Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới



NHÀ SOẠN NHẠC NGA

MIKHAIL IWANOWITSCH GLINKA

  (1804 - 1857)





Người ta gọi Glinka là “Mặt trời của âm nhạc Nga”. Hai bên tường của phòng hoà nhạc Nhạc viện Tchaikovsky ở Moscow có hai dãy ảnh của các nhạc sĩ vĩ đại. Đứng đầu một bên là Johann Sebastian Bach và bên còn lại chính là ảnh của Mikhail Glinka. Một sự tưởng thưởng xứng đáng cho những đóng góp vô cùng to lớn của ông đối với nền âm nhạc cổ điển Nga.

Mikhail Iwanowitsch Glinka sinh ngày 1 tháng 6 năm 1804, tại Novospasskoye gần Smolensk, Belarus Đế chế Nga trong một gia đình giàu có, ông có cơ hội tiếp xúc với âm nhạc dân gian và những tác phẩm đương thời do chính dàn nhạc riêng của người bác ruột biểu diễn. Mikhail hưởng một sự giáo dục đầy đủ từ nhỏ. Mikhail có năng khiếu âm nhạc. Năm 1816, cậu đi học tại Tsarskoe Selo trong một trường chỉ dành cho con em các gia đình quyền quí. Tại đây Glinka gặp Pushkin (hơn Glinka 5 tuổi) và đã nảy sinh một tình bạn đẹp đẽ giữa hai người. Năm 1818, Glinka được gia đình cho học nhạc tại Saint Petersburg. Opera của Mozart, Rossini đã thực sự cuốn hút ông và ý tưởng sáng tác một vở opera đầu tiên cho nền âm nhạc Nga đã được Glinka ấp ủ.

Trong những năm 1820, Glinka sáng tác rất nhiều bài hát cũng như các bản romance và bắt đầu trở nên nổi tiếng. Năm 1830, theo yêu cầu của bác sĩ Glinka có chuyến du lịch đến một số nước Tây Âu theo yêu cầu của bác sĩ để chữa bệnh. Nơi dừng chân đầu tiên là Đức, rồi sau đó là Thuỵ Sĩ và Italia. Thông thạo 6 ngoại ngữ cùng với tinh thần ham học hỏi nên chuyến đi mở rộng chân trời hiểu biết âm nhạc của Glinka. Ở Milan Glinka tiếp xúc với rất nhiều ca sĩ và nhạc sĩ nổi tiếng như Donizetti hay Bellini cũng như xem buổi trình diễn đầu tiên các vở opera Anna Bolena La Sonnambula. Năm 1833, Glinka qua Áo và gặp Joseph Lanner và Johann Strauss. Mùa đông năm 1834, Glinka sống ở St.Petersburg. Tại đây Glinka đã gặp Mariya Petrovna và hai người cưới nhau một năm sau đó. Thời gian này Glinka đang tìm ý tưởng cho một vở opera. Nhà thơ Vasili Zhukovsky gợi ý cho Glinka câu chuyện về người anh hùng Ivan Susanin, một người nông dân thế kỷ 17 đã hy sinh thân mình để cứu Sa hoàng thoát khỏi bọn quân Ba Lan xâm lược.

Ngày 27 tháng 11 năm 1836 vở opera đầu tiên của nền âm nhạc cổ điển Nga Life for the Tsar được công diễn tại Nhà hát lớn St.Petersburg trong sự hân hoan chào đón của tất cả công chúng yêu nhạc. Trong bức thư gửi cho mẹ, ông viết: “Đêm hôm trước mọi ước mơ của con đã trở thành hiện thực, vở opera được tất cả mọi người đón nhận”. Sa hoàng Nicolai đệ Nhất đến xem một buổi tập và có mặt trong buổi công diễn đã tỏ ra rất thích thú và tặng cho Glinka một chiếc nhẫn quý mà sau này Glinka cho vợ đeo. Glinka được mời làm nhạc trưởng cho dàn hợp xướng nhà thờ Hoàng gia với những đãi ngộ vô cùng ưu ái. Với lòng nhiệt tình cháy bỏng, Glinka bắt tay vào viết vở opera thứ hai trong khi đi thăm một dàn hợp xướng tại Ukraine. Lần này nội dung là dựa theo tác phẩm nổi tiếng Ruslan và Lyudmila của Pushkin. Đúng 6 năm sau ngày ra mắt Ivan Susanin, ngày 27 tháng 11 năm 1842, Ruslan và Lyudmila đã trình diễn buổi đầu tiên. Vở opera đã được rất nhiều nhạc sĩ khen ngợi trong đó có Liszt. Liszt đã ngẫu hứng phóng tác ngay một biến tấu dựa trên chủ đề “hành khúc Chernamor” để tặng khán giả. Ngày nay Ruslan và Lyudmila đã trở thành một tác phẩm thường xuyên được các nhà hát opera nổi tiếng đưa vào danh mục biểu diễn. Đặc biệt bản overture tràn ngập không khí lễ hội, vui tươi luôn được vang lên ở khắp nơi trên thế giới như là một tác phẩm độc lập.

Năm 1844, Glinka lại tiếp tục cuộc du lịch châu Âu của mình. Lần này điểm đến là Pháp. Tại Paris, ông làm quen và trở thành bạn của Berlioz. Sự khác biệt về văn hoá, phong tục ngôn ngữ cùng với một nền âm nhạc dân gian vô cùng phong phú trong chuyến du lịch Tây Ban Nha khiến Glinka có cảm hứng và sáng tác hai bản overture “Jota Aragonesa” (1845) và “Summer Night in Madrid” (1851). Tác phẩm mang đậm dấu ấn của các bản dân ca Nga thể hiện trong bản nhạc Kamarinskaya . Kamarinskaya có sức lôi cuốn mạnh mẽ đến nỗi Tchaikovsky phải thốt lên: “Mọi tác phẩm âm nhạc cổ điển của Nga đều xuất phát từ Kamarinskaya

Mùa xuân năm 1856, Glinka thực hiện chuyến du lịch cuối cùng của mình đến Berlin. Glinka qua đời ngày 15 tháng 2 năm 1857 ở Berlin vì bệnh cúm. Theo ước nguyện thi thể ông được đưa về Nga, chôn tại nghĩa trang Alexander Nevsky.

MẶT TRỜI CỦA ÂM NHẠC NGA

Lịch sử âm nhạc một nước gắn liền với lịch sử đất nước đó. Lịch sử của nước Nga bắt đầu từ lịch sử Nhà nước Đông Slav - nước Nga Kiev. Cuối thế kỷ 14. Ivan Hung đế, vị vua đầu tiên xưng tước vị Sa hoàng, đã kết thúc quá trình này và liên kết các khu vực xung quanh dưới ảnh hưởng của Moskva và xâm lược những vùng đất rộng lớn ở Siberi. Đế chế Nga ra đời. Nga đã thiết lập quyền lực và ảnh hưởng khắp thế giới từ thời Đế chế Nga. Pyotr Đại đế, Sa hoàng từ 1689 tới 1725, đã thành công trong việc đem các tư tưởng và văn hóa từ Tây Âu vào Nga. Với diện tích 17,075,400 km², Nga là nước có diện tích lớn nhất thế giới. Nga có trữ lượng khoáng sản và năng lượng lớn nhất thế giới. Đế chế Nga, nhưng nền âm nhạc nước Nga đầu thế kỷ 19 còn quá non trẻ, niềm khát khao sáng tác ra những tác phẩm mang phong cách Nga, tạo lập nên một trường phái âm nhạc cổ điển Nga hùng mạnh có thể sánh ngang với các nền âm nhạc Đức, Italia, Áo, Anh, Pháp trở thành nhu cầu cấp thiết. Trong lịch sử âm nhạc thế giới, những nhạc sĩ mở đường cho âm nhạc hiện đại của đất nước mình thì Mikhail Glinka có cả thiên thời địa lợi nhân hòa: có thiên bẩm âm nhạc, nhà giàu, đất nước cần, bạn bè toàn người tài giỏi chân tình. Âm nhạc của Glinka luôn tràn đầy những giai điệu của dân ca Nga, mang phong cách Nga: opera Ivan Susanin đã khai sinh nền âm nhạc kinh điển của Nga opera tráng ca-thần thoại Ruslan và Lyudmila đã vạch ra con đường phát triển của rnghệ thuật opera Nga. Vales fantasie, Capriccio brillante, các bản overture Điệu Hota vùng Aragon, Đêm ở Madrid, và bản Kamarinskaya là các tác phẩm có vai trò quan trọng trong việc hình thành nền giao hưởng của Nga. Glinka kế thừa tinh hoa của các nhà soạn nhạc Nga đi trước và mở ra một giai đoạn phát triển mới trong lịch sử âm nhạc Nga. Nhiều nhạc sỹ sau này như Tchaikovsky, Balakirev, Mussorgsky, Rimsky-Korsakov... đều chịu sự ảnh hưởng của Glinka và coi ông là cha đẻ của nền âm nhạc cổ điển Nga.


Cập nhật theo nguyên bản của tác gỉa chuyền từ SàiGòn ngày 20.9.2013 .

Trang Trước
Trang Tiếp Theo

Quay Lên Đầu Trang