TỪ MARYLAND ĐI THĂM
DI TÍCH LỊCH SỬ HOA KỲ



Hùng Vương - Thục – Trưng – Tiền Lý (Hậu Lý) – Ngô –
Đinh – Tiền Lê – Lý – Trần – Hồ -
Lê Sơ – Mạc (Nam Bắc triều) – Lê (Trung hưng)–Tây Sơn – Nguyễn
Lịch sử TIÊN RỒNG !

(Lời mới cùa bài hát “London Bridge”)

Chúng ta biết rằng kề từ vương triều Tây Sơn ờ nước ta thì Hoa Kỳ mới bắt đầu hình thành. Sau khi Hoàng đế Quang Trung lên ngôi năm 1788 thì Mỹ vừa mới có Bản Tuyên ngôn Độc lập vào ngày 4-7-1776, xác lập nền độc lập của 13 Thuộc địa cũ của người Anh – trở thành 13 Tiểu bang đầu tiên của một nước Liên bang mới: Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ (USA) với bản Hiến Pháp ban hành năm 1787, rồi năm 1788 nước Mỹ bầu George Washington làm Tổng Thống đầu tiên của mình. Lần đầu tiện có một bản Tuyên ngôn Độc lập và chế độ Tổng thống xuất hiện trên thế giới!

Trải qua quá trình lịch sử 4 000 năm của nước ta – thời kỳ chế độ Phong kiến gần cáo chung – Hoa Kỳ mới hiện diện trên bản đồ thế giới.

THỜI KỲ LẬP QUỐC HOA KỲ

Hàng ngàn năm trước, thế giới còn lại chưa biết đến Châu Mỹ và các dân tộc sinh sống trên đó. Người Vikings từ bán đảo Scandinavia đã đến thăm Canada vào khoảng 1000 SCN nhưng họ không ở lại. Sau đó dưới đời nhà Minh có người Trung Quốc là Trịnh Hòa (sống cùng thời với Nguyễn An, người Việt – người đã xây Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh nhưng ít được biết đến) đã sang Châu Mỹ rồi cũng về nước.

Cuối cùng, vào năm 1492, một thủy thủ gan dạ người Ý tên là Christopher Columbus (Cristoforo Colombo, tên Ý) đã đến vùng Caribean, trong khi ông đang tìm hải trình từ Châu Âu đến Ấn Độ. Columbus cũng không ở lại Châu Mỹ.

Chỉ đến thế kỷ 16 thì người Pháp, Tây Ban Nha và Anh mới bắt đầu đến sống ở Bắc Mỹ. Vào đầu thế kỷ 17, có hai nhóm người Anh khác nhau đã thực hiện hai chuyến hải trình nguy hiểm, vượt Đại Tây Dương sang Bắc Mỹ :

- Nhóm đầu tiên: gồm các nông dân vào năm 1607, bắt đầu chiếm thuộc địa ở Jamestown, thuộc Virginia (VA). Nhóm này nhận thấy ở đây cây thuốc lá trồng được dễ dàng, nên họ đem nô lệ từ Châu Phi sang Bắc Mỹ để trồng thuốc lá. Hút thuốc thời đó mới du nhập từ dân da đỏ - trở thành là một phong trào rất thời thượng, quý phái ờ nước Anh và người Mỹ thu hút được lợi nhuận lớn lao về thuốc lá từ Châu Âu.

- Nhóm thứ hai: gồm 101 người Anh đã đến Plymouth, Massachusetts (MA) vào năm 1620 trên con tàu Mayflower. Nhóm người Hành hương này – chống lại giáo hội Anh giáo – được một số người Da đỏ tốt bụng (dân bản địa ở Bắc Mỹ, mà Columbus lầm là người Ấn Độ nên gọi họ là Indian) giúp đỡ, hướng dẫn cách thức trồng bắp. Đến mùa thu năm 1621, nhóm người Hành hương đã tổ chức một bữa tiệc thịnh soạn để cảm ơn Thượng đế về thức ăn đầu tiên mà họ đã tự trồng được. Đó là ngày lễ Tạ Ơn (Thanksgiving), người Mỹ và Canada đều tổ chức lễ này rất trong thể, ngày này tất cả các thành viên gia đình đều về đoàn tụ, cùng ăn gà Tây quay (gà này được tìm thấy ờ Bắc Mỹ- vì có màu lông sặc sỡ trông giống quốc phục Thổ Nhĩ Kỳ nên người ta đã gọi tên gà Tây là Turkey).

- Tới năm 1770, 13 Thuộc địa hình thành dọc theo bờ phía đông Bắc Mỹ , tất cả do người Anh đô hộ.

Tháng 12 năm 1773, một số dân Mỹ đã ném 342 thùng trà xuống biển ờ Boston, bởi vì họ không muốn đóng thuế cho người Anh. Nước Anh tức giận, vài tháng sau xảy ra trận đánh ở Bunker Hill, gần Boston, MA thì cuộc chiến tranh giữa người Anh và 13 Thuộc địa đã bắt đầu.

- Một nông dân ở Virginia là George Washington lãnh đạo chiến thắng người Anh – với sự hỗ trợ cùa người Pháp. 13 Thuộc địa (Colonies) cũ đã trở thành 13 Tiều bang (States) với quốc hiệu “United States of America” - quốc kỳ “the Stars and Stripes” có 13 sọc đỏ – trắng tượng trưng cho 13 Tiểu bang nguyên thủy, góc trên có 13 ngôi sao trắng trên nền xanh dương (trước đó góc cờ là quốc kỳ Anh), sau đó cứ một Tiểu bang nào gia nhập vào Liên Bang thì gắn thêm một ngôi sao. Hiện nay cờ Mỹ có 50 ngôi sao tương ứng với 50 Tiểu bang, ngoại trừ thủ đô Washington, DC.

NHỮNG CỐ ĐÔ CỦA VIỆT NAM - HOA KỲ
VIỆT NAM

Như chúng ta đã biết, nước ta có các Cố đô sau:

    1.- Thời vua Hùng Vương, kinh đô là Phong Châu (tình Phú Thọ)

    2.- Thời Thục Phán, kinh đô là Cổ Loa (nay thuộc Hà Nội)

    3.- Thời Trưng Vương, kinh đô là Mê Linh (Hà Nội)

    4.- Thời Tiền Lý, kinh đô Long Biên (Hà Nội)

    5.- Nhà Ngô , kinh đô Cổ Loa

    6.& 7.- Nhà Đinh và Tiền Lê, kinh đô Cổ Loa

    8.- Nhà Lý, kinh đô Thăng Long (Hà Nội)

    9.- Nhà Trần, kinh đô Thăng Long

    10.- Nhà Hồ, kinh đô Tây Đô (Thanh Hóa)

    11.- Nhà Lê Sơ, kinh đô Đông Đô (Hà Nội)

    12.- Nhà Mạc, kinh đô Đông Đô

    13.- Nhà Lê (Trung hưng), kinh đô Tây Kinh (Thanh Hóa) và Đông Kinh (Hà Nội)

    14.- Nhà Tây Sơn, kinh đô Phú Xuân (Huế)

    15.- Nhà Nguyễn, kinh đô Phú Xuân.

    Thủ đô hiên nay của Việt Nam là Hà Nội – cũng là cố đô Cổ Loa, Mê Linh, Long Biên, Thăng Long, Đông Đô và Đông Kinh trước đây.

HOA KỲ

Hoa Kỳ có các Cố đô sau:

    1/- Cố đô Kháng chiến chống Anh là Boston, MassachusettsA (nên Zip code, mã số bưu chính, được bắt đầu từ Tiều bang này là: MA 01 xxx, 02 xxx, hai số đầu chỉ Tiểu bang, ba con số xxx để chỉ: City, County, Township. Cứ nhìn vào Zip code thì biết ngay địa chì đó thuộc Tiều bang, thành phố, hạt , thị trấn nào. Tiểu bang lớn như CA, NY mỗi nơi có 7 Zip code).

    2/- Cố đô đầu tiên là Philadelphia, tiểu bang Pennsylvania (PA) : nơi Tồng thống Washington sống và làm việc tại Dinh Độc Lập (Independence Palace) có chiếc Chuông Hòa Bình – quốc bảo thứ hai sau Tượng Nữ thần Tự do ờ New York.

    3/- Cố đô thứ hai là New York City ( nằm ở giữa Phố Wall, nay có bia kỳ niệm và tượng Washington ờ nơi này)

    4/- Cố đô Miền Nam thời Nội chiến (1861 – 1865) : 11 tiều bang Miền Nam ly khai khòi Liên Bang và chọn Richmond, VA làm Thủ đô với tên nước “Confederate States of America” - cờ “the Stars and Bar” (có một thanh màu đỏ nằm ngang trên nền trắng, góc trên với 11 ngôi sao trên nền xanh dương) và có Tổng thống riêng, Jefferson Davis (để đối lập với Tổng thống Abraham Lincoln của Liên Bang).

    5/- Thủ đô chính thức mang tên vị Tổng thống đầu tiên: Washington, DC (District of Columbia, các Tiểu bang khác có 5 thành phố mang tên Columbia - để nhớ về Christopher Columbus, người tìm ra Châu Mỹ). Tổng thống Jefferson bắt đầu vào sống ở dinh Tổng thống là Nhà Trắng khi xây xong.

TỪ MARYLAND ĐI MỘT VÒNG THĂM LỊCH SỬ HOA KỲ

Người viết vừa mới sang thăm con gái đang sinh sống ớ tiều bang Maryland (đặt tên theo hoàng hậu Henrietta Maria – vợ của vua Anh Charles đệ I) – là một trong 13 Tiều bang nguyên thủy. Từ tiều bang này làm tâm điểm, chúng ta có thể đi một vòng thăm các di tích lịch sử thiêng liêng của Liên bang trẻ tuổi này:

- Từ Maryland (MD) này, chúng ta đi khoảng 3 giờ xe hơi sẽ đến Boston, MA – thủ đô kháng chiến Hoa Kỳ.

- Đi độ 2 giờ xe thì chúng ta đến Philadelphia – thủ đô đầu tiên.

- Chúng ta đi tiếp gần 3 giờ xe thì đến New York City (nằm trong tiểu bang mang cùng tên New York, NY) là thủ đô thứ hai.

- Cũng đi độ 3 giờ xe chúng ta sẽ tới Richmond, VA - thủ đô của Miền Nam thời Nôi chiến.

- Từ Maryland, chúng ta đi tới gần nhất là Washington, DC chỉ trong hơn một giờ đi xe hơi – vì Thủ đô nằm trong đất đai cũ của hai tiểu bang Maryland và Virginia. Chỉ vì một việc nhỏ do hiều lầm giữa hai bộ phận bảo vệ của thành phố Philadelphia, PA và Dinh Độc Lập (nơi vị Tồng thống đầu tiên sinh sống cũng thuộc thành phố này) mà Tổng thống quyết định đề nghị hai tiều bang trên nhường cho Liên Bang một miếng đất nhỏ để xây dựng Thủ đô Liên bang, riêng biệt hẳn với các Tiều bang khác. Đó là District of Columbia mà trong đó có: thủ đô Hoa Kỳ là City of Washington, cùng với Washington County và Georgetown – có Zip code là DC 20 xxx (để khỏi ngộ nhận với một tiểu bang mang cùng tên Washington, Zip code là WA 98 xxx, 99 xxx nằm ở Bờ phía tây Hoa Kỳ).

Maryland có Zip code là MD21 xxx, MD20 xxx (chung Zip code với DC vì Thủ đô có dân số ít và tiểu bang MD nằm sát bên Washington, DC).

Người viết sang Hoa Kỳ , sống ở Bel Air, County-seat của Harford County (một trong 24 Counties và một City là Baltimore của MD) nên có Zip code là 21 014 (Tiểu bang MD, thành phố Baltimore, hạt Harford, thị trấn Bel Air). Vì thế Hoa Kỳ có 50 Tiểu bang với hệ thống hành chính gọn nhẹ là City – County – Countyseat – Township.

Thật là đáng tiếc vì trước đây, khoảng năm 1980, có người đã đề nghị Bưu chính VN dùng Mã số Bưu chính gọn nhẹ như Zip code của Hoa Kỳ, nhưng ý kiến đó đã bị lờ đi !


___________________________________

(Tham khảo: nhiều tài liệu và trên Internet)

© Tác giả giữ bản quyền.
. Cập nhật ngày 25.11.2011 theo nguyên bản của tác giả từ SaìGòn .
. Đăng tải lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com