc tàu ngầm đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ.

Jules Verne từ trần vào ngày 24-3-1905, thọ 77 tuổi.

NHỮNG CHUYẾN DU HÀNH KỲ THÚ

Các tiểu thuyết của Jules Verne được đánh giá rất cao với những tiên đoán của ông về cuộc sống hiện đại và các thành tựu khoa học kỹ thuật. Một ví dụ tiêu biểu là tiểu thuyết Paris au XXe siècle đã phác họa một cuộc sống rất gần với cuộc sống của những năm cuối thế kỉ 20 với hệ thống điều hòa, ô tô, internet, truyền hình... Hay như trong tác phẩm nổi tiếng Từ Trái Đất lên Mặt Trăng, chuyến thám hiểm lên Mặt Trăng mà Jules Verne miêu tả đã trùng hợp một cách kì lạ với chuyến du hành ba người đáp xuống Mặt Trăng của Chương trình Apollo. Cho đến đầu thế kỉ 21, nhiều tiên đoán của ông vẫn chưa trở thành hiện thực như cuộc phiêu lưu vào lòng Trái Đất của con người hay những thành phố dưới đại dương. Vì vậy Jules Verne luôn được coi là một trong những "Cha đẻ" và là nhà văn xuất sắc nhất của thể loại Khoa học viễn tưởng này.

Rất nhiều nhân vật trong các tác phẩm của Jules Verne đã vượt ra khỏi tiểu thuyết và trở thành những biểu tượng văn hóa như Thuyền trưởng Nemo trong Hai vạn dặm dưới đáy biển hay Phileas Fogg trong Tám mươi ngày vòng quanh Thế giới. Các tiểu thuyết của Jules Verne đã được dịch ra nhất nhiều thứ tiếng trên Thế giới và cũng được chuyển thể nhiều lần thành các tác phẩm điện ảnh hoặc sân khấu.

Những tác phẩm của Jules Verne còn chịu ảnh hưởng của nhà xuất bản và là người biên tập các tác phẩm của Verne, ông Pierre Hetzel. Hetzel đã từ chối in ít nhất là một tiểu thuyết của Verne (cuốn Paris au XXe siècle) và đề nghị nhà văn đưa vào các tác phẩm sự chủ nghĩa lạc quan đối với những phát minh khoa học và công nghệ của loài người. Bản thân Verne thực ra không hoàn toàn ủng hộ cho những tiến bộ về mặt khoa học và xã hội này, vì ông cho rằng nó sẽ làm cho cuộc sống con người trở nên phức tạp và buồn chán, người đọc có thể thấy điều này qua những tác phẩm ở giai đoạn đầu sự nghiệp của Jules Verne và ở giai đoạn sau cái chết của Hetzel. Một ví dụ là ở phần kết của tác phẩm L'Île mystérieuse (Hòn đảo bí ẩn), ban đầu Jules Verne dự định sẽ cho những người sống sót quay trở về đất liền nhưng sẽ luôn tưởng nhớ về cuộc sống ở hòn đảo, trong khi đó Hetzel lại đề nghị cho các nhân vật chính sẽ quay trở về sống hạnh phúc, vì vậy kết truyện trong bản in chính thức là những người trở về dùng của cải của họ để xây dựng một bản sao của hòn đảo.

Là một tiểu thuyết khoa học viễn tưởng kinh điển của nhà văn người Pháp Jules Verne xuất bản vào năm 1870. Nó kể câu chuyện về Thuyền trưởng Nemo và con tàu ngầm của ông ta là Nautilus (trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là Thủy thủ) từ quan điểm của giáo sư Pierre Aronnax. Phiên bản có minh họa đầu tiên (không phải bản gốc không có minh họa) được xuất bản bởi Pierre-Jules Hetzel và chứa một số tranh vẽ của Alphonse de Neuville và Édouard Riou. Một tiểu thuyết khác cũng của Jules Verne có tên Hòn đảo bí ẩn, xuất bản năm 1874, đã giải đáp thêm một số nghi vấn cho tiểu thuyết này. Trong tác phẩm, có tổng cộng 4 nhân vật chính.Bao gồm: giáo sư Pierre Aronnax, Conseil, chàng thợ đánh bắt cá voi Ned Land và Thuyền trưởng Nemo.

Jules Verne và tác phẩm 'Hai vạn dặm dưới đáy biển'

Năm 1865, nhà văn Jules Verne cùng gia đình đến nghỉ ở Crotoy trong hai tháng 8 và 9. Crotoy giờ đây là một thị trấn nhưng hồi đó chỉ là một xóm chài không lớn lắm. Gia đình Jules Verne thuê một ngôi nhà nhỏ hai tầng xinh xắn, ngay cạnh một đường hầm mà cậu con trai của ông đặt tên là "Solitude" (cô độc). Jules Verne có một căn phòng làm việc ở tầng 1, nhưng ông làm việc cả trong đường hầm nói trên.

 - Ngày 25/7/1865, bạn ông là nhà văn nữ George Sand viết cho ông: "Tôi hy vọng là ở đấy anh sẽ đưa chúng tôi xuống những vùng biển sâu và buộc các nhân vật của anh phải phiêu lưu bằng những con tàu ngầm mà kiến thức và trí tưởng tượng bay bổng của anh chắc chắn sẽ hoàn thiện được". Verne nhận được rất nhiều lời khuyên như vậy ngay từ trước khi ông đến Crotoy. Bởi thế ngay khi đến nơi, ông phác thảo sườn của cuốn tiểu thuyết mà ông đặt tên là Phiêu lưu dưới nước. Nhưng nỗ lực đầu tiên của ông không thành công: ông thiếu tư liệu, hơn nữa nghề viết văn chẳng đem lại cho ông mấy tiền nên ông phải làm thêm các việc khác có thu nhập cao hơn.

Vào năm 1865 ấy, Jules Verne đã 37 tuổi và còn chưa nổi tiếng. Trước đó ông đã sống vài năm ở Paris, miệt mài làm việc, khát khao trở thành nhà viết kịch, nhưng không thành công. Ông quyết định chuyển sang thể loại khác. Năm 1863, ông cho xuất bản cuốn tiểu thuyết Bảy tuần trên khinh khí cầu và bắt đầu được nhiều người biết đến. Mặc dù thu được thành công nhưng để trang trải chi tiêu, ông buộc phải bắt tay vào biên soạn cuốn Địa lý Pháp và các thuộc địa của Pháp qua minh họa. Khi ông cùng gia đình trở lại Crotoy vào năm 1866 thì công trình này vẫn chưa hoàn thành.

Tháng 6/1867, Jules Verne vượt Đại Tây Dương sang Mỹ trên con tàu "Great Eastern", một con tàu biển khổng lồ vào thời ấy. Ông có dịp ngắm nhìn và nghiên cứu biển cả. Sau khi trở về Paris, ông đến thăm triển lãm quốc tế trên quảng trường Mars. Tại đây, ông thích thú quan sát đề án xây dựng kênh đào Suez, công nghệ chế tạo những chiếc tàu ngầm đầu tiên và những bộ đồ lặn đầu tiên. Những kiến thức mới thu lượm được đã giúp ích cho ông rất nhiều và kích thích mạnh mẽ trí tưởng tượng phong phú của ông. Khi quay trở lại Crotoy, ông hăm hở cầm lấy bút. Ông thông báo cho người chủ xuất bản của ông là Pierre Jules Hetzel về ý định quay trở lại với đề tài Cuộc phiêu lưu dưới nước. Lúc này, trong đầu óc ông đã hiện rõ những ý tưởng hết sức cụ thể.

Ông mua một chiếc xuồng máy đánh cá rồi sửa sang lại thành một chiếc tàu nhỏ mà ông đặt tên là "Saint Michel". Với chiếc tàu này ông tin là có thể tiếp cận trực tiếp với biển cả. Trước lúc hạ thủy con tàu, ông viết cho Hetzel: "Tôi say mê khối kết hợp đinh và ván gỗ này như chàng thanh niên 20 tuổi say mê người yêu. Và tôi sẽ còn trung thành hơn với chàng ta nữa".

Jules Verne quanh quẩn hàng tiếng đồng hồ trên con tàu bằng gỗ của mình. Cabin phía sau được ông biến thành phòng làm việc. Tại đây ngổn ngang những cuốn từ điển, những tập sách về kỹ thuật và về nghề hàng hải.

Cũng chính trên con tàu "Saint Michel" này mà Jules Vernes, một người rất mê cuốn Robinson trên hoang đảo và môn địa lý rút cuộc đã có thể tưởng tượng mình là một thuyền trưởng cô độc. Và sự cô độc này đã cổ vũ ông. Nhân vật Nemo ra đời trong hoàn cảnh như vậy. Ông viết cho Hetzel: "Bạn thân mến của tôi. Nếu tôi thành công thì cuốn sách sẽ tuyệt vời biết bao! Tôi đã được thấy bao điều thú vị trên biển, khi tôi rong ruổi trên chiếc "Saint Michel". Mùa thu năm đó ông lại viết cho Hetzel: "Bạn thân mến của tôi. Vào lúc tôi viết những dòng này cho bạn thì tôi đang đứng trước Gravesen và đang hoàn thành tập một cuốn Hai vạn dặm dưới đáy biển. Đến năm 1869 thì ông hoàn thành tập hai.

Từ ngày 20/3/1870, cuốn tiểu thuyết mới của Jules Verne được đăng dần trong Tạp chí Giáo dục và nghỉ ngơi. Ngày 20/7 năm đó, phần cuối của tiểu thuyết ra mắt bạn đọc. Kết thúc phần cuối này là những lời sau đây: "Liệu ai có bao giờ đo được chốn đại dương sâu thẳm? Chỉ hai người duy nhất có quyền trả lời câu hỏi này - đó là Nemo và tôi". "Tôi" ở đây là giáo sư Aronax, người dẫn truyện trong cuốn tiểu thuyết.

Tháng 7/1870, tiết trời rất ấm áp. Jules Verne cùng hai thủy thủ đáp con tàu "Saint Michel" rời Crotoy và đi dọc theo bờ biển Picardie và Normandie cho tới cửa sông Seine rồi tiến về phía Paris. Tại Paris, ông rời con tàu yêu quý của ông và đi đến phố Jacob để bắt chặt tay người bạn Pierre Jules Hetzel của ông. Hiển nhiên đây là những ngày đẹp nhất trong cuộc đời Jules Verne.

TÓM TẮT

- Tháng 6/1867, Jules Verne vượt Đại Tây Dương sang Mỹ trên con tàu "Great Eastern". Đó là thời kỳ mà Tổng thống Abraham Lincoln vừa bị ám sát, sau cuộc Nội chiến tồi tệ nhất trong lịch sử Hoa Kỳ (1861 – 1865).

- Hơn nữa, một trong những thầy giáo của Jules Verne là Brutus de Villeroi, người sau này nổi tiếng với việc chế tạo chiếc tàu ngầm đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ.

Như vậy, Jules Verne - nhà văn khoa học viễn tưỏng nổi tiếng của Pháp đã có hai sự kiện gắn liền với Liên bang non trẻ Hoa Kỳ - nơi đã ban hành Bản Tuyên ngôn Độc lập vào năm 1776 và bản Hiến pháp, năm 1787 - cả hai văn bản này đều xuất hiện đầu tiên trên thế giới. Chính điều này đã khiến cho vị giáo sư đại học Paris Laboulaye và điêu khắc gia Bartholdi - vì thích thú nền Dân chủ mới lạ của Mỹ - mà sáng tạo ra Bức tượng Nữ thần Tự do – và sau đó, hai ông thay mặt nhân dân Pháp tặng nhân dân Mỹ để kỷ niệm 100 năm nền Độc lập của Mỹ.

- Jules Verne đã đến Mỹ sau một năm Nữ thần Tự do hoàn thành và Tổng Thống Mỹ Cleveland thay mặt nhân dân Mỹ tiếp nhận vào ngày 28-10-1887. Cho đến nay, Hiến pháp Mỹ vẫn tồn tại với nhiều Tu chính án, chứ Liên Bang này chưa hề có một cuộc đảo chính nào để xé bỏ Hiến pháp như nhiều quốc gia khác; như nứớc Pháp của Laboulaye cũng đã có 5 bản Hiến pháp. Tất cà công dân hài lòng với Tam quyền phân lập ghi trong Hiến Pháp Mỹ.

-Thầy giáo của Nhà văn, Brutus de Villeroi nổi tiếng với việc chế tạo chiếc Tàu ngầm đầu tiên của Hải quân Mỹ. Sư kiện này khiến Mỹ trở thành Cưòng quốc Hải quân trên Thái Bình Dương và Đại Tây Dương – hai đại dưong lớn nhất nhì thế giới, nằm ôm ấp hai bên nứoc Mỹ.

Từ đó, Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ trở thành Cường quốc số 1 thế giới với Biểu tượng linh thiêng là tượng Nữ thần Tự do, do chính nhân dân của Nhà văn Pháp trao tặng.

(Tham khảo: Các bài viết trên Sách báo và Internet)

. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 18.01.2014.