CERVANTES

Cervantes y Saavedra Miguel de là nhà văn Tây Ban Nha. Ông sinh trong một gia đình quý tộc nghèo ở gần thủ đô Madrid. Người ta biết rất ít về cuộc đời nay đây mai đó của Cervantes, chỉ biết ông từng học ở Đại học Salamanca, hộ tống hồng y giáo chủ Acquaviva, làm khâm sai tòa thánh La Mã, rồi đi lính, bị thương mất tay trái. Năm 1575 ông giải ngũ. Cervantes đọc rất nhiều. Sáng tác của ông đa dạng.Những tác phẩm tiêu biểu của ông là tiểu thuyết đồng quê “Galatea” (1585); 30 vở kịch phê phán thói hư tật xấu trong xã hội: 1. kịch về những con người dũng cảm trong cuộc đấu tranh thay đổi số phận, những người yêu chung thủy sắt son như kịch “Đạo đức Angiê”, “Nữ hoàng vĩ đại”; 2. kịch đả kích thói xảo quyệt, bịp bợm như “Tên bợm già”,” Người canh cổng có tinh thần cảnh giác”. Ngoài ra ông còn có “Những truyện giáo huấn” (1613), “Tám hài kịch mới” (1615), “Cuộc chu du của Pecxilêch và Xihixmunda” (1617). Tác phẩm đưa ông lên ngang hàng các nhà văn lớn của văn đàn thế giới như Shakespaere (Cervantes, Shakespeare cùng qua đời ngày 23.4.1616), Rabelais là bộ tiểu thuyết 2 tập “El Ingenioso don Quijote de la Mancha” (Don Quichotte, nhà quý tộc tài ba xứ Mancha; tập 1 in năm 1605, tập 2 in năm 1615), Toàn bộ tác phẩm của Miguel de Cervantes chứa đựng những tương phản giữa cái “thi vị”của đời sống tâm hồn, cái “lãng mạn”của những khát vọng, với cái tầm thường của thế giới xung quanh. Những sáng tác của ông thể hiện giá trị của chủ nghĩa anh hùng kiểu Tây Ban Nha.

Tại sao lại là Don Quichotte ?

Tây Ban Nha nằm trên bán đảo Iberia bên bờ Đại Tây Dương và giáp kề với châu Phi. Núi và biển ngăn cách Tây Ban Nha với phần còn lại của lục địa châu Âu, nhưng biển Đại Tây Dương mở ra cho Tây Ban Nha con đường đến những vùng đất mới ở châu Mỹ giàu khóang sản.  Những cuộc xâm lăng của người Phoenice, người Hy Lạp, người Celt, người Carthagie và cùng với chúng là những giao thoa văn hóa với dân bản địa. Sự giao thoa ấy tạo nên bản sắc rất riêng và rất độc đáo của Tây Ban Nha: vui vẻ, sôi nổi, đam mê hội hè, chấp nhận kẻ trên người dưới với chủ nghĩa anh hùng kiểu Tây Ban Nha. Máu phiêu lưu yêng hùng kiểu Tây Ban Nha thể hiện ở câu tục ngữ của nước này:

-  Đã ngồi trên lưng ngựa thì chỉ còn trời với ta.

Vào thế kỷ XVI, truyện phiêu lưu mạo hiểm đang thịnh hành, mà tiểu thuyết Don Quichotte là đỉnh cao của thể lọai này.   Niềm kiêu hãnh của đất nước Tây Ban Nha là việc sản sinh ra Cervantes với nhân vật Don Quichotte.  Chàng “hiệp sĩ mơ mộng” vui thú ngao du đó đây cùng với những hoang tưởng này là một biểu tượng cho phẩm chất cao thượng kiểu Tây Ban Nha. Bộ tiểu thuyết 2 tập kể về một lão quý tộc nông thôn nghèo Don Quichotte say mê chuyện hiệp sĩ phiêu lưu, đi khắp bốn phương trời cùng con ngựa còm Rocinante và giám mã Sancho Panza, chiến đấu với những kẻ thù tưởng tượng (một đoàn lái buôn, một cối xay gió, một đám lễ tang, “hiệp sĩ Gương soi”, “đoàn xe chở một đôi sư tử nhốt trong cũi, “hiệp sĩ trăng bạc” v.v.)  Qua tác phẩm, Cervantes nhại và giễu cợt thể lọai tiểu thuyết hiệp sĩ đương thời đề cao những ảo vọng về danh dự, anh dũng, đạo lý của tầng lớp hiệp sĩ  nay không còn một ai tin tưởng nữa mà “hiệp sĩ mơ mộng” Don Quichotte là đại diện, phê phán lối tích luỹ tư bản của thời kỳ Tiền tư bản mà anh chàng khôn ngoan rất thực tế Sancho Panza là người đại diện - là mẫu người mới của thời kỳ Tiền tư bản khi ấy.  Những gàn dở lỗi thời của Don Quijote được người đọc thông cảm bởi tính yêu tự do, bình đẳng, ghét thói xa hoa, trọng danh dự, đạo nghĩa của nhân vật này. Thông qua cặp nhân vật Don Quichotte -Sancho Panza, tác phẩm  cho ta thấy xung đột đầy hài hước giữa ảo tưởng và thực tế, suy rộng ra ta thấy hình ảnh trái ngược giữa suy nghĩ và hành động, giữa lý tưởng và thực tại, giữa tinh thần và vật chất. Ngày nay, mỗi khi nhắc tới Tây Ban Nha là người ta liên tưởng tới truyền thống văn học phiêu lưu Tây Ban Nha với tác phẩm Don Quichotte của nhà văn Cervantes. Nhân vật Don Quichotte được ưa thích tới mức, tính đến tháng 12 năm 1964, tác phẩm Don Quichotte của Cervantes  đã in lần thứ 2163 ở Tây Ban Nha, in lần thứ 409 ở Pháp.Về tác phẩm Don Quichotte, Cetrvantes nói:

- Qua tác phẩm tôi muốn bày tỏ sự khinh miệt đối với tính ngông cuồng và các chuyện vớ vẩn của giới hiệp sĩ.

 







© Tác giả giữ bản quyền .
. Cập nhật trên Newvietart.com ngày 04.08.2011 theo bản gởi của tác giả từ Sài Gòn.
. Đăng tải lại vui lòng ghi rõ nguồn Newvietart.com