Chùa Bà Ấn Giáo – Đền Mariamman Ngày Nay



Không phải ngẫu nhiên mà chùa Bà Ấn Giáo tham gia Chương trình “Mỗi tháng một tấn gạo” do Mặt trận Tổ quốc Quận 1 phát động và vận động được bắt đầu từ giữa năm 2011 tới nay. Hoạt động xã hội – từ thiện này là do thực hiện theo truyền thống “cứu độ an sinh” của chùa từ xa xưa.

Quận 1 có 10 phường. Theo chương trình này, bình quân mỗi phường nhận được 100 kg gạo mỗi tháng để cấp phát cho 10 hộ nghèo khó, người neo đơn, tật bệnh. Trên một năm qua, chùa Bà đã tặng gạo cho Ban vận động quỹ Vì người nghèo của Mặt trận quận 1 là 15 tấn gạo và có 1.500 lượt hộ khó khăn nhận được gạo của đông đảo bà con xa gần là tín hữu của chùa đem tới cúng dường nhưng gián tiếp trở thành gạo tình gạo nghĩa đối với bà con còn khó khăn về cuộc sống.

Như vậy, cứ mỗi tháng qua đi là có 100 hộ nghèo của quận 1 nhận được gạo tặng của chùa. Ngoài số gạo trên, chùa Bà còn ủng hộ cho nhiều cơ sở từ thiện - xã hội khác ở các xã, phường, quận huyện thuộc thành phố Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh thuộc vùng sâu vùng xa như Bình Long, Tây Ninh, Đồng Nai, Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh và cứu trợ các bà con ở vùng lũ lụt, bão giông thông qua Mặt trận thành phố Hồ Chí Minh từ ba năm nay. Cứ mỗi lần tặng gạo, chùa còn tặng kèm theo một số lượng muối i-ốt cũng do bà con tín hữu của chùa đem tới cúng dường. Không chỉ có bấy nhiêu thôi. Chùa Bà còn làm từ thiện –xã hội bằng tiền công đức của bá tánh như tặng nhà tình thương, nhà tình nghĩa, nhà Đại đoàn kết và cầu giao thông nông thôn, học bổng Nguyễn Hữu Thọ, ủng hộ các chương trình truyền hình gây quỹ cứu trợ, quỹ tình thương tình nghĩa của các tỉnh thành, kể cả thủ đô Hà Nội, giúp đỡ các gia đình khó khăn, bệnh nhân nghèo, các cháu là nạn nhân chất độc da cam, trẻ em cơ nhỡ, người già neo đơn, tật bệnh v.v…thông qua các đoàn thể chính trị - xã hội như Mặt trận, Phụ nữ, Cựu chiến binh, Chữ thập đỏ, Cựu TNXP, Cựu tù chính trị - tù binh …với sự xác nhận hay giới thiệu của các cơ quan và chính quyền địa phương. Tính chung, số tiền làm từ thiện – xã hội của chùa lên tới hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Sở dĩ làm được điều này là do Ban Quản trị của chùa đồng tâm hiệp lực, đoàn kết gắn bó trong điều hành cơ sở tín ngưỡng nói trên sau ba năm đổi mới cung cách hoạt động tăng cường nhân sự với sự tham gia hỗ trợ và tạo điều kiện của Nhà nước. Ban Quản trị gồm có 5 thành viên, trong đó có hai thành viên là người cũ của chùa, đều là người Việt dân tộc Khmer, gốc ở Trà Vình, chuyên lo công việc cúng lễ, mỗi ngày vào hai thời điểm là buổi sáng và buổi tối. Tuy không phải là giáo sĩ nhưng họ quen thuộc cách thức cúng lễ do có nhiều năm phục dịch trong chùa dưới thời các ông trụ trì là người Ấn Độ một thời gian sau ngày miền Nam được giải phóng. Trước đó, chùa còn có các giáo sĩ làm lễ theo đúng nghi thức Ấn giáo như các đền cùng loại ở Singapore và Malaysia.

Mới đây, có vợ chồng ông Maroday (người Ấn lai Việt – cha Ấn mẹ Việt quê ờ Hốc Môn, tên Việt Nam là Trần Văn Đê), hiện nay là một doanh nhân nổi tiếng định cư ở quốc gia Panama (Trung Mỹ) thường xuyên về Việt Nam để mua hàng hóa nội địa sang bán ở các nước thuộc Châu Mỹ La Tinh. Công việc kinh doanh của Công ty Vilco do vợ chồng ông làm chủ ngày càng phát đạt mà hai người đều tin tưởng vào sự linh thiêng phù hộ của bà thánh Mariamman. Cả hai vợ chồng đều trải qua thời niên thiếu ở khu vực chợ Bến Thành, đặc biệt đều có thời gian phục dịch ở chùa này. Năm nay ông Maroday đã trên 70 tuổi, cho biết thuở nhỏ ông sống trong chùa vào những năm 1950-1960. Một tấm ảnh cũ cho thấy ông là một trai trẻ gầy ốm đang tham gia khiêng kiệu “ông sư tử” trên có đặt tượng bà Mariamman trong một buổi lễ Vía Bà. Tượng này được khiêng từ trong chính điện chùa ra ngoài phố và đi vòng quanh một số đường phố chung quanh khu vực chùa theo tập quán Ấn Giáo. Sau đó, tượng được quay về chùa và diễn ra lễ “bắn cung” trên sân thượng chùa. Có tới mấy chiếc cung tre được một giáo sĩ bắn ra tứ phía. Tục truyền, nếu ai bắt được một mũi tên này thì sẽ gặp được nhiều sự may mắn. Có một bé gái ở nhà bên cạnh chùa may mắn bắt được một chiếc tên thiêng của bà Mariamman. Hiện nay cô bé gái ấy là một phụ nữ luống tuổi sống hạnh phúc và giàu có.

Đây là tục lệ của bà Mariamman thời sinh tiền, bà sống trong rừng sâu, thường ngày bà sử dụng cung tên để săn bắn thú rừng. Chẳng may, bà trở thành người “sinh nghề tử nghiệp”. Bà qua đời do bị lạc tên của các thợ săn khác. Bà rất linh thiêng được người dân miền Nam Ấn Độ tôn thờ trong các ngôi đền và xem bà như hóa thân của thần Siva thường xuất hiện với nhiều hình thể khác mà các ngôi đền Ấn Giáo đều thờ cúng. Do đó, ngày nay, trong lễ Vía Bà, người trong chùa làm nhiều hình mũi tên ngược bằng loại lá dừa non treo khắp nơi trong chùa xen lẫn với lá xoài. Trước cổng chùa lại trồng thêm hai cây chuối tươi xum xuê lá và vừa có bắp chuối vừa có chuối non, tượng trưng cho sự sinh sản của muôn loài mà bà thường hóa phép cứu rỗi chúng sinh, giúp đời, phù hộ cho những người cùng khổ như bà trong thời niên thiếu bị bệnh ghẻ lở, người đời ruồng bỏ. Và chính những người Ấn gốc bang Tamil ở miền Nam Ấn Độ tới sinh sống ở khu vực chợ Bến Thành đều là những người người lao động có hòan cảnh khó khăn và thường sống về nghề nuôi dê và bán sữa tươi. Chính cộng đồng người cùng khổ này đã xây dựng ngôi đền có tên Mariamman để làm nơi cầu nguyện hàng ngày.

Hiện nay, nhờ có sự phối hợp, điều hòa công việc, trách nhiệm với nhau mà Ban Quản trị mới đã kiện toàn tổ chức, củng cố hoạt động các mặt từ phục vụ cúng lễ, bảo vệ môi trường, duy tu tôn tạo cơ sở tín ngưỡng mang dấu ấn văn hóa Ấn Độ - một di tích cổ tồn tại trên 100 năm nay và hoạt động từ thiện – xã hội mang tính truyền thống của chùa.

Lễ hội vía Bà Mariamman hàng năm diễn ra một tuần lễ trong tháng 10 dương lịch. Lễ Vía tuy được tổ chức đơn sơ theo tập quán nhưng đã thu hút được nhiều người Ấn Độ, người Việt lai Ấn và đông đảo bá tánh khác tới lui cúng lễ rất sùng kính. Trong buổi lễ Vía Bà năm nay mới vừa diễn ra vào hạ tuần tháng mười, có cả ông Maroday và Tổng Lãnh sự Ấn Độ tại thành phố Hồ Chí Minh cùng nhiều quan khách là các chức sắc của Chính quyền và các Đoàn thể phường, quận và thành phố tham dự.

Nhân dịp này, Ban Quản trị đã giới thiệu nhiều hạng mục công trình mới được chỉnh trang tôn tạo như : lát đá hoa cương (granite) mới thay cho nền gạch cũ dọc theo hành lang và quanh chính điện, trong đó có bảy hoa văn mỹ thuật nhập khẩu từ nước ngoài kích cỡ 2m x 2m, sửa lại và ốp đá hoa cương cổng phụ ra vào chùa có dáng dấp như cổng chính theo kiểu nghệ thuật kiến trúc Ấn Độ, thay mới vuông rào bằng đồng trước chính điện – nơi dành riêng cho người phục dịch cúng lễ, xây dựng hai mái vòm màu xanh tôn tạo vẻ mỹ quang cho chùa đồng thời để che mưa nắng bảo vệ chính điện, sau cùng là lắp đặt chiếc cầu thang mới lát đá hoa cương với tay vịn bằng hoa văn sắt để lên sân thượng, nơi đây có hai tòa tháp đặc trưng kiến trúc Ấn Giáo.

Tháp Gopura cao 12 mét nằm trên cổng chính ra vào chùa được chiếu sáng vào đêm bằng hệ thống đèn cao áp rọi sáng trông thật hoành tráng và lộng lẫy sắc màu. Ông Maroday cho biết :”Từ 60 năm qua, tới nay chùa Mariamman mới có một số hạng mục công trình được chỉnh trang tôn tạo đáng giá, đã làm tăng thêm vẻ mỹ quang và tráng lệ nơi nổi tiếng linh thiêng và có nhiều bá tánh không phân biệt tôn giáo, sắc tộc và người nước ngoai tới tham quan, cầu nguyện ngày càng đông. Đây là một điểm sáng du lịch của thế giới và địa điểm tín ngưỡng rất tốt ở phường Bến Thành Quận 1 thành phố Hồ Chí Minh.

Thật sự đây là ngôi đền Ấn giáo thờ thần nữ Mariamman (Mariamman Hindu Temple), một nhân vật có nhiều huyền thoại của tín ngưỡng dân gian Ấn Độ gắn với truyền thuyết cứu nhân độ thế ở miền Nam nước này. Trên địa bàn quận 1 có ba đền cùng loại, một đền thờ Bà hai đền thờ Ông nhưng tất cả đều là hóa thân của ba vị thần có liên quan tới Ấn Giáo và Ba La môn giáo : Siva, Vishnu và Brahman. Tín ngưỡng này còn thờ biểu tượng sinh khí của phụ nữ (Yoni) và đàn ông (Linga). Nhiều ngôi đền cổ có kiến trúc nghệ thuật Ấn Giáo theo mô-típ này phổ biến ở các thành phố lớn của các nước Đông Nam châu Á như Kuala Lampua (Malaysia), Singapore, Bangkok (Thái Lan), thành phố Hồ Chí Minh (Việt Nam)…


_____________________________________________________



© Tác giả giữ bản quyền.
. Đăng ngày 06.11.2012 theo nguyên bản của tác giả chuyển từ Sài Gòn.
. TRÍCH ĐĂNG LẠI VUI LÒNG GHI RÕ NGUỒN NEWVIETART.COM .