NGƯỜI “VẼ THƠ” BẰNG MẮT




Bẵng đi một thời gian không gặp, tình cờ trong dịp về họp Chi Hội văn học, thì anh xuất hiện: “Báo cáo. Xin cho…dự thính”, rồi anh tự nhiên bước vào, ngồi cùng anh em làm thơ viết văn. Vâng, chẳng ai ngạc nhiên vì người “khách lạ”, anh là Nghệ sĩ nhiếp ảnh VN sinh hoạt Chi Hội Nhiếp Ảnh cùng Hội VHNT tỉnh nhưng lại làm thơ. Ở đây, đôi khi cũng thật kỳ cục “nhập gia tuỳ tục” làm anh em văn nghệ sĩ hơi bị lúng túng cái chỗ sinh hoạt. Thông cảm! Tuy vậy, thơ của “nhà nhiếp ảnh” xuất hiện đều trên Tạp chí Văn Nghệ NT đã lâu, dưới hình thức Ảnh –Thơ và một vài bài thơ lẻ ngẩu hứng có tên tác giả Phạm Phú Công. Tôi đã xem và đọc, quý mến gọi anh là “người vẽ thơ bằng mắt”

Tôi không biết nhiều về ảnh nghệ thuật, nhìn từ thực tế, tôi cảm nhận tác phẩm ảnh của Phạm Phú Công mang nặng mô tả về “thơ” với những khoảnh khắc xuất thần. Phạm Phú Công chụp ảnh làng quê, sông, biển, con người… trên đất Phan Rang đã trên 30 năm có lẻ và chụp ảnh rất nhiều nơi khác trên đất nước này sau mỗi chuyến ngao du “săn ảnh”. Ảnh anh chụp nhiều góc nhìn rất đời thường mà nặng nghĩa tình như tâm hồn nhà thơ. Mỗi bức ảnh anh tâm đắc là có một bài thơ ngắn đi kèm minh hoạ, diễn tả bối cảnh, chủ đề cảm xúc làm cho “bức tranh thơ” mềm mại, lay động lòng trắc ẩn, buồn vui…

Tay nghề “bấm máy” của Phạm Phú Công “sắt nét” do tự học mà vươn lên, tất thảy chứa chất nỗi niềm của người đam mê cầm máy. Ảnh của Phạm Phú Công làm chất liệu để anh nói bằng ngôn từ thơ ca khi ngắm nhìn qua lăng kính, một mình anh thấy, một mình anh cảm nhận bên ngoài khung cửa hẹp đó, là cái đẹp của quê hương, là con người chung quanh trải lòng hiến tặng. Bức ảnh chỉ cho những kỹ xảo, ánh sáng, bố cục, chủ đề mang nội dung “chết cứng”(tôi muốn nói bức ảnh dù có rất nhiều thông tin trên đó nhưng nó chỉ là khoảnh khắc dừng lại mô tả, không thể bọc bạch hết cảm nhận tâm hồn). Chính vì lẽ đó mà Phạm Phú Công viết thêm những câu thơ ngắn lên từng bức ảnh để nói thêm tâm trạng.

Nghĩ - viết - rồi tìm cách công bố tác phẩm cũng là công đoạn không mấy thuận buồm xuôi gió. Không có gì mới mẽ về Ảnh - Thơ nhưng Phạm Phú Công đã thuyết phục được Tạp chí Văn Nghệ Ninh Thuận in, bởi nó có cái gì đó lưu luyến người xem và người đọc. Khởi xướng nghệ thuật kết hợp này, hai năm gần đây, có một số tác giả “ảnh đề thơ” xuất hiện trên VNNT, trong đó Phạm Phú Công là một trong số thường xuyên và đều nhất, được bè bạn đồng tình.

Sự đam mê nghệ thuật Ảnh -Thơ đã làm nên một “nhà thơ Phạm Phú Công” khác với nhiều người làm thơ khác ở chỗ: thơ của Phạm Phú Công viết nên bức ảnh, bởi khi nhìn không gian ảnh qua con mắt người trong cuộc có xúc cảm của một “nhà thơ”. Nhìn qua lăng kính ấy anh đã vẽ được bức ảnh mang đậm chất thơ. Ngược lại, khi nhìn vào ngôn ngữ thơ của Phạm Phú Công gợi cho người xem cảm giác dịu êm, rất đời thường gần gủi như một “bức tranh” được anh ký hoạ, người đọc –xem đồng cảm với tác giả.

Bài thơ anh viết về biển “Biển còn hờn không em”, tôi đọc đã lâu và thuộc làu làu:

Sao em không nói yêu anh bằng lời của sóng
Để ngàn năm sau không thay đổi ngôn từ
Sao em không sống với anh bằng tình yêu của mặt trời cho nắng
Sáng chiếu rọi biển bên này
Chiều trang trải biển bên kia
Em hãy sống nghĩa tình như Vũng Tàu có sau và có trước.
Núi lớn vươn dài ôm Núi nhỏ thành đôi.

Ừ, thì chỉ là những ngôn từ “sắp đặt” thế thôi nhưng khi nhìn bài thơ anh viết rất nhiều hình ảnh, có thời gian không gian bao trùm: “sóng”, “mặt trời”, “nắng”, “sáng chiếu rọi…”, “chiều trang trải…”… và cả địa danh cụ thể trong một khuông thơ ngắn, tôi lại thấy như có một “Bức ký hoạ về biển yêu thương dỗi hờn bằng thơ” đang nằm ngay trước mặt.

Cuộc đời người lính ra quân chỉ hai bàn tay trắng, ở thời bao cấp không làm nản lòng anh bộ đội. Phi Cơ là biệt hiệu riêng của những ngày trong lính, bạn bè thân thương gọi anh như vậy “ nhanh như tàu bay mà ”. Cái tên Phi Cơ từ ngày ấy giờ trở thành “ thương hiệu ” giúp anh sống nhanh nhạy với thời cuộc, anh lẳng lặng làm đủ thứ nghề để kiếm cơm và làm nghệ thuật nơi cái thị xã đầy nắng và gió ngày nào, bây giờ đã lên Thành Phố.

Tôi biết Phạm Phú Công khi hai chúng tôi còn làm nghề “chụp ảnh kiếm cơm”, rong khắp các làng quê miền ngược, miền xuôi của 20 năm trước. Ngày ấy cuộc sống khó khăn trăm bề, sắm được cái máy ảnh Canon cũ kỷ chụp phim làm nghề chụp dạo “sang lắm rồi”. Sự đam mê ảnh nghệ thuật luôn khao khát, anh dành riêng tâm hồn nghệ sĩ để bọc bạch nỗi lòng qua những lúc cô đơn. Anh tiện tặn từng đoạn phim dư của nghề “kiếm cơm” để sáng tác Ảnh – Thơ, ảnh nghệ thuật dự thi, không từ chối các cuộc liên hoan ảnh nghệ thuật ở địa phương, vùng miền và cả các cuộc thi ảnh quốc tế, mặc dù kinh tế còn eo hẹp.

Khi anh rời quân ngũ trở về là thương binh loại B.4/4 thương tật 22% phải vật lộn với đời thường để mưu sinh, thầm lặng tìm con đường cống hiến nghệ thuật cho quê hương. Anh mở tiệm ảnh “ Phi Cơ ” số170-Hải Thượng Lãn Ông- P. Đông Hải -Thành phố Phan Rang -Tháp Chàm (Ninh Thuận) Nơi đây cũng còn chút quê mùa, người dân ở đây sống giản dị chân quê nhưng anh yêu mến từ khi đăt chân đến. Quảng Ngãi là nơi anh sinh ra nhưng Ninh Thuận là nơi anh cống hiến trí tuệ qua ảnh nghệ thuật. Tháng 10 năm 2003 Hội Nghệ Sĩ Nhiếp Ảnh-Việt Nam đã kết nạp anh vào Hội, anh trở thành Nghệ Sĩ Nhiếp Ảnh thuộc thế hệ hiếm hoi ở tỉnh Ninh Thuận trong những năm đầu chia tách tỉnh. Chất lính trong con người Nghệ Sĩ là tính kiên nhẫn, cần cù của một thương binh thời bình trải nghiệm cuộc đời bằng đủ thứ nghề nơi cái làng biển Đông Hải đang ngày ngày văn minh hơn. Về đây, chắc ai ai cũng biết đến hiệu “Ảnh màu Phi Cơ” trên đường Hải Thượng Lãn Ông nhưng chưa chắc người ta biết Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phạm Phú Công, bây giờ bước sang văn học, anh làm thơ cùng bè bạn văn nghệ, đó là sự thiệt thòi giữa cuộc đời “cơm áo và danh phận” mà tất cả văn nghệ sĩ đã chấp nhận sống với nghiệp.

Anh vừa làm nghề ảnh nuôi vợ con vừa sáng tác, có lần tôi cùng anh trên gác nhỏ, thâu đêm tâm sự chuyện nghề, chuyện đời với mớ ảnh nghệ thuật anh chọn gởi tham gia liên hoan. Nhưng ở đây tôi muốn kể về con người Phạm Phú Công đến với thơ muộn màng mà tâm hồn đang sung sức. Anh viết thơ chưa nhiều nhưng thơ anh đọc dễ hiểu, dễ “say”, dễ thuộc và “rất riêng”.

….

Tôi định viết thêm mấy cái chuyện “vớ vẩn” giai thoại đời thường của anh chàng nghệ sĩ lãng mạn này thì máy điện thoại tôi rung:

-A lô! Nghe! - Tôi không nhìn số máy quen hay lạ vì đang chú tâm vào bài viết.

- Phi Cơ đây. Báo tin vui cho chú “Bà xã anh vừa sanh một Hoàng Tử”. Anh reo lên. Nhất định đầy tháng của cháu, chú và…không trốn đấy nhé!...

Lâu ngày không gặp nên hai anh em tâm sự say sưa với cuộc điện thoại bất ngờ. Vui mừng quá, làm tôi dừng bài viết ở đây. Hẹn khi khác sẽ kể thêm “cái tội” của ông bạn văn nghệ “đa tình” này./.


Tháng 7/2009






© Tải đăng ngày 29.07.2009 theo nguyên bản của tác giả gởi từ Ninh Thuận .
.TÁC PHẨM CỦA VÕ TẤN CHỈ ĐĂNG TẢI DUY NHẤT TRONG NEWVIETART.COM Ở HẢI NGOẠI.