SỨC MẠNH DÂN TỘC VIỆT NAM

Khí thiêng sông núi ảnh hưởng tới con người, tạo nên sức mạnh của con người. Đất nước Việt Nam nằm bên bờ biển Thái Bình Dương, dọc theo dãy Trường Sơn, có núi cao, sông rộng với biển cả mênh mông. Non nước này, núi hùng vĩ, biển bao la, tất nhiên phải là địa bàn cư trú của một dân tộc oai hùng, và chúng ta có thể kiêu hãnh tự hào chúng ta là dân tộc đó.

Thực vậy, dân tộc Việt Nam là một dân tộc mạnh đã từng bao nhiêu phen chống lại bạo lực muốn xâm lấn đất nước. Tổ tiên chúng ta với những phương tiện thô sơ đã đắp thành, đào hào, gìn giữ đất nước. Thành cao, hào sâu chỉ giữ vững được với sức mạnh của con người, với ý chí quyết thắng. Thành nào vững bằng Vạn Lý Trường Thành, vậy mà nhà Minh Trung Hoa đã thua, và quân Mãn Thanh đã vượt thành lũy để cai trị cả nước Tàu.

Cũng đám quân Mãn Thanh kiêu hùng ấy, khi chúng sang Việt Nam theo sự cầu cứu của Lê Chiêu Thống cõng rắn cắn gà nhà, chúng đã bị quân Việt Nam ta, dưới quyền lãnh đạo của vua Quang Trung đánh cho tan nát tơi bời ở trận Đống Đa vào ngày mồng năm tháng Giêng năm Kỷ Dậu (1789).

Hai mươi vạn quân Thanh, bị quân ta tiêu diệt thây chất thành núi, máu chảy thành sông.

Hình ảnh vua Quang Trung đã ghi vào tâm khảm người Việt Nam. Giới bình dân không biết mặt Ngài, theo chiến công oanh liệt hiển hách oai hùng của Ngài, tưởng tượng ra hình dáng một vị tướng quân dũng mãnh, đã họa hình Ngài theo sự tưởng tượng đó, cưỡi ngựa cầm ngọn giáo oai nghiêm trong một bức tranh Tết thời bình.

Dán bức tranh trên tường trong ngày Tết, giới bình dân đã thán phục Ngài, và cũng nhắc nhở để con cháu hiểu về Ngài, hiểu về sức mạnh của dân tộc qua những người áo vải, qua những nông dân, thời bình thì lo làm ăn cày cấy, nhưng thời loạn lại nhất tề xông ra cứu nước. Sức mạnh dân tộc Việt Nam tiềm tàng trong mọi người, và chính sức mạnh này đã giúp dân ta quật khởi khi bị quân giặc uy hiếp.

Trước vua Quang Trung, vua Lê Thái Tổ khởi nghĩa ở Lam Sơn cũng chỉ là một nông dân uất hận về giặc Minh dày xéo non sông đất nước đã khởi nghĩa ở Lam Sơn tự xưng là Bình Định Vương để đánh đuổi quân giặc.

Sau mười năm gian khổ, giặc mạnh ta yếu, những tưởng giặc đè bẹp nổi quân ta, nhưng giặc đã thua:

Nực cười châu chấu đá xe

Tưởng rằng chấu ngã ai dè xe nghiêng

Sức mạnh của dân tộc không ở nước rộng, quân nhiều mà ở tinh thần muốn mạnh. Nước Tàu rộng, dân Tàu đông, giặc Minh tàn ác, không những chỉ muốn chiếm đất nước ta mà chúng còn muốn đồng hóa dân ta. Nước ta nhỏ, dân ta không nhiều, nhưng trước thế giặc lớn chúng ta đã tự tạo sức mạnh muôn người như một, theo Bình Định Vương quyết tâm đuổi giặc. Sau mấy năm khởi nghĩa trận Tụy Đông, nghĩa quân đã đại thắng Vương Thông, trận Chi Lăng đã giết chết Liễu Thăng và năm 1428 quân Minh đã đại bại.

Thắng quân Minh, Bình Định Vương đã tha không giết chúng, câu nói nhân từ lịch sử còn ghi tới ngày nay: “Phục thù báo oán là cái thường tình của con người, nhưng cái bản tâm người có nhân không muốn giết người bao giờ”.

Giặc Minh tan, bài Bình Ngô Đại Cáo báo cáo cho dân chúng biết công việc diệt giặc đã xong.

Bình Ngô Đại Cáo do cụ Nguyễn Trãi thảo ra là một áng văn giá trị đời Lê, lời lẽ mạnh mẽ và đanh thép mà dưới đây là mấy câu đầu :

“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, quân điếu phạt trước lo trừ bạo. Như nước Việt ta từ trước, vốn xưng văn hiến đã lâu, núi sông bờ cõi đã chia, phong tục Bắc Nam cũng khác.

Từ Đinh, Lê, Lý, Trần gây nền độc lập, cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương. Dẫu cường nhược có lúc khác nhau, song hào kiệt đời nào cũng có.

Vậy nên: Lưu Cung sợ uy mất vía, Triệu Tiết nghe tiếng giật mình. Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô, sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã”.

Bài Bình Ngô Đại Cáo còn dài, chúng tôi chỉ xin nêu mấy câu để thấy cái hùng mạnh trong văn khí Việt Nam, nó tiêu biểu cho cái sức mạnh tiềm tàng của dân tộc.

Có cứng mới đứng đầu gió, dân tộc ta có mạnh mới chống cự được giặc phương Bắc, đuổi được giặc phương Tây, oai hùng trên đường Nam tiến xây dựng giang sơn gấm vóc ngày nay. Bổn phận của con cháu phải ra công gìn giữ.

Nhìn một lão ông Việt Nam với chòm râu bạc trông thật hiền, nhưng bên trong cái hiền từ, qua đôi con mắt, là cả sự quắc thước của tuổi già. Hoàn cảnh đến, ông già này có thể sẽ là một Bá Lý Hề đời Xuân Thu, ngoài sáu mươi tuổi mới làm tướng cầm quân dẹp giặc, hoặc có thể sẽ là một Khương Tử Nha hội họp 800 trấn chư hầu ở bến Mạnh Tần để trừ bạo trụ.

Dân tộc Việt Nam đã từng có những người trẻ như Hoài Văn Hầu Trần Quốc Toản “phá cường địch báo hoàng ân”, với tuổi nhỏ cầm quân đánh tan giặc mạnh. Đấy là sức mạnh của tuổi trẻ cương cường, đấy là sức mạnh của dân Việt Nam bất khuất. Sức mạnh này tiềm tàng trong thời bình, đã luôn luôn biểu lộ mạnh mẽ những khi tổ quốc lâm nguy.

Những trang hào kiệt cứu nước, tượng trưng cho sức mạnh của dân tộc, thường xuất thân từ mọi giới, nhưng một số lớn từ giới bình dân. Vua Đinh Tiên Hoàng chỉ là một trẻ chăn trâu khi nhỏ tuổi, vậy mà sau này đã dẹp loạn thập nhị sứ quân, thống nhất giang sơn lập nên nhà Đinh tuy ngắn ngủi nhưng danh tiếng lưu muôn đời.

Vào thế kỷ thứ X, đất nước chúng ta đã từng bị phân chia làm 12 mảnh, mà sự thống nhất cũng đã được thực hiện dễ dàng nhờ ý chí của dân tộc. Dân ta muốn thống nhất đất nước ai mà chia rẽ nổi, lịch sử đã nhiều lần chứng minh với thời đại Nam Bắc Triều Lê, Mạc, với thời đại Trịnh Nguyễn phân tranh, nhưng sau cùng nước Việt Nam bao giờ cũng là nước Việt Nam duy nhất, bất khả phân.

Có lúc đất nước tuy qua phân, nhưng ý chí của dân tộc là thống nhất, với sức mạnh tiềm tàng trong mọi tầng lớp dân chúng, nhất định không ai ngăn cản được sự thống nhất của Việt Nam. Bao nhiêu anh hùng đã quên mình vì nước, và chúng ta đã từng thắng những quân địch mạnh hơn với khí giới tối tân như ông Nguyễn Trung Trực đã thắng quân Pháp ở Nhật Tảo.

Hỏa hồng Nhật Tảo oanh thiên địa

Kiếm bạc Kiên Giang khấp quỷ thần

Lửa hồng Nhật Tảo lừng trời đất

Gươm bạc Kiên Giang khóc quỷ thần

Hai câu thơ trên trích trong một bài thơ của cụ Huỳnh Mẫn Đạt nhắc lại công trạng của cụ Nguyễn Trung Trực.

Cụ Nguyễn Trung Trực đã bị giặc Pháp giết, nhưng dân chúng Việt Nam còn nhớ ơn cụ. Tại Kiên Giang dân chúng lập đền thờ cụ tại các xã Vĩnh Thanh Vân và Vĩnh Hòa Hiệp.

Cái chết của cụ đã kích thích cho lòng dân thêm hăng hái căm thù quân Pháp và tạo sức mạnh cho dân ta trong những cuộc nổi dậy chống quân thù.

Mỗi khi chúng ta đi qua một ngôi đền thờ cúng một vị anh hùng dân tộc, như đền Quận công Tống Phước Hòa tại Sa Đéc, chúng ta phải nhớ đây là một sự tỏ lòng thành kính đối với những vị có công với quốc gia. Sự tôn kính này chính là một hình thức biểu lộ sức mạnh của dân tộc. Chúng ta thờ kính các vị anh hùng, chúng ta muốn noi gương các người để bảo vệ non sông.

Nước mạnh nêu mỗi người dân cùng chung một ý chí. Trong cơn hoạn nạn, mọi người chúng ta đều muốn vùng đứng lên, noi gương các ông Ngô Quyền giết quân Nam Hán, Lý Thường Kiệt ngăn quân Triệu Tiết, Quách Quỳ, Hưng Đạo Vương ba lần dẹp tan quân Nguyên.

Các anh hùng đất nước đều được dân ta tôn sùng, như Tả quân Lê Văn Duyệt, người có công lớn với miền Nam, với tổ quốc, ngày nay đền thờ luôn luôn khói hương nghi ngút ở xã Bình Hòa, Gia Định. Không những chỉ trong ngày tuẫn tiết dân chúng tới lễ bái mà cả trong thường nhật, người đến dâng hương cúng rất đông đảo.

Sức mạnh của dân tộc biểu hiện qua sự sùng kính anh hùng, sức mạnh còn biểu lộ dưới nhiều hình thức khác.

Sức mạnh này sẵn có ngay từ khí thiêng sông núi, con người chịu ảnh hưởng đất trời, trải qua những cuộc hưng vong đã được hun đúc để càng kiêu hùng dũng mãnh hơn.

Nói về sức mạnh không chỉ nói riêng về quân sự, chính trị mà phải kể cả về mặt xã hội, kinh tế v.v…

Những cuộc giải trí trong các hội hè đình đám, nhắc lại những sự nghiệp oai hùng của tổ tiên cũng là một hình thức biểu hiện sức mạnh của quá khứ. Xem đám diễn trận của Đinh Bộ Lĩnh với kiếm trần, với cờ lau nhắc lại cả một quá khứ oanh liệt của dân ta. Bức tranh vẽ cuộc diễn trận nhìn như vô lý vì khi vua Đinh đã lên ngôi cửu ngũ thì đâu còn dùng cờ lau.

Đúng là như vậy, nhưng nghệ thuật Việt Nam có tính cách tượng trưng, những cờ lau cốt để nhắc lại cả thời kỳ chăn trâu, nhà vua cùng lũ mục đồng cờ lau tập trận, vì vậy nên bên những kiếm trần với tàn lọng, những ngọn cờ lau thường được nổi bật lên giữa đám rước huy hoàng, hàng năm được tổ chức ở Hoa Lư vào ngày 15 tháng 2 âm lịch…

Trong ngày hội Hoa Lư, các em bé trong lúc diễn trận thường cùng nhau ca vang những câu hát lúc thiếu thời vua Đinh hát cùng chúng bạn mục đồng:

Cỏ cây ấy nuớc non này

Nước non quanh quất có cây xanh rì

Rừng hoang cỏ rậm để chi

Phen này ta quyết dọn đi cho rồi

Này này chúng bạn ta ơi!

Vua Đinh Tiên Hoàng ngày nay là hình ảnh của một vị lãnh đạo thống nhất giang sơn. Trong dân chúng còn truyền tụng rất nhiều câu ca dao nhắc tới sự nghiệp nhà vua, nhắc tới ngày hội, và khuyên nhủ mọi người, ai là con cháu Rồng Tiên không đuợc quên ngày hội Trường Yên, tức là hội Hoa Lư phải nhớ ngày hội để nhớ võ công oanh liệt của vua Đinh diệt Thập nhị sứ quân:

Ai là con cháu Rồng Tiên

Tháng hai nhớ hội Trường Yên thì về

Về thăm đất cũ Đinh, Lê

Non xanh nước biếc bốn bề như xưa

Đất cũ Đinh, Lê là nơi hai triều đại Đinh, Lê đóng đô, tức là đất Hoa Lư với đền vua Đinh và đền vua Lê Đại Hành.

Bên những hội hè đình đám kỷ niệm các vị anh hùng của đất nước, sức mạnh của dân tộc còn được biểu lộ qua nếp sống hàng ngày của người dân Việt Nam. Có mạnh chúng ta mới chế ngự được non cao biển cả, mới biến được đất hoang thành đất phì nhiêu. Hình ảnh những nông phu cày bừa ruộng đất là một hình ảnh khỏe của dân tộc, nói lên sức mạnh bất diệt của giống nòi.

Đây là những hình ảnh nói lên sức mạnh và nhựa sống dồi dào của dân tộc Việt Nam. Vợ chồng người nông dân chân lấm tay bùn, cày sâu cuốc bẫm đã thu hoạch được kết quả là bó lúa nặng trĩu trên tay người vợ. Hình ảnh này không phải chỉ là biểu tượng riêng cho sức mạnh vật chất, hình ảnh này còn nói lên cả cái sức mạnh tinh thần của dân tộc.

Sức mạnh tinh thần này đã giúp người nông dân Việt Nam bền gan vững chí, hai sương một nắng cấy cày làm mùa để tăng sản lượng quốc gia, làm quốc gia mạnh về đường kinh tế.

Tục ngữ ta có câu: Mạnh vì gạo, bạo vì tiền. Chúng ta cứ có một nền kinh tế phong phú, dân chúng ta có đủ gạo ăn và thừa gạo xuất cảng đi, mọi người sẽ no ấm. Kinh tế chúng ta mạnh! Việc sản xuất điều hòa, người nông dân không hề quản ngại vất vả. Nhìn người phụ nữ Việt Nam đi cấy, cấy lúa dưới nắng cháy, ruộng lại ngập nước quá con khoai, chúng ta phải thán phục và biết ơn, vì chính những người phụ nữ này đã làm cho đất nước chúng ta giàu mạnh.

Rủ nhau đi cấy đi cày

Bây giờ khó nhọc có ngày phong lưu

Trên đồng cạn dưới đồng sâu

Chồng cày vợ cấy, con trâu đi bừa

Và cũng chính một số lớn phụ nữ Việt Nam khác đã tham dự vào những công tác khai thác các ngành khác, làm tăng sự phồn thịnh cho nền kinh tế quốc gia, nghĩa là tạo thêm sức mạnh cho dân tộc. Thấy một đoàn phụ nữ đi chợ, bắt gặp một vài phụ nữ đang làm vườn cuốc đất, chúng ta đừng coi thường, với công việc họ làm, họ đang góp phần vào sinh hoạt và phát triển quốc gia.

Chúng ta lại từng bắt gặp từng đoàn phụ nữ lao động đang nỗ lực trong những công việc khai thác hoặc xây cất, hoặc gánh vác chuyên chở. Chính những công việc tầm thường này đã làm cho dân tộc chúng ta thêm mạnh. Mỗi người phải ý thức sự đóng góp của mình và của người khác vào cộng đồng quốc gia qua những việc làm nhiều khi rất khiêm tốn.

Dân tộc chúng ta cũng lại mạnh về những hoàn cảnh địa lý thiên nhiên. Dãy Trường Sơn đã là một bức thành tạo hóa đã dành cho chúng ta để ngăn mọi sự xâm lăng từ phía Tây lại. Với núi cao rừng rậm, lại thêm sự quyết tâm bảo vệ biên cương, trải qua lịch triều, không bao giờ có quân ngoại xâm vượt dãy núi Trường Sơn vào phá rối nước ta.

Đối lại với dãy Trường Sơn là biển Đông, và đây cũng là biên giới thiên nhiên của đất nước. Biển lớn đã giúp ta ngăn giặc ngoài, và chúng ta cũng đã từng thắng những trân hải chiến đáng kể.

Biển Đông giúp chúng ta ngăn giặc ngoài, nhưng biển cũng chính là nguồn lợi to lớn về kinh tế của dân ta. Chúng ta đã chinh phục và khai thác biển cả để đánh cá, câu tôm. Những cánh tay rắn chắc của dân chài chính là sức mạnh của dân tộc để thu về bạc bể.

Những con thuyền ra khơi, chống sóng lớn, đè gió cả, để trở về với những khoang thuyền đầy tôm cá, đấy chính là những chiến thắng của chúng ta vậy.

Sức mạnh của dân tộc Việt Nam tiềm tàng trong nếp sống hiền hòa của mọi giới. Ngư phủ hàng ngày ra khơi đánh cá, nông dân ngày ngày chăm lo công việc đồng áng, thợ thuyền chiều sớm mải mê với nghề nghiệp, những người đó họ có ngờ đâu chính họ là sức mạnh của đất nước, chính công việc của họ đã điều hòa nếp sống của dân tộc, chính nhờ có họ mà quốc gia bền vững.

Có những người dân hàng ngày cọ xát với sự nguy hiểm, nhưng họ vẫn bình tĩnh để thắng, thắng mọi gian lao cũng như thắng tất cả mọi sự đe dọa, của con người cũng như của thiên nhiên. Người lên rừng đốn củi phải đề phòng tai họa rắn rết, cọp báo, người đi biển phái lo đối phó với gió bão bất thần, người công nhân phải ngăn ngừa những thảm họa lao động. Tất cả trong mọi trường hợp sự bình tĩnh và kiên trì là sức mạnh của dân ta.

Có kiên trì chúng ta mới lấy ra ở thiên nhiên những nguồn lợi vật chất. Không có kiên trì làm sao có kết quả này. Kiên trì là một sức mạnh giúp con người không nản lòng trước thất bại và hăng hái trước mọi sự thành công.

© Gia Đình Tác giả giữ bản quyền.
. Đăng tải theo nguyên bản của tác giả từ SàiGòn ngày 14.11.2011.
. Xử dụng lại xin vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com