TÁC GIẢ
TÁC PHẨM






. Sanh năm 1949
. Nguyên quán: Tuy Phước-Bình Định
. Hiện cư trú tại Bùi Thị Xuân - ĐàLạt
. Hội viên Hội VHNT Lâm Đồng

TÁC PHẨM ĐÃ XUẤT BẢN

- Đêm Thức - Hội VHNT Lâm Đồng 2003
- Pleiku Nhỏ - NXB Thanh Niên 2004
- Bé Kể Cho Nghe (Thơ thiếu nhi)-NXB Hội Nhà Văn 2007
- Sáng tác nhiều ca khúc, phổ thơ, viết truyện đã phổ biến trên Báo, Đài phát Thanh Trung Ương và địa phương.

TÁC PHẨM ĐOẠT GIẢI :
. Ơn Đất Tình Người - Giải Nhất truyện Ngắn tỉnh Bình Phước)




THƠ

LÁ NHỚ
PLEIKU NHỎ
NẾU TA VẮNG
KHAI MAN
KHAI MAN
PHƯỢNG TÍM
THƯA EM
VƯỜN XƯA
GẶP BẠN CŨ...
MỘT NGÀY MỚI BẮT ĐẦU
CHIỀU ĐÀ LẠT
CHỊ



VĂN & TRUYỆN

TÁM QUÈ
ƠN ĐẤT, TÌNH NGƯỜI
BỘ ẢNH NGỰA
TIỂU QUYÊN
CHUYẾN XE NGỰA TRONG SƯƠNG MÙ
HOA CÁT
QUẠ NGHIÃ TRANG
NHỮNG HẠT BỤI
THE HORSE ALBUM
KHUÔN MẶT THẬT




Bé Kể Cho Nghe
(Thơ thiếu nhi)-NXB Hội Nhà Văn 2007
Đào Hữu Thức











 






Đà Lạt - Ảnh của Nguyễn Thị Hậu








KHUÔN MẶT THẬT

K hi hai chúng tôi được người đại diện gia đình đón tiếp và đưa vào nơi người quá cố, thì tôi mới “ bật ngửa “, hoảng hồn. Trời ạ ! Trước mặt tôi là một xác chết, một người đàn bà khoảng năm mươi đã chết. Khuôn mặt xương xương, trắng bệt, hai má hơi lõm vào, đôi mắt khép kín, thân hình gầy gò trong y phục mầu đen, hai tay dọc theo đùi, như đang nằm ngủ. Tôi có một cảm giác ớn lạnh chạy dọc theo xương sống . Hơi run, tôi liếc sang Dư đang đứng bên tôi phía dưới chân người quá cố. Tôi làm theo Dư, khoanh tay , cúi đầu vài phút, có lẽ là để mặc niệm. Sau đó chúng tôi lui ra, Dư nói với người đàn bà đã đón chúng tôi mấy câu chia buồn : -Xin lỗi, bà là…? Người đàn bà có khuôn mặt giống người chết trả lời với giọng rất nhẹ : - Thưa, tôi là Châu, em gái chị Tâm, người đã mất . Tôi bấm tay Dư, trong khi chàng vẫn đặt những câu hỏi :- Chị ấy bệnh làm sao ? Mất khi nào ? Chừng nào tẩm liệm ? Chừng nào đưa đám ? Tôi lại cấu vào tay Dư và chúng tôi xin phép rút lui khi được mời nước tra,ø thuốc lá…

Ra đường tôi nhắc lại mấy cái bấm tay của tôi, Dư trả lời : -Nhỏ ngu lắm, mình đi viếng đám ma mà, phải có thái độ cho phù hợp hợp và hỏi han họ những điều cần thiết chứ ? – Nhưng mà anh có quen biết bà ấy đâu mà “đóng phim buồn “ ? -Sao lại không biết ? Chị Út bảo người chết là bà conï của chồng chị ấy, nằm ở bệnh viện ở Sài Gòn, chết, vừa chở xác về sáng nay. Cái sai của mình là đến phúng điếu khi họ chưa làm lễ nhập quan và phát tang, hiểu chưa ? Tôi vẫn thắc mắc :- Mình đi phúng điếu chia buồn thì có gì là sai ? Dư bảo :- Theo tục lệ cổ truyền là chỉ được phúng điếu khi người chết đã vào quan tài cho đến khi chôn cất, trước đó và sau đó không được phúng điếu, hiểu chưa ? – Nhưng em thấy họ vẫn nhận hoa và bì thơ của mình đó ! – Họ nhận nhưng để ngoài cửa, chưa đưa vào phòng. Đó là họ thông cảm vì mình chưa biết lịch làm việc của họ, với lại mình đi thay cho chị Út, một người ở xa…

Chị Út là chị bà con chú bác với tôi dang ở Sài Gòn. Người chết là con ông bác chồng chị Út. Tôi không biết chị Tâm vì chưa bao giờ gặp, với lại chị ấy thuộc lớp lớn mà lại sống khép kín… Người bệnh nằm Chợ Rẫy mấy tháng, qua đời, đưa về Đà Lạt cho gia đình, bà con, bạn bè thăm viếng lần cuối, hôm sau mới làm thủ tục nhập quan, cầu nguyện… Nhận được điện thoại yêu cầu , tôi cầu cứu Dư đưa tôi đi đám ma thay cho chị Út. Chúng tôi đặt hoa và mang bì thơ mang tên chị Út đến tang quyến. hoá ra chúng tôi đến sớm, và tôi được một phen sợ đến lạnh người khi phải trông thấy một người chết.-Em sợ quá ! Vậy mà anh còn đứng “ chiêm ngưỡng hết người chết rồi người sống nữa chứ !”. Tưởng Dư khó chịu vì bị tôi trêu, nhưng chàng lại ôn tồn : -Em không thấy họ rất đẹp sao ? Tôi ngạc nhiên :- Anh noiù cái chị tiếp mình hay người đã chết ? – Ừ, anh thấy họ đều có một khuôn mặt đẹp, nhất là người chết. Chị ấy có một khuôn mặt thánh thiện, nhắm mắt như đang ngủ, không có gì là đau đớn cả, một khuôn mặt của nữ thánh, đó là những người tốt ! Tôi hơi khó chịu nhưng cũng phải công nhận Dư có lý khi nói về khuôn mặt hai chị em người đã chết. Người đàn bà tiếp chúng tôi có đôi mắt đen to, chiếc mũi thanh tú, đôi môi nho nhỏ mà nghiêm nghị gần như lạnh lùng , tất cả hoà hài trên khuôn mặt trái xoan trắng trẻo, sang trọng. Người chết cũng đẹp như vậy, nhưng lúc ấy tôi có cảm giác rờn rợn, lạnh lẽo nên không muốn đứng lâu. Tôi nói điều này, Dư bảo vì tôi mang cảm giác sợ hãi và vì chưa từng nhìn thấy người chết bao giờ chứ thật ra đó là một “ xác chết đẹp “!

Nếu người nào sống đẹp, khi chết thần sắc sẽ tươi tỉnh, an nhiên thì đúng là trường hợp chị Tâm, người chết mà chúng tôi vừa viếng. Cha mẹ mất sớm, một tay chị Tâm lo lắng cho năm đứa em và chị Út cũng từng là người được chị quan tâm .Khi Em út trưởng thành đàng hoàng, chị Tâm trở thành một người “ gái già “, nhưng là một “bà cô “ được mọi người yêu mến, trong đó có chị Út tôi. Sau này, không còn lo lắng về vật chất nữa, hằng ngày chị đều có mặt ở nhà thờ vào buổi lễ sáng, chiều đều đặn bất kể mưa nắng, chưa kể những khi một mình chị cầu nguyện trong thánh đường thênh thang vào những lúc không có lễ. Chiếc áo dài đen, mái tóc đen, đôi kính trắng trông chị như một nữ tu trước đám người dân ngoại đạo. Mười mấy năm trời, chị chuyên tâm cầu nguyện, làm việc từ thiện cho đến ngày bệnh và mất. Tôi đem những thông tin của chị Tâm, kể cho Dư nghe. Được dịp anh chàng “ khoe tài “ :- Anh nhìn người là biết tính cách họ ngay, kể cả người chết cũng không nhầm, em thấy chưa ?

Những trận bão vừa qua đến thành phố cao nguyên này, chỉ còn là những cơn mưa trái giờ giấc, những cơn gió giật làm đổ cả những cây cổ thụ ven đường, rồi thôi. Thành phố chịu cảnh mưa phùn rả rích, rét mướt, ướt át mấy ngày rồi quang lại, ấm lên… Người ta đang chuẩn bị một lễ hội gì đó. Trên những cột đèn, những thân cây lớn khắp thành phố treo đầy áp phích, băng-rôn khẩu hiệu…

-Địa phương có hẳn một doanh nghiệp chuyên làm lễ hội cơ mà ! Dư chỉ cho tôi khi đi qua quảng trường thành phố với thái độ mỉa mai. Cũng đúng thôi ! Năm kia, để tôn vinh nghề trồng hoa truyền thống của địa phương, những người tổ chức đã đi mua hoa từ tỉnh khác về trưng bày, hưởng tiền chênh lệch vì giá thành hoa địa phương đắt hơn ! Lại sắp lễ hội nữa đây ! Hàng rào quảng trường treo kín biển quảng cáo một chương trình văn nghệ nay mai. Khuôn mặt các ngôi sao ca nhạc trong nước và hải ngoại in trên vải khổ lớn được treo giăng hàng, dọc theo quảng trường, Những hàng chữ quảng cáo màu mè, bốc thơm vô tội vạ, có những “ ngôi sao ca nhạc “ tên tuổi lạ hoắc, tôi chưa nghe đến bao giờ ! Gió từ bờ hồ thổi tung lên, mặt các ngôi sao méo mó, dị dạng. Dư chỉ tôi : -Bà này hát ở Sài Gòn trước bảy lăm, vượt biên sang Mỹ, bây giờ về nước thành “ngôi sao hải ngoại “. Ngày ấy, bà hát một đêm bốn phòng trà và đều khóc sướt mướt với bài hát “thương anh lính chiến “ gì đó, tức là bà khóc than, thương nhớ mấy anh binh nhì trong khi chồng bà là một đại gia, giàu có nổi tiếng. Bây giờ, em thấy khuôn mặt trung thực của bà ấy không ? Dư chỉ tôi khuôn mặt của người ca sĩ hải ngoại, cái tên bà ấy đã sáu mươi, nhưng khuôn mặt quảng cáo trẻ như một người ba mươi tuổi, đang nhìn tôi từ một mảng chân dung xanh đỏ, gió thổi phập phồng…Gì thì gì, những tấm hình quảng cáo ấy cũng tạo cho nhiều người , nhất là đám thanh niên chú ý, bình phẩm với cả sự ngưỡng mộ…

Tôi và Dư đưa chị Tâm ra nghĩa trang, không phải do yêu cầu của chị Út mà do Dư thích thế. Chúng tôi về muộn vì sau khi chôn cất chị Tâm xong, Dư còn dắt tôi dạo chơi với những ngôi mộ cũ. Phần mộ cô Ngọc Lan, chết năm mười chín tuổi, tấm hình trên bia là một thiếu nữ đẹp thuộc loại hoa khôi. Phần mộ cụ Lê Văn Năm nằm giữa mộ hai bà vợ và cả ba người đều đẹp lão. Dư còn đưa tôi đến trước mộ một cô bé chết năm mười hai tuổi. – Bé Na, gia đình ở Sài Gòn, nghỉ hè về ông bà bên nội hay bên ngoại gì đó, rồi chết ở đây luôn. Dư kể, năm ngoái, ngày nào trên mộ cô bé cũng có hoa mới, toàn hoa trắng, khi là lys, khi là hồng trắng, khi là hoa cúc, khi là margarit… Trên bia trắng là ảnh một cô bé rất dễ thương như thiên thần, đôi mắt đen, mở to, đang mỉm cười rất tươi. Ngôi mộ của bé Na nhỏ nhắn bằng đá mài trắng, hàng rào sắt chung quanh cũng sơn màu trắng…Dư bảo đó là những “người quen” mà anh thường viếng thăm mỗi khi đến nghĩa trang này. Dư còn đưa tôi đến xem một ngôi mộ to như một dinh thự, có cọp, có rồng, có cây kiểng như công viên Dư bảo đó là mộ ông Nguyễn Hương, một tỷ phú, tự tử chết vì bà vợ ngoại tình với một tên kép trẻ. Bà vợ mất nết ấy đã bỏ ra hàng trăm cây vàng để xây dựng khu mộ hoành tráng này…Bây giờ nghĩa trang có thêm chị Tâm !

Tôi nhắn tin, Dư đến ngay :-Có gì không ? –Chẳng có gì cả, gặp nhau một chút cho vui thôi, em đang buồn ! Dư chở tôi một vòng phố, một vòng bờ hồ, rồi dừng lại một chiếc băng đá, dưới cây thông già. Cuối năm, buổi chiều còn hanh hanh nắng vàng mà trời đất cứ se se lạnh. Cỏ xanh đến tận mép nước. Mặt hồ lặng yên không một chút sóng. Dư bảo : -Chiều đẹp quá ! Tôi đột ngột hỏi Dư : -Chừng nào anh về Sài Gòn ? –Chắt phải tết xong, xa em chắt sẽ nhớ lắm !- Nhớ em hay nhớ Đà Lạt ? Vẫn những câu hỏi, câu trả lời đã nói với nhau nhiều lần nhưng chúng tôi vẵn cứ nhắc lại, vẫn thấy thích. Tôi sống ở thành phố này từ nhỏ, yên lành và đơn giản như cây cỏ, rồi tôi gặp Dư, rồi tôi lớn…

Buổi chiều lãng đãng trên đồi Cù. Tôi một mình, đi từ phía trường đại học qua đồi Cù, trên những lối mòn giữa những đám dã quỳ vàng rực. Đến giữa đồi, khi vừa thấy mặt hồ loáng thoáng qua rừng thông, tôi chợt có cảm giác mệt nhọc, chậm lại. Tôi đứng tựa vào một cây thông cổ thụ trước khi thấy hoa mắt chẳng thấy gì. Trong gió chiều, tôi thấy một tà áo đen bay dần đến trước mặt mình. Chị Tâm ! Mái tóc đen dài phủ lưng của chị có lúc tung lên, che một phần khuôn mặt. Trông chị vừa lạ lẫm vừa thân quen nên tôi không thấy gì là sợ sệt. Chị Tâm đến gần, tôi đưa tay ra níu lấy chị, nhưng chị chợt hiện xa ra. Sau đó chị lại đến gần tôi cùng với những khuôn mặt khác , cô Lan, ông cụ Nam và hai người vợ cùng với bé Na…Những khuôn mặt tôi đã từng gặp và nhớ ! Thoáng một cái ! Tôi lại thấy khuôn mặt đau khở của ông Nguyễn Hương, người chồng bị phụ, ủ rũ, khô héo giữa những khuôn mặt các diễn viên ca sĩ mà tôi đã trông thấy trên hàng rào quảng trường thành phố với những mái tóc nhuộm vàng, những đôi mắt tô xanh lè, những đôi môi đỏ lừ… những khuôn mặt không nhìn thẳng, cứ liếc chéo, đâm ngang… Tất cả hiện lên, nhìn tôi cười, những nụ cười như khóc. Đó là khuôn mặt của người chết lẫn người sống, trêu ngươi, hù doạ, nhăn nhở…Những khuôn mặt chập chờn, chập chờn làm mắt tôi hoa lên…Tôi tỉnh dậy, muốn khóc khi chưa nói được với chị Tâm điều gì. Quả là tôi đã mơ lung tung và có chi tiết làm tôi luyến tiếc. Chị Tâm !

Dư lặng yên lấy thuốc lá ra hút. –Anh tin là em thấy họ không ? –Tin chứ, giấc mơ mà ! Nhưng giá em nói được với chị Tâm điều gì thì hay hơn. –Anh có bao giờ thấy lại chị Tâm chưa ? –Ngay buổi chiều viếng chị, đêm anh mơ thấy chị đang quỳ trong thánh đường. Chị nhìn lên, đức mẹ Maria nhìn xuống, thật là một hình ảnh đẹp đẽ ! Tiếc anh không là hoạ sĩ để vẽ lại.

Hình ảnh không dấu được tính cách con người, dĩ nhiên là khi con người không đeo mặt nạ, hoặc cố tình méo mó, cố dấu đi chân tướng của mình. Ngày xưa Dư có người em họ nghiện hút mà không ai biết, mãi khi nhìn vào một tấm ảnh thấy đôi mắt cậu ta, Dư mới báo động cho gia đình theo dõi và phát hiện được. Hình ảnh người chết cũng vậy, ở nghĩa trang có nhiều bức ảnh đẹp, hồn nhiên, chơn chất, hiền hậu, thoát tục… Cho nên có hàng ngàn ngôi mộ mà Dư chỉ giới thiệu tôi được mấy “người”. Nghe Dư thuyết giảng một hồi, tôi nói có vẻ trách anh : -Em bị lây cái “nhân tướng học “ của anh rồi, nếu có điều gì thì anh phải chịu trách nhiệm đó! – Phải nói là “ nhân tướng học người chết” chứ ! Hình ảnh, nhất là khuôn mặt của họ là thật trăm phần trăm, em thấy không ? Em có thấy khuôn mặt “ kịch cỡm “ nào trên nghĩa trang đâu ! Tìm đến những khuôn mặt trong nghĩa trang như tìm bạn kết thân , chẳng ai che dấu mình nên em chẳng hề sợ nhầm. Họ trung thành và nhẫn nại chờ em đến. Sẽ có lúc em nghe được lời họ nói, khi em dã lớn lên…

Trời sinh mỗi người có một khuôn mặt, một dung mạo riêng, ít có ai giống hệt ai. Khuôn mặt là đặc điểm để nhớ, nhất là khi đã thấm đẫm sự thương yêu, trân trọng… Ví dụ như khuôn mặt của bé Na, người thân làm sao quên được nét mặt hồn nhiên ấy ! Rồi…khuôn mặt của ông Nguyễn Hương, biết còn ai nhớ đến không ? Hình như, trong cuộc sống quanh tôi, chẳng mấy ai xuất hiện với bộ mặt thật của mình và điều này chỉ chấm dứt vào cuối đời. Rời Dư ra, tôi lại nghĩ đến anh ngay, lại nhớ đến khuôn mặt của anh biết bao nhiêu. Tôi chỉ tha thiết được gần, được trông thấy anh cười, anh nói …Yêu Dư, tôi không có thời gian để nhận định, phân tích xem khuôn mặt anh có phải là khuôn mặt tình yêu thật với tôi hay không ? Mặc kệ ! Tôi chẳng cần bận tâm chuyện ấy, tôi mới mười chín và đang yêu Dư cơ mà !

Đêm về, tôi nhận được điện thoại chị Út tôi từ Sài gòn. Ngoài những câu thăm hỏi thông thường, chị còn hỏi thăm chuyện tôi với Dư :- Có gì vui ? Có gì đặc biệt không ? -Chúng em vẫn vui vẻ với nhau, Dư yêu em khỏi kể ! Còn chuyện gì đặc biệt ? Tôi kể chị Út nghe là tôi đã thấy chị Tâm sau khi chị ấy đã được chôn cất ! Làm sao mà thấy được ? Chính Dư đã chỉ cho tôi thấy chị Tâm và những người khác khi thân xác họ tan dần trong lòng đất ! Tôi còn huyên thuyên :- Em và Dư với nhau bằng khuôn mặt thật. Chị Út ngạc nhiên, ú ớ :- Cái gì ? Khuôn mặt thật ? A lô, a lô…





© Tác Giả và Việt Văn Mới Giữ Bản Quyền .

REF: NVA.TN251107-01ĐHT.





TRANG CHÍNH TRANG THƠ CHUYỂN NGỮ BIÊN DỊCH NHẬN ĐỊNH ÂM NHẠC