NỬA MẶT TRỜI VÀNG



Nhà xuất bản Lao Động, 175 Giảng Võ Hà nội và Công ty sách Bách Việt, đường Đống đa Hà nội vừa cho phát hành cuốn sách dịch Half of a yellow sun, một cuốn tiểu thuyết có tính sử thi của Chimamanda Ngozi Adichie, một nhà văn nữ của Phi châu viết bằng tiếng Anh, do Nguyễn thị Hải Hà chuyển ngữ. Sách dày 624 trang, in khổ lớn 238x160, giá bán 125 000đ VN.

Chúng tôi xin chép lời giới thiệu ở trang bìa sau : “Không đơn thuần viết về tình yêu lứa đôi, Nửa Mặt Trời Vàng còn là cuốn tiểu thuyết sử thi hoành tráng, tái hiện thành công những trang sử đẫm máu của Nigeria thời kỳ đòi ly khai lãnh thổ để tự trị (năm 1967), và từ đó , toàn bộ không gian lịch sử-văn hóa của miền đất nơi châu Phi xa xôi này được tái hiện trọn vẹn. Chuyện thanh lọc chủng tộc, những vụ giết người tập thể, hình ảnh những cái đầu trẻ thơ đựng trong những quả bầu lớn, những cái xác không đầu biến dạng nằm lăn lóc trên mặt đất, và cả những câu chuyện kinh hoàng về nhũng người phụ nữ có thai bị hãm hiếp rồi bị phanh thây, những trận oanh tạc làm dở dang bao cuộc hôn lễ, những cảnh chen lấn xô đẩy xép hàng chờ tiếp tế khi nạn đói hoành hành ở Biafra, những cảnh bắt lính đầy nước mắt… chắc hẳn sẽ mãi còn ám ảnh và day dứt bạn đọc -những người cảm nhận được nỗi đau của chiến tranh, nỗi đau của những kiếp người bé nhỏ…” và dẫn đến một kết luận : “Nửa Mặt Trời Vàng có số mệnh của một tác phẩm kinh điển”.

Nigeria (xin chớ nhầm với Niger, nước láng giềng phía bắc của họ) là một Cộng hòa Liên bang thuộc vùng tây Phi có diện tích 923 768km2 gần gấp ba nước Việt-Nam chúng ta và số dân đông nhất Phi châu, 148 triệu người (số liệu năm 2009). Nguồn lợi chính của xứ này là dầu hỏa, đứng thứ sáu trên thế giới về sản xuất dầu hỏa và đứng đầu trong vùng châu Phi dưới sa mạc Sahara ; theo số liệu hiện nay, họ cho xuất cảng đến 97.8% dầu nhưng số tiền thu vào không giúp ích gì cho việc nâng cao đời sống vật chất của người dân thường mà chỉ chạy vào túi của nhóm thiểu số cầm quyền cùng là đồng minh của họ. Với tổng sản lượng quốc gia (2009) là 137 tỷ đô-la, bình quân lợi tức trên mỗi đầu người chỉ có 930 đô-la (so với VN : 790 đô-la). Vào thế kỷ 19 họ là thuộc địa của Anh, người Anh cũng áp dụng chính sách chia để trị như Pháp nên phân thành hai miền : vùng nam phì nhiêu, trồng trọt được, nên được (bị) coi như thuộc địa trong khi miền bắc là đất bảo hộ. Mãi đến 1960 họ mới lấy lại được độc lập và năm 1963 trở thành một nước cộng hòa. Nhưng đến năm 1967 thì xảy ra cuộc nội loạn ở Biafra, vùng đông nam nơi có đa số dân thuộc chủng tộc Igbo nổi lên đòi tự trị. Cuộc nồi da xáo thịt này kéo dài ba năm cho đến 1970 mới chấm dứt. Câu chuyện mô tả trong sách nằm vào thời điểm này.

Tấn thảm kịch xảy ra ở Nigeria là thảm kịch chung cho những quốc gia nhược tiểu nhiều năm chịu ách đô hộ của ngoại bang ở vùng Phi châu mà cũng có thể là ở bất cứ nơi nào trên quả địa cầu. Một nước giàu nhờ tài nguyên thiên nhiên lại lạc hậu đau yếu vẫn là miếng mồi ngon cho chủ nghĩa thực dân dưới hình thức xâm chiếm trắng trợn của ngày xưa cũng như dưới hình thức hợp tác, tương trợ xây dựng của ngày nay. Độc giả cò thể tìm thấy trong vài giòng tóm tắt trên đây của nhà xuất bản, đối chiếu với hoàn cảnh cận đại và hiện đại của nước ta mà sẽ tự nói với mình rằng chúng ta và họ có khác gì nhau đâu! Đó là lý do nên đọc cuốn sách này. Một lý do khác : nó rất hay. Nữ văn sĩ Adichie tuy là một nhà văn mới đến với văn đàn nhưng lập tức bà nhận được những lời khen tặng từ ngay cả những vị đã thành danh lâu năm. Cuốn sách đầu Purple hibicus nhận giải thưởng dành cho cuốn sách hay đầu tay (best first book) của những nhà văn thuộc các quốc gia trong Liên hiệp Anh và cuốn Half of a yellow sun này thì được giải Orange. Lý do thứ ba là bản dịch rất trau chuốt của Nguyễn thị Hải Hà một tên tuổi rất quen thuộc của các báo mạng và báo in hải ngoại.










. đăng tải ngày 01.09.2009 theo nguyên bản của tác giả gởi từ miền Nam Pháp.