Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới



ÁN TREO






         Chương 13 : NƠI ĐẾN BẤT ĐẮC DĨ



T rên tờ báo của cơ quan Đảng bộ địa phương đã tường thụât về vụ án của Kiên. Anh vẫn giữ tờ báo cho đến bây giờ. Với cái “tít” chạy suốt 5 cột báo “Xét sử Nguyễn Đình Kiên lạm dụng quyền hạn làm thất thoát gần 34 triệu đồng của đơn vị…”. Giở và đọc lại những trang viết Kiên cũng thấy hay hay.Bài báo viết : “ Như tin đã đưa Nguyễn Đình Kiên Kế toán trưởng Công ty Than Uông Bí lạm dụng quyền hạn làm thất thoát 33 triệu 800 ngàn đồng của đơn vị, bị truy tố. Vừa qua, tòa án nhân dân Tỉnh đã đưa ra xử sơ thẩm. Tháng 7, Công ty Than Uông Bí giao cho phòng tài vụ kế toán của Công ty nhiệm vụ đi đổi 260.000 đô la tiền bán than xuất khẩu, lấy tiền Việt Nam để chi trả lương cho công nhân với Công ty Vàng Bạc- Đá Quý Miền Nam, có quan hệ kinh tế nhiều năm nay với tỷ giá 5.700 đồng/một đô la. Song việc này không thực hiện được vì trúng vào thời điểm đó, Hội Đồng Bộ Trưởng có công điện số 254 cấm mua bán trao đổi ngoại tệ ngoài thị trường tự do và quy định các cơ sở mua ngoại tệ phải có “Quota” nhập khẩu và phải được sự đồng ý qua Ngân hàng Ngoại thương. Nhà nước quy định tỷ giá bán một đô la qua Ngân hàng là 5.100 đồng/một đô la. Việc không xong nên người thay mặt ký hợp đồng của Công ty Vàng bạc Đá quý là Nguyễn Đức ở phố Nguyễn Khuyến Hà Nội nhận môi giới tìm cơ sở có quyền mua ngoại tệ cho Công ty Than Uông Bí. Vì cần tiền,Công ty than Uông Bí cử Nguyễn Hữu Tân là kế toán theo dõi Ngân hàng thanh toán nằm gần một tuần trên Hà Nội để thực hiện việc tìm bên bán ngoại tệ. Giám đốc Công ty Than Uông Bí cho phép bán ngoại tệ ở mức 5.625 đồng/một đô la. Đức đưa Tân đến quan hệ với Công ty xuất nhập khẩu thiết bị ngành in thuộc Bộ Văn hoá-Thông tin-Du lịch là đơn vị được phép mua ngoại tệ và thống nhất giá bán 5.830 đồng/một đô la. Tân xem xét dự thảo hợp đồng mua bán trong đó trích tỷ lệ 130 đồng/một đô la (bằng 33 triệu 800 ngàn đồng)để chi trả cho các dịch vụ của Đức! Sau đó Tân đến nhà Đức đòi “chặt đôi” số tiền 33 triệu 8. Song trước mắt, Đức chi cho Tân nhận 1 triệu đồng, sau đó viết giấy để Tân nhận thêm 1 triệu nữa. Công việc tạm ổn, Tân gọi điện và báo cáo kết quả cho Nguyễn Đình Kiên Kế toán trưởng Công ty Than lên Hà Nội xem xét và trực tiếp ký hợp đồng. Qua hợp đồng này Công ty Than Uông Bí được 5.650 đồng/một đô la gửi về Công ty than Uông Bí các khoản tiền gồm 1 tỷ 526 triệu đồng (tỷ giá 5,100 đồng một đo la) chuyển qua Ngân hàng Ngoại thương. Ngoài dịch vụ ngân hàng hưởng 50 đồng một đô la, số tiền còn lai là 176 triệu 8 đã gửi về Công ty Than Uông Bí 143 triệu còn 33 triệu 8 Kiên ký chuyển cho khâu dịch vụ của Đức để Đức gửi vào Tài khoản của Công ty Du Lịch Đường Sắt thành phố Hồ Chí Minh. Công ty than Uông Bí nhanh chóng phát hiện thu hồi 33,8 triệu đồng về Công Ty.Sai phạm của Kiên là không thông báo việc ký tỷ lệ trích thưởng cho Đức để Công ty Than Uông Bí biết mà đúng ra phải chuyển cả khoản tiền 176,8 triệu để Công ty quyết định trích thưởng lại cho Đức. Nguyễn Đình Kiên đã vi phạm điều 221 Bộ Luật Hình Sự về tội lạm dụng quyền khi thi hành công vụ. Qua điều tra, không phát hiện biểu hiện tham ô của Kiên, xét mức độ phạm tội Toà án Nhân dân Tỉnh đã xử Nguyễn Đình Kiên 2 năm tù cho hưởng án treo ...

Khi có giấy gọi Kiên ra toà, cán bộ Công ty đến thông báo là có xe mời cùng đi, nhưng Kiên đã khí khái, tôi đã có “xe riêng” rồi, mà thực tế có người bạn đã nhận chở Kiên đi .! Kiên là người có mặt sớm nhất, thấy công nhân đang kéo giây mắc loa để phục vụ phiên toà, Kiên hỏi, người công nhân thật thà: “ ồi chào, người ta bảo hôm nay xử điểm cái ông Kế toán trưởng nào đó về chuyện buôn bán đô la gì đó chẳng biết!”.

Ngay sau khi toà tuyên án, phiên toà kết thúc, có vị Luật sư đã lắc đầu nói với Kiên: “Tội danh của ông chỉ có vậy sao ông không thuê luật sư cãi hộ”? Im lặng trong giây lát ông nói tiếp: “Tôi nghĩ đó là một việc làm có trách nhiệm, muốn công nhân nhanh có lương thế là tốt, vả lại Công ty đã giao khoán cho ông, ông đã thực hiện không những tốt mà còn vượt tốt. Nếu chỉ vì chữ ký vượt quyền, không báo cáo, chỉ nên xử lý hành chính mới đúng, đằng này lại kết tội là hơi quá đáng! Xét con người phải xét cả lý lẫn tình, phải xem động cơ mục tiêu thế nào chứ!”. Kiên chỉ biết cám ơn và buông ra một câu vẻ thối chí “Thôi, thế cũng xong”. Bạn bè đồng nghiệp đồng môn đồng khoa thì đều khuyên Kiên nên làm đơn xin phúc thẩm: “Ông phải kháng cáo đi!” nhưng Kiên cho rằng nó thuộc số phận rồi, đã an bài rồi, đã có nghị quyết rồi. Kiên rất tin một ông thầy tướng đã nói với Kiên rằng năm bốn chín tuổi Kiên sẽ bị ngộ thủy nạn... Có lẽ cái nạn đã đến, không thể chối bỏ được, vì cụ Nguyễn Du đã dặn dò cho nhân tình thế thái rồi: “Bắt phong trần phải phong trần, cho thanh cao mới được phần thanh cao” mà!

Một vị cao niên trong xóm phố đã nói trong bữa tiệc khi Kiên đến dự đám cưới con ông: “Cậu hơn chúng tớ là đã biết nhà tù Cộng sản… là như thế nào...!”.Thật ra trước khi có quyết định khởi tố, Phạm Văn Tư, Phó giám đốc Công ty đã năm lần bẩy lượt gặp Kiên và khuyên Kiên là nên gặp Giám đốc Lê Thiều một tý để cải thiện tình hình. “Đất không chịu Trời, Trời chịu đất vậy, đừng cố chấp, tránh voi chẳng xấu mặt nào!”. Kiên đã suy tư về lời khuyên ấy rất nhiều, rồi khảng khái nói với Tư: Gặp nó chẳng có gì là khó, nhưng có cải thiện được tình hình hình hay không, tính bảo thủ của con người nó lớn lắm, tôi sợ sau khi gặp nó, thằng Kiên không còn là thằng Kiên nữa!”. Sự thật nhiều cuộc họp Kiên đã trình bày với tập thể lãnh đạo là sở dĩ Kiên không báo cáo vì mọi tiêu chí đặt ra về việc mua bán đều đúng bài bản và có lợi, đã thực hiện được ý đồ, thậm chí còn thực hiện cao hơn với kế hoạch công ty giao. Nhận thức như vậy nên Kiên ký, chỉ một chữ ký để có tiền ngay để trả lương công nhân thì là tốt chứ... Giám đốc Lê Thiều cũng nhiều lần gặp Kiên để động viên, bảo Kiên khai ra người bảo Kiên đã làm sai! Khi Kiên vào trại, nhiều Giám đốc, Kế Toán trưởng ở các đơn vị thành viên của công ty đã đến thăm nom động viên và quà cáp.. Trước những lời khuyên rất chân tình của mọi người. Kiên chỉ cười, vì Kiên nghĩ sự việc chỉ có vậy, Kiên đã trình bày sự suy nghĩ, vì trách nhiệm mà hành động như thế, hoàn toàn không mang đầu óc tư túi lợi dụng, nhưng tình ngay lý gian, vì họ đặt câu hỏi là tại sao lại ký một cách dễ dàng như vậy mà không báo cáo...

Người ta có biết đâu, đây là cái cớ để giám đốc Lê Thiều loại bỏ Kiên, vì Kiên là vật cản, là cái gai trong mọi hành động của Thiều. Nhân việc này mà “té nước theo mưa!”.Việc làm này, đã làm cho Kiên ẩn ức, bị mất lòng tin, không còn tin tưởng vào bất cứ điều gì nữa. Tội danh thì vớ vẩn, kết luận theo nghị quyết. Công ty Than Uông Bí mang tiếng là bị hại, nhưng bị hại cái gì? bảo làm thất thoát, thất thoát cái gì? Tiền đã thu về, ấy vậy mà khi Toà mời Giám đốc Công ty nói lời cuối cùng, vẫn trước sau chúng tôi hoàn toàn đồng tình với kết luận của Quý toà, bởi vì tập thể chúng tôi đã có nghị quyết như thế…Trong buổi họp giao ban cuối cùng mà Kiên được họp có nội dung sắp xếp lai tổ chức, giám đốc Lê Thiều đã lớn tiếng tuyên bố: Về Công việc của Kế toán trưởng Nguyễn Đình Kiên - Lê Thiều phùng mang trợn mắt nói -Vì uy tín của Công ty, Anh Kiên không thể ngồi làm việc ở cơ quan văn phòng công ty. Tôi tuyên bố: Một, Anh Kiên có thể làm đơn xin nghỉ hưu, Giám đốc Công ty không những vẫn giữ lương cho Anh mà còn tăng cho anh bậc lương nữa. Kiên đã nói ngay trước cuộc họp có đầy đủ bá quan văn võ: “Tôi còn tuổi đi làm chưa đến tuổi về hưu, tôi cũng chẳng cần bậc lương!”.

Lê Thiều nói tiếp: “Hai, Anh có thể xin đi khỏi Công ty đi đâu thì tuỳ ý, Công ty sẽ tạo điều kiện ủng hộ ngay!” Kiên cũng trả lời ngay: “Tôi chẳng phải đi đâu cả, tôi đã gắn bó với đất mỏ gần 30 năm rồi, tôi cứ ở Mỏ!” .Lê Thiều lại tiếp: “Ba, nếu vẫn muốn làm việc trong công ty thì phải hạ 2 bậc lương, hoăc thấp hơn người đứng đầu đơn vị đó! Nghe xong nhiều vị Giám đốc nháy mắt có ý nói với Kiên: “Mày về với tao!”.

Nói thì nói vậy, nhiều đêm Kiên đã không ngủ được? Nghĩ đến chuyện cơm niêu nước lọ, một tuần mới về nhà , trời nắng ráo thì không nói làm gì, trời mưa bão thì quá vất vả, Kiên đã quyết định không đi đâu hết chỉ ở gần nhà.

Kiên đã đến với Trường Đào Tạo Nghề Mỏ, gặp Hiệu trưởng Bùi Tiến Ân. Sau khi nghe nguyện vọng của Kiên là vậy, Bùi Tiến Ân nói ngay: Được ông sang với chúng tớ, tớ sẽ đưa ra cuộc giao ban sáng mai xem bố trí ông vào đâu cho tiện! Một tuần sau gặp Kiên, ông vui vẻ: “Xong, ông sẽ đến giúp chúng tớ cái mảng các lớp Đại Học tại chức!” Nói đến đây ông cười: “Anh em họ bảo tôi nhận ông là mó vào dái ngựa đấy...”. Cả hai đều cười ngất, rồi Kiên nói: “Thế thì yên tâm đi, hắn đã cho được quyền đi liên hệ rồi mà”! Kiên tâm sự với Ân “Người ta bảo cái tuổi Thìn- Kiên sinh năm Thìn- tấn vi quan lùi vi sư có lẽ đúng”. Việc Kiên về làm việc với Bùi Tiến Ân được nhà báo Huy Toàn trong một lần gặp Kiên đã cổ suý: “Ông biết chọn Bùi Tiến Ân làm minh chủ là chính xác đấy! Một con người có lòng vị tha, biết bao dung và độ lượng”.

Ân đã coi Kiên là bạn tin cậy, nên đi đâu làm gì đều bàn bạc với Kiên, Ân đã có ý định cho Kiên về làm Kế toán nhưng khi đến làm việc, Thiều không nghe! Điều không vui, là Kiên mới làm việc với Hiệu trưởng Ân hai năm, thì Ân ra đi, người ta bảo người tốt bao giờ cũng chết sớm, chẳng lẽ lại đúng sao? Người ta nói vui để động viên nhau: Trên thiên đình đang cần người! Ân ra đi vì bệnh nhồi máu cơ tim đang trên sân Tennis.

Mọi người đều biết Bùi Tiến Ân tham gia kháng chiến chống Pháp khá sớm. Kháng chiến chống Pháp thắng lợi Ân về quê vừa làm công tác xã, vừa đi học. Do vậy Ân vào đại học khá muộn, hai mươi tuổi mới theo học nghề khai thác mỏ, trường Đại học Bách khoa. Ra trường Ân được phân công về trường trung cấp kỹ thuật mỏ, Sau đó Ân được đề bạt là Hiệu phó phụ trách giảng dạy môn chính trị. Cuộc đời làm thầy của Ân cũng bị gián đoạn ít năm và đi làm cán bộ quản lý doanh nghiệp mỏ..

Thầy Ân được nhà nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú…Ân ra đi bạn bè đều thương tiếc…Trong những ngày sau đó, bạn bè thường đến với Kiên để nhâm nhi vài củ lạc, để chia sẻ niềm vui nỗi buồn, mọi tâm sự cùng Kiên, họ đã hỏi Kiên về Giám đốc Thiều: “Lão Giám đốc Thiều của ông bây giờ thế nào rồi?” Kiên đã cười : “Tại sao lại là của tôi?” là của Thời cuộc chứ.

Rồi Kiên cũng thông tin cho mọi người biết sơ qua về hắn: “Lão ta đã về hưu rồi- có tiền nên sống giữa Thủ đô Hà Nội- Hết quan hoàn dân mà! Chỉ buồn cho hắn là có hai đứa con gái có học hành đến nơi đến chốn nhưng đều dở dang về gia thất”. Kỷ niệm ngày thành lập công ty, Kiên cũng được mời về dự và đã gặp hắn, Kiên đã tếu táo khi đến với hắn: Ô! Xin chào Giám đốc, người đã mạnh tay ký kỷ luật cấp dưới không thương tiếc đây. Hắn đã đỏ mặt cãi: Tao kỷ luật mày bao giờ, mày chìa cái quyết định tao xem…

Kiên chựng lại, đúng vậy, không có quyết định kỷ luật thật, chỉ có cái quyết định điều động Kiên sang trường Việt Xô. Nhưng hạ hai bậc lương thì có khác gì kỷ luật?

Trong lễ kỷ niệm thành lập công ty có tặng quà cho các đại biểu, quyển kỷ yếu có hình ảnh của Nguyễn Đình Kiên với lời ghi: … Kế toán trưởng đầu tiên của Công ty. Kiên nghĩ thôi thế cũng được rồi.Khi Kiên về công tác tại trường Đào Tạo Nghề Mỏ, với kinh nghiệm quản lý của mình, Kiên vẫn được một số Giám đốc Doanh nghiệp thành viên mời đến giảng về quản lý hạch toán cho họ, Thiều đã tỏ ra bực bội và tức tối tỏ vẻ không hài lòng, đã chỉ mặt mấy vị giám đốc: “Công ty thiếu gì cán bộ quản lý giỏi mà các anh lại đi mời một thằng có “vết đen” trong quản lý về giảng dạy quản lý cho các anh? Ngu hết chỗ nói!”. Nhiều giám đốc nghe được đã tủm tỉm cười và tếu táo lại: “Chúng tôi muốn “tận thu” hết những kiến thức mà giám đốc đã ban phát cho hắn đấy chứ!” Kiên nghe Thiều chửi mình bằng hai từ “vết đen”, lặng người... Kiên tự hỏi “Nó sợ vết đen loang ra thật ư..?”. Kiên đã thở dài: Đúng là giọng lưỡi của kẻ hẹp hòi, tiểu nhân!

Bây giờ nghĩ lại Kiên phải vào vòng lao lý là hơi bất ngờ .Chính Kiên cũng không ngờ sự việc lại diễn tiến một cách đảo chiều nhanh đến như vậy! Kiên phải tạm đình chỉ công việc để điều tra làm rõ vì “ Đã cố ý làm sai để tham ô…”.Sau những ngày căng thẳng và mệt mỏi, hôm trưởng phòng thanh tra công ty đã đến nhà mời Kiên ra công an tỉnh để làm việc.

Người ta có những cách để bắt người một cách ngọt ngào không ầm ĩ : Thứ nhất vào nhà mời đi làm việc, rồi đến cơ quan đọc lệnh bắt. Thứ hai dụ đối tượng ra đường tạo ra sự cố va quyệt vi phạm luật giao thông, mời vào trụ sở công an rồi tuyên bố anh phải tạm giam để điều tra. Cách thứ ba, thì hơi ồn ào hơn, có mời cán bộ địa phương đi cùng đến đọc lệnh bắt tại nhà và khám nhà. Như vậy, Kiên được thực hiện ở quy trình thứ nhất . Kiên nhớ lại : Kiên được mời đi làm việc rồi ngồi vào bàn thẩm vấn . Đi nhờ xe của Thanh Kế toán trưởng cấp dưới về công ty làm việc, tiện thể Thanh cho Kiên đi luôn và có đưa tiền cho Kiên tiêu.

Buổi thẩm vấn xong thì trời cũng nhấp nhem tối. Nhân viên thẩm vấn nói với Kiên vẻ mặt lạnh lùng, vô cảm : Đã có lệnh bắt anh , mời anh vào trại luôn không được về nhà nữa. Kiên xững xờ, chỉ buông ra một câu : Tại sao lại vậy?... Cán bộ thẩm vấn gọi một người trong đồn : “Này, cho ông ta vào trại hộ cái !” Trời hơi xe lạnh.

Thế là cái tết này Kiên có thể phải ăn tết trong tù rồi! Thời gian tạm giam của Kiên là 4 tháng!Một chiếc xe “Min cờ” được điều đến, chở Kiên cùng 2 công an đi về phía trại giam cách đấy 4-5 cây số, người công an ngồi sau ôm Kiên . Công an thường thực hiện cách đưa phạm nhân vào ban tối như thế này để “phạm” khó nhận đường và không thể trốn. Nhưng cả cái tỉnh này ai mà chng biết con đường không vui vẻ này! Ai còn lạ gì cái khu tạm giam công an tỉnh mà người dân vẫn gọi là lán này .

Đến cổng trại giam, xe dừng, Kiên được đứng xuống và vẫn giọng nói khô không khốc : “Ông đứng đợi đấy!”! Một trong hai công an đi vào một phòng có sáng ánh đèn ( Sau này Kiên biết đó là phòng làm việc của trưởng trại giam). Anh công an còn lại đứng xa Kiên khoảng hai mét!Sau khoảng 5 phút, có hai người đi ra, vừa đi họ vừa trao đổi với nhau điều gì và họ bàn giao Kiên cho trại.

Kiên được người của trại dẫn đi, có ánh đèn pin soi đường .Người của trại hỏi: “Tên gì?”. Kiên chưa kịp trả lời, thì người của trại đã lên tiếng : “Thôi! Khỏi ! có giấy đây rồi! Vụ tham ô tiền tỷ phải không?”. Kiên định thanh minh : “Không phải thế!”. Nhưng người dẫn đường đã nói “Thôi biết cả rồi không cần nói!”. Kiên đã được dẫn vào một khu nhà, người dẫn đứng lại nói vào : “Tới đâu? có phạm mới, ra nhận này!”Người có tên là Tới. săng sái chạy ra, soi đèn nhìn Kiên từ đầu đến chân. Trước đó hành trang của Kiên là một cái cặp táp, trong đó là sổ công tác, bộ quần áo, kính bút... vẫn như một cuộc đi công tác như mọi khi .

Khi có lệnh bắt giam, Kiên đã được nhân viên thẩm vấn nói : “Anh gửi những thứ này về nhà đi, chúng tôi chuyển về nhà cho. Vào trại bọn đầu gấu nó “bóc” hết đây! Do vậy hành lý lúc này của Kiên chỉ còn là một túi ni lông gồm có một đôi giầy, 2 cái áo phông, hai cái quần lót, một cái kính, một cái bút bi, và khoảng 2.000.000 đồng. Kiên phải tự giác “kê khai” ra một tờ giấy đã có mẫu in sẵn. Tới xem xong, vẫn một giọng vô cảm : “Tiền à? đưa đây , còn gì nữa không? Cả sổ công tác nữa. Và Tới đã dùng hai tay của mình vuốt khắp người Kiên từ vai đến gót chân, nhận thấy không còn gì, nói với giọng lạnh lùng : “Đi” ,Kiên vừa đi vừa suy nghĩ, cuộc đời Kiên đã thay đổi thật rồi, là một đảng viên, hắn được kết nạp khá sớm năm 22 tuổi, phải công nhận là hắn phấn đấu tốt, 20 tuổi vào Đoàn, 22 đã vào Đảng, đã 30 năm gắn bó với nghề, xuất thân thành phần cơ bản. Bố mẹ đều thuộc thành phần có công với công cuộc kháng chiến chống Pháp, là cơ sở nuôi dấu cán bộ hoạt động, được tặng huy chương kháng chiến, bản thân hắn cũng được huân chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng hai…cũng là chiến sĩ thi đua trong phong trào thi đua, cũng từng được đi công tác ký hợp đồng với các Mỏ vùng Cu Zơ Bát Liên xô…chỉ vì một sơ suất nhỏ làm sai nguyên tắc quản lý nhà nước.

Bảo sai thì là sai, miệng kẻ sang có gang có thép mà. Chính vì Kiên nhận sai là dám ký một chữ ký vượt quyền người ta nên đã thành thực kiểm điểm , nói rõ lý do tại sao không báo cáo, nhưng cái không thể đã thành có thể rồi, bây giờ Kiên đã trở thành phạm rồi. Sau khi đi vòng vèo khoảng 5-7 phút đến một dãy nhà thấp tè, tăm tối, các cánh cửa bằng tôn đen 6 ly đóng im ỉm. Tới lên tiếng : “Dũng đâu? Có phạm mới !”. Tiếng khóa tiếng xích sắt va quyệt vào nhau rít lên nghe rợn cả người. Cửa thứ nhất, rồi cửa thứ hai được mở ra.

Kiên được đẩy vào. Trong phòng giam lúc này Kiên thấy có 3 phạm nhân : một khoảng 45- 46 tuổi, một khoảng 34- 35 tuổi, 1 khoảng 20-25 tuổi. Gọi là phòng cho sang, chứ thực tế người ta gọi nó là “buồng giam”, bề ngang khoảng hơn 2 mét một tý, bề dài cũng khoảng hơn 3 mét một tý, trong cùng có xây một chỗ chứa nước con con mà người ta gọi nó là bể nước, có đục một lỗ nhỏ dùng để thoát nước ra đằng sau nhà, phía ngoài xây hai cái kệ đặt hai tấm bê tông láng nhẵn làm phản nằm. Tất cả người trong phòng đều nhìn Kiên với vẻ mặt thăm dò, gờm gờm, lạnh tanh.

Kiên cố lấy vẻ bình thản : “Xin chào các bác các anh”! Kiên đang lúng túng không biết nên ngồi hay đứng, thì một phạm nhân nhỏ tuổi nhất lật chiếc chiếu đang cuộn sát tường giải ra và nói : “Mời Bác ngồi xuống đây!”. Người khoảng 34- 35 tuổi có tên là Dũng hỏi Kiên : “ Cơm nước gì chưa?”. Kiên cố lấy vẻ thân mật trả lời : “ Chưa ! có lẽ bây giờ phải ăn, đói rồi!” và Kiên lấy ra mấy chiếc bánh mỳ, khoanh dò đã thái để ra tờ giấy báo và xoa tay xin mời cả phòng cùng ăn! Qua sách báo hàng ngày, Kiên cũng biết vào tù là có luật bất thành văn nhưng rất tôn ty trật tự. Kiên đoán Dũng là trùm sò đầu gấu ở đây, sau này Kiên biết Dũng còn có cái tên nữa là “tù tự giác”, một mình hắn được ngồi khoanh trên giường chùm cái mền chăn kín cả đầu, đầu giường là một lô sách truyện loại rẻ tiền thường được in từ các tỉnh phía Nam, còn 2 phạm kia cùng ngồi trên một chiếc giường..

Kiên đã phải giành cho Dũng phần ăn nhiều hơn. Dũng đút cả nửa cái bánh mỳ có cặp lát giò vào mồm nhai nhồm nhoàm rồi hỏi Kiên : “ Chắc chưa hiểu thế nào là “phạm” đâu nhẩy ? Hôm nay cho tạm ngủ trên giường, ngày mai xét sau.! Thiện! - Dũng hất hàm cho cậu bé con có cái đầu húi cua : “ Khám !” rồi quay sang nói với Kiên : “ Bác hiểu cho đây là luật!” đứa nhỏ đã mở gói ni lông và dơ lên từng thứ để Dũng xem. Dũng lạnh lùng : “ Được rồi, áo phông hả? Đưa áo phông đây, đang cần, cả đôi tất xù nữa, mới nhỉ. Còn kính cận hả, giữ lấy mà dùng!. “Để biết nhau…giới thiệu luôn ” Dũng chỉ vào người trung niên khoảng 45- 46 tuổi trông cao to : “Đây là Ông Úy Đồn trưởng Đồn Công An Môi Rồng phạm tội “bảo kê” cho bọn buôn lậu qua biên giới, chỉ nay mai là được đi lao động trồng rau thôi vì trong ngành mà”. Còn thằng này, tên Thiện, lính nghĩa vụ bộ đội Cụ Hồ hẳn hoi đấy,cũng vào loại con ông cháu cha, có học hành, nhưng vì tranh nhau gái gú với thanh niên làng, tự vệ bằng côn quăng quá tay làm thanh niên làng sặc máu chết tươi nên mang tội giết người , đang chạy để trở thành là vô ý làm chết người . Còn thằng Dũng này, lái xe, phạm tội buôn bán phụ nữ qua biên giới…thực ra chở gái lấy tiền chứ buôn bán gì…thôi cứ cho là thế, kết tội thế nào nói thế, đeo án 14 năm đã 6 năm rồi, hy vọng năm thứ 7 thứ 8 ra…Im lặng một lúc, Dũng quay sang nói với Kiên: Phạm kinh tế phải không đơn giản thôi, chẳng có gì phải lo, điều tra thẩm vấn xong là được “phắn” ra ngay thôi mà…trong người có vàng bạc gì không, có đưa đây ! Kiên thật thà : Có 2 triệu bị giữ lại ngoài cổng rồi! Dũng im lặng suy nghĩ mấy giây : “Được rồi sẽ có cách lấy lại để xung công!”…

Dũng đang giáo huấn, thì bức tường ngăn có tiếng đập đập hỏi vọng sang : “phạm mới hả?. Dũng trả lời : “ Đúng rồi!” Tội gì ?. Dũng lại nói “Kinh tế”…Không có tiếng hỏi tiếp. Dũng quay lại nói với Kiên kiểu ma cũ dạy ma mới : “Đêm nay phòng ta có 4 người, ông vào loại có tuổi, 48 phải không , cứ cho là 49 đi, cái tuổi 49 chết tiệt, 49 chưa qua 53 đã tới, ngủ với ông Úy, là cán bộ cả, nằm mà tâm sự, còn thằng bé giải chiếu xuống đất mà nằm… Nghe Dũng nói thế Kiên cảm thấy hơi mủi lòng vì có Kiên nên đứa nhỏ phải nằm đất, thực ra là nằm trên nên bê tông, rất lạnh. Kiên nói cho được cùng ngủ dưới đất với nó vì là ma mới phải chấp hành tôn ti trật tự. Dũng không nghe! Dũng nói tiếp: Có hay đi đái đêm không? Đêm có đi thì tương vào cái lỗ rồi dội nước cho khỏi khai. Không được đi ỉa đêm đâu, phải cố nhịn đến sớm mai ra đằng sau nhà mà ỉa. Hôm nay, nếu buồn quá thì cho phép tương vào cái lỗ đấy, dội nước để khỏi phải xin phép trực ban ra ngoài, lích kích. Nhưng chỉ được hôm nay thôi đấy! Ỉa thối không ai chịu được.Tối ấy, suốt đêm Kiên không chợp mắt , vì lạ nhà lại nằm phản bê tông nên rất lạnh lưng. Kiên cười thầm “ Ai bảo...” Hôm nay, Kiên đã trở thành phạm nhân và chính thức biết nhà tù như thế nào, vì trước đây Kiên mới chỉ được đọc nhà tù của thực dân Pháp trên sách báo. Người ta đã viết về Nhà tù Hỏa Lò mà Kiên đã được đọc : Hỏa Lò  tức   nhà pha Hỏa Lò  là một  nhà tù  tại trung tâm  Hà Nội. Địa danh này được đặt theo con phố của Hà Nội có từ trước thời  Pháp thuộc. Là nơi giam giữ rất nhiều nhà Cách mạng lớn của Việt Nam.

Hỏa Lò được  thực dân Pháp  xây năm  1896   ở khu vực lúc đó là ngoại vi thành phố làm ngục thất trung ương của cả hai xứ  Trung   Bắc Kỳ. Nơi đây giam giữ nhiều hạng người, trong đó có những  tù phạm chính trị, những người ái quốc chống lại  chính quyền  thực dân Pháp. Tên  tiếng Pháp  của nhà tù này lúc bấy giờ là  Maison Centrale    tiếng Việt    Ngục thất Hà Nội. Ngục Hỏa Lò được chia thành bốn khu: A, B, C và D .Khu A và B dành cho phạm nhân đang được cứu xét, phạm nhân quan trọng hoặc những tù nhân vi phạm kỷ luật nhà tù.Khu C giam giữ phạm nhân người Pháp hoặc người ngoại quốc. Khu D là nơi câu cấm phạm nhân bị án tử hình chờ ngày duyệt y hoặc giảm án.

Sau  vụ ám sát Bazin  ngày   9 tháng 2  năm   1929 , Kiên nhớ ngay đến tên Bazin là ai, hắn tên đầy đủ là : Alfred François Bazin  là một người Pháp sang Đông Dương làm cai mộ phu ở   Bắc Kỳ  để gửi người đi làm thuê ở các  đồn điền  cây công nghiệp của người Pháp. Đồn điền thường là đồn điền  cao su    Nam Kỳ,   Trung Kỳ, hoặc có khi đưa cả sang  Tân Đảo,   Vanuatu   (đảo Tân Thế giới) và  Tahiti . Đời sống dân phu đầy kham khổ nên con số tử vong có nơi lên đến 40%.Làm trung gian giữa các xí nghiệp và dân lao động, người mộ phu được trả từ 10 đến 20   đồng bạc Đông Dương  cho mỗi người phu.  Bazin ở địa vị Giám đốc Tổng nha Nhân lực Đông Dương là người then chốt trong việc tuyển người. Bazin lại có tiếng là tuyển người bằng mánh khóe lừa lọc và nếu người phu muốn rút ra, hủy bỏ   giao kèo  thì bị hăm dọa, đánh đập, có khi bị   bắt cóc  đem xuống tàu nên bị nhiều người oán giận, nhất là trong giới thợ thuyền.

Trong khi đó  Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội  cũng rải truyền đơn tố cáo việc làm bất chính của Bazin mà nhà chức trách Bảo hộ làm ngơ, cho rằng việc làm của Bazin là do một cá nhân chứ không phải là do nhà nước khiến dư luận thêm phẫn nộ. Nhiều đảng viên  Việt Nam Quốc dân Đảng   bị truy bắt. Nguyễn Văn Viên, người chủ mưu bị sa lưới sáu tháng sau và bị giải vào Hỏa Lò. Ông tự nhận đã ra tay giết Bazin khi khai cung với chánh hội đồng đề hình Brides. Nguyễn Văn Viên sau đó đã   tự tử  trong sà lim của ngục Hỏa Lò.

Sau năm 1954 Hỏa Lò là nhà tù của chế độ   Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trong thời kỳ trận  Điện Biên Phủ trên không  của   Chiến tranh Việt Nam, đây là nơi giam giữ  phi công  Mỹ   nhảy dù  cho đến sau  Hiệp định Paris  1973 . Các  tù binh  phi công Mỹ biếm gọi ngục Hỏa Lò là "Hilton Hanoi". Tất nhiên nhà tù này thì nhỏ hơn nhiều, trong thực tế gọi là trại Tạm giam, hay còn gọi là Lán 14 . Kiên nghĩ, được vào trại giam cũng có cái hay.

Ở đời cái gì cũng phải biết mới là từng trải, nếu không thì làm sao mà biết được cái sinh hoạt ở cái chỗ này như thế nào?. Họ là những người vào trước đã quen nên họ đi vào giấc ngủ thật êm ái, nhẹ nhàng, thanh thản. Mỗi người có kiểu ngáy riêng. Úy nằm ngủ mím mồm, nên tiếng ngáy phát ra đằng mũi kêu “brịch... brịch...brịch”. Dũng ngủ mồm há tông hốc nên tiếng ngáy kêu “vro... vro...vro” ròn tan. Còn cậu bé thì mồm luôn lảm nhảm và nhai tóp người.

Cả nhà tù sẽ bừng thức khi có tiếng kẻng. Họ ngồi dạy và chuẩn bị cho công việc hàng ngày.

Chỉ một mình Dũng được quyền đi đến các cửa buồng giam dùng chiếc búa đập 3 cái vào cánh cửa để báo hiệu ngày mới bắt đầu “dậy đi”! Công việc của Dũng là thế, thật thoải mái, ấy vậy mà nhiều khi Dũng phải thót tim khi phát hiện thấy một của buồng giam nào đó bị bẻ khóa, Dũng đã gặp 2 lần như thế, phạm đã cao chạy xa bay lúc nào, cả trại nhốn nháo, các quan chức phải tổ chức nhiều cuộc họp, công an nhốn nháo mở các cuộc truy quét lùng xục để tóm lại bọn tù.

Buổi sáng các phạm đều được ra ngoài để hưởng không khí trong lành mát mẻ. Bây giờ Kiên mới biết Kiên được ở buồng số 3,buồng số 1 là của tên tử tù “Bạch Hải Đường” tướng cướp khét tiếng một thời trên con đường Quảng Nê. Những ngày chờ chết nó thường không ngủ mà kêu gào đọc thơ con cóc suốt đêm.

Khi tên tử tù nhìn thấy Kiên đi qua cửa biết là phạm mới, nên đã chìa tay xin thuốc hút ! Nhà cầu ở phía sau nhà. Kiên đã thực sự thấy nhà cầu là như thế nào, là con hào sâu đầy nước nổi lều bều những cứt, rộng khoảng 4 mét chạy bao quanh trại giam. Hàng ngày phạm nhân đã ra đây để giải quyết nỗi buồn. Lúc đầu Kiên nhìn thấy cảnh như vậy cũng thấy ngượng nghịu và xấu hổ, nhưng sau cũng quen, chẳng có cách nào văn minh hơn, còn tự nhiên quay sang hỏi chuyện người ngồi bên cạnh là khác.

Phạm nhân hàng ngày múc nước này để tưới rau. Những luống rau được “phạm” chăm sóc mới xanh tốt làm sao!

Công việc đầu tiên ở trại là Kiên được bộ phận kế toán trại giam đến nhờ hắn kẻ mẫu biểu viết danh sách theo rõi bữa ăn hàng ngày của phạm nhân. Việc viết sổ sách đã giúp Kiên ngộ ra một điều là khi ông bố bà mẹ sinh con ra có nhiều kỳ vọng về chúng và đều đặt cho chúng những cái tên thật đẹp, có tên đệm thật hay : Nào Ngọc Bảo, Hùng Dũng, Công Minh, Chiến Thắng, Thành Công...có biết đâu sau này có những cái tên trở thành lưu manh, móc túi, giết người và tướng cướp.

Kiên liên hệ như hắn đây cũng thế, có bao giờ nghĩ có ngày đến chỗ này...Ngoài việc làm sổ sách Kiên còn phải đi cuốc đất trồng rau và tưới rau. Buổi trưa, nhà bếp đẩy xe cơm đến, các phạm cầm xô chậu chạy túa ra tranh nhau vục xúc theo định mức. Nhiều khi cũng xẩy ra xô xát, họ gầm gừ chửi bới tố giác nhau ăn gian múc quá tiêu chuẩn, lúc đó phải có sự can thiệp của “Cán bộ quản giáo”.

Kiên mượn sách truyện của Dũng để đọc. Đủ các thứ truyện đông tây kim cổ, không có loại sách nào là không có. Các đầu nậu sách sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu của người đọc. Vì là sách tình cảm rẻ tiền chữ in to lại thưa nên mặc dù dưới bóng đèn điện tù mù vẫn đọc được, hắn đọc hết truyện này lại mượn truyện khác. Kiên đưa tiền cho Dũng bảo thuê hộ sách để về đọc. Kiên đã nhờ Dũng thuê cho quyển tiểu thuyết ở ngoài đang cấm : “Một ngày trong đời Ivan Đênixôvitch”. Kiên biết đây là tiểu thuyết nổi tiếng của Alekxandr Ixayêvitch Xolgienitxyn được giải Nobel.

Kiên đã được nghe trong cuộc tranh chấp quyền bính của mình, Khruschoph đã dùng tiểu thuyết này làm lợi khí để đấu tranh với đối thủ. Ông ta đã cho in để gửi cho các thành viên trong Chủ Tịch Đoàn . Hôm Chủ Tịch Đoàn nhóm họp, mỗi người có một cuốn truyện để trước mặt. Ông bước vào, hỏi mọi người : “ Quyển sách hay chứ? Phải không các đồng chí?”. Mọi người nín thinh . Khruschoph nói luôn : “ Có một câu tục ngữ Nga nói rằng : “ Làm thinh tức là đồng ý” Sau đó ông ta đã cho phép in và phát hành “Một ngày của IVan...” Và thế là từ đấy cùng với Gôgôl, Tôlxtôy, Đôxtôyevxky, Gorky, Sôlôkhôv... có thêm Xôlgiênitxyn nữa. Kiên nghĩ có tiểu thuyết này mà đọc thì thật thú vị rất hợp với Kiên trong những ngày trong tù.. Dũng bảo : “Có, nhưng giá cao lắm đấy!”. Kiên đã vô tư : Yên tâm đi , vừa được tiếp tế đầu tuần rồi! Hắn nghĩ tiền thời nào cũng quý thật. nhất là đối với “phạm”. Có sách, Kiên đọc lời giới thiệu của Max Hayward và Leopold Labedz : Cuốn Một ngày trong Đời của Alekxandr Xoolgienitxyn quả nhiên là tác phẩm kinh hoàng nhất xưa nay…Ngoài sự kiện là một kiệt tác văn chương nó còn là một tài liệu cách mạng sẽ ảnh hưởng đến khí hậu đời sống bên trong Liên Xô…

Qua cuốn Một Ngày… Kiên biết thêm : Tác giả sách sau tám năm, mãn hạn tù, Tác giả được phóng thích vào ngày 5-3-1953. đúng vào ngày Stalin chết. Mãi tới năm 1957, một năm sau khi Khruschoph đọc diễn văn lịch sử hạ bệ Stalin tại đại hội thứ 20 Đảng Công Sản vào tháng 2 năm 1956, tác giả mới được phục hồi quyền công dân. Tác giả trở về làm nghề giáo, giáo sư toán của một trường tỉnh nhỏ. Xem đến đây Kiên cười : Mình trở về có lẽ cũng xin làm nghề giáo được đấy! Kiên tiếp tục nghĩ về tiền .Chính Kiên được vào đây cũng là vì tiền đấy thôi. Các cụ nói không sai : “Nén bạc đâm toạc tờ giấy”.

Cần ra căng tin uống bia uống rượu, hút thuốc, cần kéo dài thời gian gặp người nhà, cần ốm để được nghỉ được ngủ trong buồng không phải đi lao động...có tiền là “thẩm thấu” được hết, đầu suôi đuôi lọt.Cả khi lên phòng thẩm vấn, câu đầu tiên “cán bộ” hỏi là “có thuốc không?”. Trong túi không có thì được phép chạy ra căng tin mà mua, về phải cầm bằng hai tay đưa dâng cho cán bộ sài!

Những ngày giáp tết sự hoạt động của tù nhân lại càng sôi nổi ; được động viên viết thư về nhà xin tiền, xin bánh chưng, xin thịt.... Dũng bảo cũng như ở ngoài thôi, tết nhất phải quà cáp biếu xén, càng cao lễ càng dễ thưa, càng nhiều càng ít, gia đình không có thì xin bạn bè... chẳng ai tiếc thằng tù đâu!

Một cán bộ quản giáo cưới vợ, tù nhân bảo nhau phải lo từ A đến Z, từ chiếc giường đến cái tủ gương đến chăn bông gối đệm, phong bao phong bì đàng hoàng. Đóng giường thật đúng mốt, bảo nhau đi mua giấy nháp về đánh cho thật nhẵn để quét véc ni cho thật cháy cóng. Kiên cũng được tham gia đánh giấy giáp cho cái giường đó. Kiên công nhận là có nhiều tù nhân có tay nghề rất giỏi: Nề, mộc, khảm, khắc đều làm được cả. Dũng nói đã phải nhiều đêm suy nghĩ để làm cho “Sếp” một cái “Bìa lịch” Tết bằng nhôm có chữ “Mừng Năm mới” bằng tiếng Anh thật hoành tráng và ưng ý.

Dũng là “tù tự giác” nên hắn thường xuyên tổ chức những bữa tiệc tùng, để mời “Cán bộ” quản giáo!Nguồn tài trợ lấy của các tù nhân khi được tiếp tế. Một khoản bất khả kháng. Dũng được trực tiếp ra kiểm tra các túi hàng từ bên ngoài gửi vào, Dũng đã lợi dụng “quyền hành” của mình để cắt xén ăn chặn của anh em, chỉ một cái lừ mắt là tù nhân biết phải làm gì! Có tù nhân nào tỏ ra khó chịu thì liệu hồn.

Trong những ngày trong tù Kiên đã biết thêm nhiều thứ, đặc biệt biết cách sử dùng củi lửa trong buồng tù thì thật là tài tình. Dũng đã nhặt nhạnh thu gom tất cả các loại túi ni lông, rẻ rách lại rồi đốt những túi ni lông với nhiệt độ vừa phải cho chảy ra và dùng rẻ hứng lấy gói lại, chính đấy là “chất đun” để đun nấu khi cải thiện. Dũng đã nói nhiệt của chất đốt này có nhiệt cao cháy lâu hơn nhiều so với củi, đun nước rất nhanh sôi.


Những ngày ở trại giam cũng đã giúp Kiên biết thêm nhiều điều thú vị mà ngoài đời không bao giò biết. Muốn ăn gì cũng có, miễn là có tiền, kể cả rượu thịt chó, chỉ cần một sợi dây, một cái móc sắt là cá mú gà vịt mổ săn rượu ngoại có thể chui qua lỗ thông gió mà vào buồng giam.


Thỉnh thoảng lại có thêm phạm nhân nhập trại. Một lần buồng của Kiên nhận thêm một phạm mới về tội vượt biên. Lúc đầu Kiên rất ngạc nhiên, đã phải tự hỏi là tại sao hắn lại được chăm sóc một cách kỹ càng chu đáo đến như vậy, từ việc ăn đến việc ngủ cả việc ỉa cũng được để ý tới, chăm sóc một cách thái qúa làm người ngoài cũng thấy bực mình khó chịu. Quản giáo đã đưa vào phòng một cái thùng để giành riêng  cho hăn “ị” vào đấy, mỗi khi đi xong hắn phải dùng đèn pin  soi xem và có trách nhiệm thông báo là trong phân chưa  có gì khác cả .


Sau này Kiên mới biết là phạm này đã nuốt mấy cái nhẫn vào bụng trước khi bị tống giam , vì ngay sau khi thực hiện động tác nuốt đã bị phát hiện và được mật báo vào trại để theo rõi và có hành động lấy lại những chiếc nhn đang ở trong bụng. Thằng tự giác chỉ ngừng quan tâm săn sóc khi biết những chiếc nhẫn đã tuồn qua hậu môn lọt vào thùng, ngay tức khắc được vớt lên và được kỳ cọ cho sach sẽ chuyển ra ngoài tiêu thụ. Tất nhiên cán bộ quản giáo cũng có phần, còn Kiên và bạn tù cùng buồng với tù tự giác được thưởng thúc một bữa rượu bún thịt chó lên bờ xuống ruộng.

Tình cảm giữ Kiên với mọi người trong buồng có sự hiểu biết nhau hơn. Kiên và Úy thường trao đổi với nhau về những từ tiếng Anh. Hỏi đáp nhau bằng tiếng Anh. Thiện thì gọi hắn Bá. Còn Dũng luôn chăm nom sách truyện và thuốc Sapa cho Kiên...

Kiên đã viết thư về nhà xin tiền và bảo gửi bánh chưng, giò chả vào cho Kiên. Dũng kiểm tra thấy trong thư Kiên viết ra xin, có nhiều mặt hàng cao cấp nên đã tỏ ra nể vì Kiên lắm. Dũng nghĩ năm nay sẽ có cái tết to. Dũng bảo phải viết cả câu đối, và lập bàn thờ thổ thần thổ địa để khấn Ngài phù hộ... Kiên đã viết thư cho một số người thân…Càng gần đến ngày giáp tết không khí chuẩn bị tết ở nhà tù càng nhộn nhịp, việc gọi “phạm” lên thẩm vấn hình như cũng thưa dần.

Hôm ấy Kiên đang dọc những trang cuối cùng của “Một ngày của I Van...” : “Sukhov chỉ nằm nhìn lên trần mà không nói năng gì cả. Chính anh, anh cũng chẳng còn biết anh có muốn tự do hay không nữa là. Mới đầu anh muốn được tư do ghê lắm, và ngày nào anh cũng cộng lại xem còn phải ở bao lâu nữa. Thế rồi anh đâm ra chán ngấy cái việc này. Và rồi, thời gian trôi qua, anh hiểu rằng họ sẽ để cho anh ra nhưng chẳng bao giờ để cho anh về nhà. Và anh thực sự cũng chẳng biết được là ở đâu sướng hơn. Ở nhà hay ở đây?..” Đọc đến đây, thì hắn được Dũng báo là Bác lên phòng thẩm vấn ! Hăn nghĩ : “ Đã nằm trong trai gần 3 tháng rồi, mỗi tuần một lần thẩm vấn! Có lẽ lần này là lần cuối cùng trong năm ! Hôm nay Kiên được dẫn đến một phòng khác . Ngồi bàn thẩm vấn là một phụ nữ , bà ta chỉ vào chiếc ghế rồi nói : “Bên công an đã tiến hành xong cung, tôi bên Viện kiểm sát gặp ông lần cuối cùng. Bà ta đã hỏi thăm sức khỏe, ăn uống thế nào, sống trong trại có dễ chịu không, có ý kiến đề đạt gì không... Hắn đã nói lên những suy nghĩ của mình. Nghe xong bà nói với hắn : “Bên Công an kết luận ông tội tham ô...!”. Tối hôm ấy hắn đã nằm suy nghĩ, “cung” xong có nghĩa là sẽ được về ? Hắn tự hỏi, được miễn tố hay vẫn phải ra đứng vành móng ngựa...

Giấc ngủ đã nhẹ nhàng đến với hắn, hắn thấy có một người thấp đậm đến đứng đầu giường hắn báo cho hắn biết là mai hắn sẽ có quyết định được về. Niềm vui đến một cách đột ngột đã làm hắn tỉnh giấc hắn tiếc ngẩn tiếc ngơ vì giấc mơ tan đi nhanh quá...

Đúng như báo mộng, Trưa hôm ấy... thì hắn được nghe lệnh thả...hắn chạy về buồng ôm Úy, ôm Dũng, ôm Thiện ; “ Thế là không được ăn Tết ở đây với các bạn rồi”. Kiên đã có ý định xin ở lại để có bữa chia tay chiều nay với Úy, với Dũng, với Thiện, mai mới về. Nhưng quản giáo không cho phép, phải đi khỏi nơi này ngay tức khắc!.

Kiên đã rút mấy trăm ngàn mà Kiên đã dấu trong cạp quần ra đưa cho Dũng với lời chia tay “Thôi tôi về trước nhé còn mấy trăm cầm lấy mà tiêu...” Dũng xuýt xoa tỏ ra rất vui, thôi Bác về…Có qua Hà Nội đến phố Nguyễn Biểu hỏi thăm bà cụ bảo Dũng vẫn khỏe. Ngồi trên ô tô về nhà Kiên đã bụng bảo dạ : Đây là nỗi đau nhất đời của mình…Từ nay sẽ kệch đến già... Phải cẩn thận trong việc làm của mình , cái xẩy nẩy cái ung là vậy…

Kiên nghĩ đến chuyện viết , Kiên đã đọc ở đâu đó nói về nhiệm vụ của người viết : Nhiệm vụ của nhà văn nói chung không phải là bênh vực hay chỉ trích một phương pháp phân phối sản phảm xã hội này hay một phương pháp khác, cũng không phải là bênh vực hay chỉ trích một hình thức, tổ chức chính trị này hay một hình thức khác. Nhiệm vụ của nhà văn là chọn lựa những đề tài phổ quát và trường cửu hơn : những uẩn khúc của lòng người, những bí ẩn của con tim, những xung đột giữa sự sống và sự chết, những biện pháp chế ngự nỗi thống khổ của tâm hồn, những định luật chi phối lịch sử nhân loại, những định luật phát sinh từ nghìn xưa xa thẳm và sẽ chỉ mai một khi mặt trời tắt đi.


... còn tiếp ...



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ Uông Bí ngày 02.03.2018.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004