Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




NHÀ SOẠN NHẠC TÂY BAN NHA

MANUEL DE FALLA

    (1876-1946) 




Manuel  de Falla,  Isaac Albéniz , Enrique Granados , Joaquin Turina và Joaquin Rodrigo là  những nhà soạn nhạc dân tộc quan trọng nhất của Tây Ban Nha nửa đầu của thế kỷ XX .
Manuel  de  Falla  (Manuel María de los Dolores Falla y Matheu)  sinh ngày  23 tháng 11 năm 1876 tại Cadiz. Cha ông José María Falla là thương gia.  Mẹ ông  María  Jesús Matheu y Zabala  là nghệ sĩ piano.  De Falla  học âm nhạc từ  mẹ.  Lúc 9 tuổi, cậu học piano với thầy  Heloise Galluzo. Năm 1889,   De Falla  tiếp tục học đàn piano với thầy Alexander Odero.  Năm 1896,  ông học  piano với thầy José Tragó tại  Nhạc viện  Hoàng gia  Madrid.   Năm 1899, De Falla  tốt nghiệp Trường Quốc gia Âm nhạc. Vào thời điểm đó, các nhạc sĩ trẻ có mốt thêm "de" vào tên của mình. Năm 1901 , ông  gặp nhà khởi xướng âm nhạc dân tộc Tây Ban Nha Felipe Pedrell , người khuyên ông  phát triển âm nhạc dân tộc  từ âm nhạc dân gian  Flamenco  (Flemish) và nhạc kịch Tây Ban Nha - Zarzuela . Năm 1905  De Falla thắng hai giải thưởng: một cho chơi đàn piano và một cho Zarzuela  La vida breve.  Những  năm 1907 - 1914 , ông định cư ở  Paris  theo lời khuyên của Joaquín Turina và Víctor Mirecki Larramat , ông tiếp xúc với Claude Debussy , Maurice Ravel , Paul Dukas , Isaac Albéniz , Alexis Roland-Manuel , Florent Schmitt , Ricardo Vines và Pablo Picasso . Debussy  ngưỡng mộ nghệ thuật *Flamenco của Tây Ban Nha, khuyên  De Falla lấy  âm nhạc này là nguồn cảm hứng trong sáng tác Đêm trong vườn  Tây Ban Nha. Những sáng tác tiêu biểu của Manuel  de Falla là Limosna de amor . Zarzuela (1901), Los Amores de la Inés . Zarzuela (1902), El amor Brujo . Múa ba lê (1914-1915),  Solea . Âm nhạc ngẫu nhiên (1916),  Noches en los Jardines de España   (Đêm trong vườn  Tây Ban Nha)  (1911-1915).   Các bài hát  Dos rimas (1899-1900),   Preludios (1900),  Ojillos Negros của bạn (1902),  Siete canciones populares españolas (1914-1915),  Oración de las madres que Tienen một sus hijos en Brazos (1914), El pan de ronda (1915).  Các  nhạc phẩm khác:  Himno Marcial để Pedrellian (1937),  Melodia cho cello và piano (1897-1899), Mireya cho Flute và Piano Quartet (1899),  Piano Quartet (1899),  Romanza cho cello và piano (1899),  Serenata Andaluza cho Violin và Piano (1899)

Năm 1936 bắt đầu cuộc nội chiến Tây Ban Nha.  Năm   1939 , de Falla sang  Argentina tị nạn như một phản ứng chống lại chế độ Franco. Ông  qua đời  ở  Argentina năm 1946, Di hài của  de Falla được chuyển  về Tây Ban Nha  để trong  nhà thờ của thành phố quê hương  Cadiz . Ngày 19 tháng 11 năm 1965,  để tưởng nhớ tới nhà soạn nhạc dân tộc, Ngân hàng  Tây Ban Nha phát hành tờ tiền giấy 100 pesetas  có hình ảnh của Manuel de Falla ở phía trước.

 

    BALETT BA GÓC  

De Falla  viết vở balett  Ba góc  trong thời gian 1914-1919, tác phẩm  đậm  màu sắc dân gian Tây Ban Nha.  De Falla làm việc cùng với Sergei Diaghilev lại một lần nữa để hoàn chỉnh tác phẩm.  Gregorio Martínez Sierra   viết kịch bản theo truyện ngắn của  Pedro Antonio de Alarcón.   Vở   balett có 2 màn và 11 cảnh được công diễn ngày 22 Tháng 7 năm 1919  ở  Nhà hát Alhambra  London.  Các  diễn viên  là Tamara Karsavina , Léonide Massine và Leon Woizikowsky.

Vở Ballet xoay quanh 3 nhân vật: người vợ xinh đẹp của chủ cối xay , người chồng ghen tuông và láu cá , và   viên thống đốc. Viên thống đốc thích người vợ xinh đẹp của chủ cối xay, nhưng bị chồng bà dùng mưu mẹo đánh lừa, thống đốc bị tố giác và kết thúc trong tù. 


   NOCHES EN LOS JARDINES DE ESPAÑA - ĐÊM TRONG VƯỜN TÂY BAN NHA

Manuel de Falla  sáng tác Noches en los Jardines de España  (với phụ đề Symphonic  cho piano và dàn nhạc) từ năm 1909 đến năm 1916. Thơ giao hưởng này có 3 chương:
           1. En el Generalife (cuộc sống)
            2. Danza lejana (nhảy múa)
            3. En los Jardines de la Sierra de Cordoba (trong các khu vườn của vùng cao nguyên Córdoba)
De Falla  gắn kết chủ nghĩa ấn tượng Pháp với các ảnh hưởng văn hóa dân gian của Tây Ban Nha để tạo ra thơ giao hưởng  Đêm trong vườn Tây Ban Nha. Ngày 9 tháng 4 năm 1916 thơ giao hưởng của de Falla  lần đầu tiên được công diễn tại Nhà hát Hoàng gia ở Madrid. Chương một  tả  cuộc sống  trong cung điện mùa hè của  Alhambra ở gần  Granada.  Chương một đặc trưng bởi nét văn hóa Andalucia- người nghe thấy ngay đó cũng chính là văn hóa  Tây Ban Nha.   Trí tưởng tượng  của nghệ sĩ dương cầm và người nghe  bay vút  trong không gian của những nhịp điệu  vui nhộn đến từ âm nhạc dân gian Tây Ban Nha.  De Falla sử dụng đối trọng táo bạo  trong khả năng của mình bên cạnh phong cách viết chủ nghĩa ấn tượng với âm nhạc  dân gian Tây Ban Nha.   Âm nhạc dân gian đặc trưng của miền Nam Tây Ban Nha tiếp tục ở chương hai.  Chương ba trong các khu vườn của vùng cao nguyên Córdoba với điệu nhảy polo sống động cuồng nhiệt  được coi là samba của người Di-gan.    

 
*/  Flamenco  gắn kết chặt chẽ với sự phát triển lịch sử, xã hội và văn hóa của khu vực phía nam của Tây Ban Nha Andalusia,  với  âm nhạc truyền thống của văn hóa Andalucia.  Seville và Cadiz  là  hai địa danh của nguồn gốc vũ điệu flamenco.  Flamenco là tên của một nhóm các bài hát và điệu nhảy của Andalusia,  được coi là âm nhạc Tây Ban Nha truyền thống.   
 
Cập nhật theo nguyên bản của tác gỉa chuyển từ SàiGòn ngày 27.10.2013 .

Quay Lên Đầu Trang