Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




NỮ NGHỆ SĨ BALET NGA


ANNA PAVLOVA

(1881 – 1931)  




Prima Ballerina Anna Pavlova được biết đến rộng rãi như một huyền thoại. Qua vai Cái chết của con thiên nga tên của bà cũng là sự đồng nghĩa với nghệ thuật ballet. Pavlova là nữ nghệ sĩ ballet đầu tiên đi vòng quanh thế giới và đem ballet đến cho những người chưa bao giờ được thưởng thức.

Anna Pavlovna Pavlova (sinh ngày 12 tháng 1năm 1881 ở Ligovo, một vùng ngoại ô thành phố St. Petersburg khi đó là thủ đô của Đế chế Nga. Cha là nhạc công chuyên nghiệp người gốc Thổ nhĩ kỳ sinh sống tại vùng Crưm. Mẹ bà là thợ giặt tên là Lyubov Pavlova. Khi Anna lên 8 tuổi, người mẹ dẫn cô bé tới xem buổi biểu diễn vở balett "Người đẹp ngủ trong rừng” do biên đạo múa tài danh thời bấy giờ là Marius Petipa dàn dựng tại nhà hát Hoàng gia Mariinsky. Hình ảnh của vở diễn đã gây ấn tượng sâu sắc tới Pavlova. Cô bé 8 tuổi được mẹ cho đi thi thử vào Trường Ballet Hoàng gia . Anna bị từ chối bởi tuổi quá nhỏ. Hai năm sau, lên 10 tuổi, . Anna được chấp nhận vào trường. Anna tham gia biểu diễn lần đầu tiên trong vai một thần ái tình ở vở Câu chuyện thần tiên (Un conte de fées) của Petipa do ông dàn dựng đặc biệt cho các sinh viên ở trường.

Những năm đầu tiên của Anna ở trường Ballet Hoàng gia rất khó khăn, vì bàn chân cô bé rất cong, cổ chân mỏng. Những sinh viên đồng lứa thường chế nhạo cô với những biệt danh như cái chổi hay con bé hoang dã (La petite sauvage). Không nản chí, cô nhận rất nhiều bài dạy từ những chuyên gia ballet lớn của thời đó - như Christian Johansson, Pavel Gerdt và Nikolai Legat. Năm 1988, Anna được nhận vào lớp classe de perfection (đệ nhất đẳng) của Ekaterina Vazem, cựu prima ballerina của Nhà hát Hoàng gia St. Petersburg. Cô tốt nghiệp năm 1899 ở tuổi 18, và được nhận vào Nhà hát Ballet Hoàng gia với cương vị một coryphée, cao hơn chức danh dành cho người khởi đầu corps de ballet. Vai diễn đầu tiên của coryphée Pavlova ở nhà hát Hoàng gia là ở trong vở Les Dryades prétendues của Pavel Gerdt với âm nhạc được lấy từ phần nhạc của Cesare Pugni. Sử gia và nhà phê bình lớn Nikolai Bezobrazov nhận xét:”"...những bước nhảy tự nhiên, dáng arabesque mỏng manh và sự nữ tính đầy yếu đuối.". Pavlova đã từng cố gắng bắt chước những nghệ sĩ ballet bậc thầy thời đó, Một lần trong lớp Pavlova cố gắng thực hiện động tác xoay fouettés giống như Legnani. Thầy giáo Pavel Gerdt nhảy bổ lên giận dữ: “Cô phải nhận ra rằng chính sự thanh nhã mảnh dẻ là thứ quý nhất mà cô có. Cô phải luôn luôn mang nét đặc biệt hiếm có của cô ra để nhảy chứ không phải cố gắng nhận sự tán dương bằng mấy trò nhào lộn vặt vãnh kia."

Thứ bậc của Pavlova tăng rất nhanh, và Pavlova là một trong những niềm yêu thích của biên đạo múa bậc thầy Petipa. Cô trở thành soloist thứ hai năm 1902, Première Danseuse năm 1905 và cuối cùng là Prima Ballerina vào năm 1906, Pavlova nhận được rất nhiều sự tán dương từ những người mê ballet ở St. Petersburg. Đông đảo những người hâm mộ của Pavlova tự gọi họ là Pavlovatzi. Sau màn trình diễn lừng danh trong Giselle, khi Pavlova đã thay đổi những bước nhảy của ballerina cho phù hợp. Pavlova đã làm mới nhiều grand pas (bước nhảy lớn) cho ballerina, cũng như thêm vào những biến tấu (một trong số chúng là màn biến tấu nổi tiếng dành cho vai nữ chính đơn trong Paquita Grand pas classique của Petipa với âm nhạc của Riccardo Drigo, được biểu diễn lần đầu năm 1904).

Pavlova thường chỉ thích những "musique dansante" du dương của những nhà soạn nhạc lão làng như Cesare Pugni và Ludwig Minkus, và thường ít để tâm đến những gì khác mà lạc ra khỏi phong cách âm nhạc ballet của thế kỷ 19. Năm 1907, khi đã trở thành một ngôi sao, Pavlova bắt đầu đi lưu diễn vòng quanh Châu Âu tới Riga, Stockholm, Copenhagen, Berlin và Praha. Năm 1909, Pavlova lại thực hiện một tour diễn lịch sử của Ballets Russes tới Paris. Anna Pavlova mất ngày 23 tháng 1 năm 1931 tại khách sạn Des Indes ở La Hay trong chuyến lưu diễn tới La Hay, Hà Lan, vì bệnh viêm phổi.

 
     BALETT ĐẾN VỚI QUẢNG ĐẠI QUẦN CHÚNG        

Năm 1913, Pavlova rời khỏi Ballet Hoàng gia và trở thành một nghệ sĩ độc lập. Pavlova đã sáng lập công ty riêng của mình và đi biểu diễn trên khắp thế giới. Nhà soạn ballet Cyril Johnson đã miêu tả "Những bước bourrée của cô ấy giống như một chuỗi trân châu.". Những chuyến lưu diễn này do người chồng Victor Dandré quản lý. Trong suốt 15 năm cuối đời, Pavlova đã đi như một người bộ hành với tổng cộng chiều dài hơn 500.000 dặm. Trong những năm tháng của cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất, Anna Pavlova lưu diễn xuyên suốt Bắc và Nam Mỹ. Thế rồi sự nghiệp cũng đã đưa Pavlova và vũ đoàn đến nước Nhật xa xôi, rồi tới Ấn độ, Úc. Pavlova sống dọc đường ở trong xe lửa và khách sạn, đem ballet đi giới thiệu khắp mọi nơi và thu hút một lượng lớn công chúng đến với nghệ thuật ballet. Những khán giả đã xem Pavlova trình diễn đều ghi nhớ về dáng vẻ yêu kiều, những bước nhảy đầy chất thơ và ma lực lôi cuốn. Sir Frederick Ashton, biên đạo múa và đạo diễn của Nhà hát Hoàng gia Anh, đã trở thành một vũ công bởi ông bị tác động sâu sắc từ các buổi biểu diễn của Pavlova mà ông được xem khi còn là một đứa trẻ ở Lima, Peru. Trong lịch sử hình thành và phát triển của nghệ thuật múa balett, nghệ sỹ balett Anna Pavlova đã đem tài năng của mình đi khắp thế giới để truyền bá và đưa cái bộ môn nghệ thuật hàn lâm này đến với quảng đại công chúng.



Cập nhật theo nguyên bản của tác gỉa chuyển từ SàiGòn ngày 18.01.2014 .