Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới







VỀ QUÊ ĂN TẾT





C àng sát đến tết, ông Khôi càng mong ngóng. Hầu như mỗi lần được vợ đẩy xe lăn ra ngoài sân tắm nắng hay hóng mát, ông đều hướng mắt tận xa xăm. Chẳng cần hỏi, bà Khôi cũng hiểu bởi tâm trạng bà cũng y như chồng nhưng bà không dám nói ra, sợ ông thêm suy nghĩ.

Có buồn vui gì, bà Khôi chỉ biết tâm sự với cô con dâu hụt, mỗi khi đi ngang quán tạp hóa của Thảo. Cô gái đẹp nết đẹp người lại siêng năng, hiếu nghĩa, khiến bà tiếc mãi khi con trai chọn người khác làm vợ. Nếu không có Thảo, bà Khôi chẳng có ai hàn huyên, bởi quanh đây không có họ hàng nào. Các con bà từ lâu cũng đã lên thành phố sống.

Diệp ở nhà chồng, sinh liền ba năm hai đứa con, ít về quê, bà Khôi không trách, cho đó là lẽ đương nhiên, “con gái là con người ta”. Nhưng Phúc ở nhà vợ, ít về, bà cũng không trách, cũng cho đó là… lẽ đương nhiên.

Nhớ con, bà chỉ ngậm ngùi rồi tự trách mình không lo được như người ta. Các con bà vào đời, phải tự thân tự lực kiếm sống, trải không ít gian nan mới vươn lên được như hôm nay. Bà âm thầm đem tình thương bù đắp “thiếu sót” ấy. Nhưng chỉ thương thôi chưa đủ, dường như người ta sống ngoài tình thương còn cần vô vàn điều khác nữa.

Từ ngày các con rời quê, ông bà thường đón tết cô đơn, thiếu vắng. Vắng con cháu chứ không thiếu tiền bạc. Các con khấm khá, gửi tiền về dư giả, mà ông bà cũng có cần mua sắm gì nhiều đâu. Nhất là hai năm nay ông Khôi bị tai biến mạch máu, thì bữa cơm ngày tết càng đơn giản. Nhu cầu ăn mặc, vui chơi của người già gần như không có.

Với người trẻ thì trái lại. Dư ăn thừa mặc rồi thì đi đó đi đây, những chuyến du lịch gần hay xa cũng kéo dài đến hết những ngày Xuân, như để bù cho quanh năm cắm mặt kiếm tiền. Ông bà Khôi cảm thấy vui khi nghĩ: giai đoạn bao cấp nghèo khó tiếp theo thời chiến tranh gian khổ của mình giờ đã được đền bù cho con cháu.

Tuy thế, nhớ đến đứa cháu ngoại thứ hai đã hơn một tuổi mà chưa gặp mặt, ông bà sao khỏi chạnh lòng? Diệp giải thích con bé yếu phổi, viêm đường hô hấp luôn nên chồng cô không cho đi xa. Con rể rất gia trưởng, con gái chẳng dám làm sai ý chồng bao giờ, ông bà cũng hiểu. Tính Diệp nhu nhược, trái ngược với chị dâu chỉ thích nắm quyền chỉ huy chồng.

Chưa năm nào vợ Phúc đồng ý cho con về ăn tết với bên nội cả. Luôn luôn là một ngày gần tết, Phúc khi đi một mình, khi chở theo con, đem về quê xấp tiền cùng vài túi quà, rồi ngồi chưa bao lâu đã vội vã quay về, sợ trời tối đường xa nguy hiểm.

Có lần nghe vợ hàm ý trách móc sui gia ích kỷ (vợ chồng Phúc “trẻ người non dạ” thì người lớn phải biết nhắc nhở chứ. Thế nào là “nó lú, có chú nó khôn”?), ông Khôi đã an ủi:

- Tết ở quê sao bằng Tết thành phố? Tội nghiệp, các con vất vả quanh năm, chỉ có mấy ngày tết để vui chơi, bà ạ…

Bà Khôi thấy chồng nói cũng phải: từ lâu, chúng quen sống nhà cao cửa rộng rồi nên chẳng mặn mà với căn nhà lá chật chội ở vùng quê còn nghèo này, là nơi chúng đã từng ngày lớn lên. Lâu dần cũng quen đi, bà không còn cho thế là bất công hay vô lý nữa.

Nhưng đó là lúc ông Khôi còn khỏe mạnh kia, khi căn bệnh dai dẳng chưa làm tinh thần ông sa sút. Dù ngày ngày kiên trì với thuốc thang chữa trị, cả tập vật lý trị liệu rồi châm cứu đến bấm huyệt… ông vẫn lệ thuộc vào vợ và chiếc xe lăn. Bà Khôi hiểu, từ lâu, khát khao cháy bỏng của ông là có thể đứng lên khỏi xe lăn, dù chỉ một lần hay một phút. Có buông bỏ được nó, ông Khôi mới buông bỏ mặc cảm phế nhân đang hành hạ ông suy sụp, đau khổ. Vẫn biết bà là nguồn an ủi lớn, nhưng là động lực cần chứ chưa đủ nâng đỡ ông thoát tâm trạng u uất ấy. Còn thiếu bàn tay con cháu san lấp hố sâu trống trải trong lòng ông.


Đã 23… rồi 25 tháng Chạp… vẫn chưa có tín hiệu nào cho thấy Diệp và Phúc sẽ về cả.

Bà Khôi chẳng tha thiết mua sắm gì. Lớn tuổi không ăn uống nhiều, các món khoái khẩu trước kia giờ chỉ sinh đầy hơi chướng bụng, nhìn thôi đã ngán ngẩm nên tết cũng giống ngày thường, bà bày vẽ nấu nướng làm chi, chăm sóc ông đủ mệt mỏi lắm rồi.

Nỗi niềm ấy của ông bà, chỉ mình Thảo thấu hiểu vì cô luôn là người đầu tiên và duy nhất được bà Khôi tin cậy, tỉ tê.

Đã một lần, khi nghe kể về Phúc, Thảo vô ý bật ra một phê phán thì bà Khôi phật lòng, phản bác ngay, trách cô đặt bà và vợ Phúc lên hai dĩa của một chiếc cân thế là “khập khiễng lắm”! Đã có gì sai nếu Phúc nghiêng về vợ? Thiên hạ vô số đấy! Bởi muốn cưới được vợ, anh con trai phải tốn hao bao nhiêu tiền bạc lẫn thời gian để ve vãn, mua chuộc, giành giật từ các tình địch khác. Cưới rồi đâu đã xong chuyện: để cung phụng và giữ vợ, lại phải tiếp tục hao tâm tổn sức nhiều hơn… Trong khi mẹ thì ngay phút đầu đời đã thấy! Con chẳng cần mảy may khó nhọc gì, mẹ vẫn có sẵn đấy, vẫn hiện hữu và có thể còn hiện hữu rất lâu!

Thảo không rõ đó là những lời gan ruột hay chỉ phát tiết từ phút dỗi hờn của một bà mẹ? Cô đã ngồi lặng, không biết nói sao, lòng ngổn ngang cảm xúc thương - trách - giận - buồn...


* * *


Bất ngờ, bà Khôi trúng vé số cặp. Gọi bất ngờ là vì hiếm khi bà mua vé số. Bà không tin cũng không thích trò chơi may rủi ấy. Hai tuần trước chỉ vì thương đứa nhỏ cứ bám theo chìa tập vé mời mãi, bà mua cho nó vài tờ. Mua xong quên luôn, mới đây mới nhớ ra nhờ Thảo dò kết quả giùm. Ai dè lại trúng, giá trị nhỏ thôi nhưng đủ làm bà vui lắm, cho là vận may đã khởi đầu, từ nay không gặp buồn phiền, xui xẻo nữa.

Có đúng vận may khởi đầu thật không mà ban ngày bà Khôi nhờ Thảo chở đi lãnh tiền thì ngay tối đó, Phúc rồi Diệp cùng lần lượt gọi điện về, bảo chiều 30 sẽ đưa gia đình về quê ăn tết.

Hạnh phúc và bất ngờ, hai ông bà vui đến mất ngủ. Sáng ra, bà Khôi tất tả đi chợ thật sớm, è ạch khuân về bao nhiêu thứ. Ông Khôi đã nhắc bà nhiều món ngày trước các con rất thích. Chẳng cần ai nhắc thì bà vẫn nhớ, làm sao quên?

Nhìn ông Khôi mới tội chứ, như trẻ con, như thành một người nào khác: mắt lấp lánh, da hồng hào, cười lớn, nói nhiều, khỏe ra thấy rõ… Ông lăn xe đuổi theo bà xuống bếp rồi ra sân, nhìn việc gì cũng muốn xun xoe được làm giúp. Nhiều việc quá! Ờ, 29 tết nhà nào chẳng nhiều việc? Lâu lâu được dịp vất vả (và được nhìn người khác vất vả) coi bộ cũng rất hứng thú. Chẳng hứng thú sao mặt ông bà tươi thế kia?

Bà Khôi dự định làm nhiều món lắm, phải nhờ Thảo đến giúp một tay. Ngoài gói mươi đòn bánh tét, bà làm thêm giò thủ, nem chua. Rồi chuẩn bị nướng gà, quay vịt… Rồi món trộn, món hầm... Rồi xôi rồi chè… ê hề. Thảo can nên giảm bớt lại, ông bà cùng gạt phắt. Bà còn vui vẻ tự nhận tính bà thế, “mắt to hơn bụng, chưa ăn đã lo thiếu”. Như thể bà bỏ đói con cháu lâu ngày, giờ phải “bù” lại. Hay bà muốn chúng không hối tiếc đã chọn về ăn tết với bà?

Ra ngoài sân thấy ông Khôi cặm cụi nhiều giờ chỉ để uốn đi buộc lại bốn chậu cúc Hà Lan mới mua, rồi vào bếp nhìn bà Khôi mặt ửng đỏ, mồ hôi ướt lưng áo, Thảo ái ngại quá. Cô băn khoăn không hiểu mình đúng hay sai?

Chiều 30, vợ chồng Phúc đưa con về trước. Vợ chồng Diệp về muộn hơn, lúc đã nhá nhem tối.

Ông bà Khôi tíu tít nắm tay từng đứa con, ôm hôn từng đứa cháu.

Ông ân cần hỏi đi xa có nhức đầu, có say xe, có mệt lắm không? Bà rối rít giục tắm rửa, thay quần áo. Ông bà rất quan tâm việc các con dự định ở lại bao lâu?

- Chừng nào ba má chán, vác chổi chà đuổi thì tụi con mới đi!

Con nói đùa, sao lòng ông bà vẫn gờn gợn, nao nao?

Bữa cơm tất niên thịnh soạn dọn ra, nhìn thôi đã thấy ngon. Phúc cười:

- Má mới trúng số, hèn chi ăn tết lớn, héng?

Vợ Phúc nhanh nhảu tiếp ngay:

- Má có nhiều tiền, nhớ chia cho tụi con đó.

Bà Khôi cười theo:

- Ba má có tiền thì chia cho các con chứ giữ lại làm chi?

Ông Khôi cũng gật gù cười.

Ai nấy đều hể hả. Ai nấy đều mãn nguyện.


* * *


Mồng 4 tết.

Không khí mấy ngày vừa qua hòa thuận, vui vẻ bao nhiêu thì hôm nay nặng nề bấy nhiêu. Con trai quạu cọ. Con dâu sưng sỉa. Con rể nhếch mép châm biếm. Con gái nửa thất vọng nửa dỗi hờn.

Bà Khôi áy náy quá, không hiểu đã vô tình làm gì phật lòng chúng? Ngờ vực chi, tức giận gì mà đang yên đang lành tự nhiên đùng đùng kéo nhau đòi về hết?

Thầm xét lại, bà Khôi thấy mình đối xử với đứa nào cũng công bằng, không phân biệt. Bà cũng chẳng giấu giếm gì, từ chuyện lặt vặt như nhờ Thảo đến phụ gói bánh tét, nhờ Thảo chở đi đổi mấy tờ vé số nhận món tiền chưa đủ mua mấy chậu cúc Hà Lan…

Hay con dâu ghen tuông vì thấy bà thân thiết với Thảo?

Vậy còn vợ chồng Diệp, thì lý do gì?

Bà Khôi loáng thoáng nghe vợ Phúc đay nghiến chồng:

- Vậy mà khoe… Hừ, lần sau đừng hòng tôi về đây nữa!… Cứ tưởng…

Và Phúc trả lời câu gì đó không rõ, mặt hậm hực.

Chạy ngang quán tạp hóa của Thảo lúc ấy đang mở cửa, Phúc ngừng xe lại, bỏ vợ con chờ ngoài đường, hùng hổ tiến vào quán.

Anh ta nhìn Thảo, hầm hầm hoạch họe:

- Cô âm mưu gì mà gạt tôi về đây, hả?... Điên!... Tâm thần!...

Thảo đứng lặng, mở to mắt nhìn người con trai có một thời rất yêu cô và cô rất yêu, yêu đến đã tính cưới nhau nếu Phúc không lên thành phố làm rồi ở lại luôn. Người yêu một thời ấy đang mắng mỏ cô tội gạt cho anh ta về quê ăn tết. Khiến mấy ngày rồi, anh ta phải miễn cưỡng chịu đựng, mệt mỏi vô ích. Cô làm anh ta xấu hổ với vợ một cách oan uổng…

Mặt đỏ bừng, Phúc nói luôn một hơi nhưng Thảo có còn nghe rõ đâu. Đầu óc cô ong ong, lỗ tai lùng bùng sau khi anh ta mỉa:

- Hiểu rồi!… Cô nhớ tôi nên dựng chuyện gạt cho tôi về…

Thảo có dựng chuyện gạt Phúc không? Bảo “có” cũng đúng, vì chính cô gọi điện, khéo léo nói với Phúc: ông bà Khôi mới trúng số cặp, giải đặc biệt. Bảo “không” cũng đúng vì Thảo không hề dựng chuyện. Cô chỉ lặp lại nguyên văn phần cuối lời bà Khôi:

- Thảo ơi, sáng nay bác trai bỏ xe lăn, một mình tự níu cửa sổ run rẩy đứng lên được rồi… Bác mừng quá, mừng chảy nước mắt… Như hai bác vừa trúng số cặp giải đặc biệt…

Lòng Thảo lại trĩu nặng nỗi niềm thương - giận đan xen. Thương ai giận ai, không rõ ràng. Nhưng cô biết chắc chắn một điều: con người bất nhân bất nghĩa ấy, cô tiếc nhớ làm chi?



.Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ SàiGòn ngày 13.02.2018.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004