Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




NHÂN HUỆ VƯƠNG TRẦN KHÁNH DƯ



BÌNH HẢI QUÂN THỜI TRẦN



Phó đô tướng quân, Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư là một vị tướng lỗi lạc thời Trần. Nhà bác học Phan Huy Chú, trong Lịch triều hiến chương loại chí, xếp ông chỉ sau Trần Quốc Tuấn, Trần Nhật Duật, Phạm Ngũ Lão. Và như thế, tài năng và công trạng của ông trong mắt nhà sử học lớn Phan Huy Chú, trên cả Trần Quang Khải, Trần Bình Trọng và các danh tướng con Hưng Đạo đại vương, mà tiêu biểu là Trần Quốc Nghiễn và Trần Quốc Tảng.

Ông tham gia cả 3 cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông, trong đó, việc đánh chìm 70 vạn thạch lương ( có sách ghi 17 vạn thạch lương ) của Trương Văn Hổ trên vùng biển Vân Đồn, nay là vùng sông Mang, trên vịnh Bái Tử Long là quan trọng nhất. Điều ấy đã rõ. ĐVSKTT không ghi trận đánh này “cuối cùng kết thúc ở Cửa Lục”, được coi là vụng biển Hồng Gai - Bãi Cháy, góc trong cùng của vịnh Hạ Long bây giờ. Thực tình là tôi băn khoăn về địa danh “kết thúc chiến trận” này, bởi trên đường vào cửa Bạch Đằng, lẽ nào Trương Văn Hổ lại bỏ đường thẳng, rất ngắn trên biển mà dẫn đoàn thuyền lương còn lại sau trận Vân Đồn, chậm chạp đi sâu vào, rồi lại chạy chéo ra theo hai cạnh dài của một tam giác nhọn, mà quân phục kích của ta lại đánh ra từ bờ. Nguyên sử có ghi một địa chỉ là Lục Thủy dương, ta dịch là Cửa Lục, được hiểu là vụng biển Hồng Gai – Bãi Cháy đã nói ở trên. Ở chỗ khác, cũng Nguyên sử lại ghi nơi đó là Tùng Bách loan, và ta cũng “đoán” là Cửa Lục (?). Tôi ghi lại điều này để các nhà cao minh xem xét thêm. Không có chiến công đó, chắc không có cuộc rút lui chiến lược của giặc Nguyên, dẫn giặc đến trận đại bại trên sông Bạch Đằng tháng 4/ 1288, một trong những trận hải chiến vĩ đại nhất của lịch sử quân sự thế giới.

Theo ĐVSKTT tại hội nghị Bình Than năm 1282, họp ở khoảng sông làng Trần Xá, trên sông Kinh Thầy, nay thuộc huyện Nam Sách, ông chèo thuyền ngang qua, được vua Nhân Tông gọi vào, xóa tội cũ, ban cho áo ngự, cho ngồi dưới các vương, trên các công, hầu, cùng bàn việc quân. Vua Trần phong ông làm Phó Đô tướng quân (là tướng thứ 4, sau Đô nguyên soái, Phó đô nguyên soái, và Đô tướng quân), được giao cho toàn quyền cai quản toàn bộ vùng Đông Bắc, bao gồm cả đất liền và biển đảo, như một vị Đô tướng, tính từ đảo Cát Bà đến Cẩm Phả, Vân Đồn, Móng Cái bây giờ, đến khi ông mất, năm 1339. Theo sách Trần triều hiển thánh và Truyện cổ Nam Sách, Hưng Nhượng đại vương Trần Quốc Tảng, anh vợ vua Nhân Tông, bố vợ vua Anh Tông, mất năm 1313, ở khu Vườn Vải, làng Trắc Châu, huyện Thanh Lâm, nơi đóng quân cũ, nay thuộc ngoại thành Hải Dương, trước ông 26 năm (1213 - 1239). Trần Khánh Dư làm quan suốt 6 đời vua: Thái Tông, Thánh Tông, Nhân Tông, Anh Tông, Minh Tông và Hiến Tông của nhà Trần, cũng là một trường hợp rất hiếm có.

Để bảo vệ vùng đất liền ven biển và biển đảo chiến lược hiểm yếu của Tổ quốc, ngoài quân bộ (bộ binh, kị binh mà nay ta chưa biết là bao nhiêu), ông tổ chức một đội quân thủy tinh nhuệ, đặt tên là Bình Hải quân, đóng đại bản doanh ở vùng bây giờ là khu vực đảo Quan Lạn (Vân Đồn). Như thế, có thể coi ông là vị tướng lĩnh đầu tiên của Hải quân Việt Nam. Theo tư liệu khoa học của sách Di tích lịch sử - văn hóa Vân Đồn, do Ban quản lí các di tích trọng điểm Quảng Ninh và nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản năm 2010, thì đội quân thủy chiến mang tên Bình Hải quân này, có 30 đô, biên chế mỗi đô 80 người lính, toàn quân có 30 chiến thuyền, mỗi thuyền có 30 lính chèo thuyền. Như vậy, ta có thể tính ra, toàn bộ đạo quân thủy chiến của Nhân Huệ vương có khoảng 3 300 người. So với số dân lúc bấy giờ, số quân đó chắc là đủ độ mạnh để bảo vệ cả một vùng biển đảo rộng lớn của vùng Đông Bắc. (Nên nhớ năm 1945, cả nước ta mới có 25 triệu người).

Năm 1312 - 1313, cùng với Trần Quốc Chẩn và Đoàn Nhữ Hài trên bộ, Trần Khánh Dư còn mang thủy quân từ Vân Đồn vào tận bờ biển phương Nam, để đánh Chiêm Thành. Trong trận này, với sự phối hợp thủy bộ tài giỏi, vua Trần thắng lớn, bắt được vua Chiêm là Chế Chí, vì Chí phản trắc, phong cho em ruột Chí làm Á hầu để giữ nước Chiêm… Sau lại phong Hiệu Thuận vương cho Chí để Chí làm vua chư hầu và hằng năm triều cống.

Với chiến công đó, đạo quân Bình Hải của Nhân Huệ vương ở Vân Đồn đã chứng tỏ được vị thế của mình trong việc bảo vệ không chỉ vùng biển Đông Bắc của Tổ quốc.



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ QuảngNinh ngày 27.10.2013.

Quay Lên Đầu Trang