Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới





RAU HÚNG LẠI MỌC





(Túng, rau húng lại mọc-ngạn ngữ)



Lần này chị họ tôi điện rất gấp: “ Anh bệnh đã nặng, cậu ra ngay”. Tôi vội đón xe ra thành phố nơi anh chị tôi ở ở phố Lạc Long Quân. Đi giữa hai hàng cây sấu tơ đang kỳ phát lộc, trước mắt tôi là ngôi biệt thự lộng lẫy, ngự tọa giữa khuôn viên xum xuê hoa trái. Tôi nhấn vào cái nốt đỏ, có tiếng binh bong bên trong mà mãi vẫn không thấy ai, đành ra ngồi dưới gốc cây sấu tơ bên đượng phố trước cổng, chờ. Quái lạ, giữa phố xã phồn hoa tráng lệ mà mùi rau húng quế ở đâu thế nhỉ? Thì ra, ngay gốc cây sấu tơ, mọc một cây húng quế cành lá xum xuê. Hèn chi mà mùi húng tỏa ra thơm nồng đến thế. Từng ngọn rau húng non xanh san sát đâm lên như mời gọi người ta bỏ chốn phù hoa, về làng quê thưởng thức những món ăn dân dã nơi cõi phàm trần…


* *


Chị họ tôi trước đây vốn là diễn viên múa BaLê xinh đẹp. Lần ấy, đoàn BaLe của chị được mời diễn vở “hồ thiên nga” ở một cơ quan trung ương nhân dịp cơ quan đại hội cán bộ công nhân viên chức. Anh rể tôi khi đó mới ngoài ba mươi nhưng đã là thủ trưởng. Ngồi ghế đầu, nhìn ngắm “ thiên nga hoàng hậu” phô diễn những đường cong khêu gợi, thủ trưởng mê tít thò lò. Anh say đến mất ăn mất ngủ. Không biết có sự thỏa thuận nào với giám đốc nhà hát mà chính ông ta mối lái. Thời đó, diễn viên múa, lên sân khấu thì hoành tráng thế thôi chứ đồng lương ba cọc ba đồng không đủ mua một lọ nước hoa đắt tiền. Một đêm diễn, tiền bồi dưỡng chỉ đủ mua bát phở gà chứ đâu có case cát siếc tiền triệu như bây giờ? Rất nhiều cô gái ghen tị với chị họ tôi. Vớ được anh rể tôi, giống như “chuột sa chỉnh gạo”. Cưới nahu rồi, vậy mà đêm nào chị có vai diễn là anh cho lái xe đưa đón đến tận bậc cầu thang nhà hát. Anh yêu chiều vợ đến nỗi, bà mẹ chồng phải kêu lên : “ rồi vợ mày sẽ leo lên đầu lên cổ cho mà xem!”


Những năm sau này, nhà nước ta chuyển kinh tế thị trường, nhiều chuyến chị họ tôi đi lưu diễn nước ngoài dài ngày, tiếp xúc, giao lưu với những nghệ sỹ múa ngoại quốc đầy tài năng, chị họ tôi thay đổi nhanh chóng. Cái trò “múa đôi” trong đám nghệ sỹ khi hứng chí, chỉ có trời mới biết . Chỉ biết, sau nhiều lần đi lưu diễn nước ngoài như thế, chị sinh đứa con gái tóc vàng màu ánh kim, da trắng như nàng Bach Tuyết. Anh rể tôi chức to, ra cơ quan thì đạo mạo, thét ra lửa nhưng về nhà lại nhát vợ, nghi thì nghi thế nhưng không dám hé răng. Cuộc sống cứ trôi theo dòng thời gian, bao nhiêu mùa biễu diễn của vợ là bấy nhiêu năm làm việc, tích góp đầy thêm két bạc của anh. Con gái lớn lên được gửi vào trường múa Trung ương. Bốn năm sau sang Pháp du học, tốt nghiệp trường , lấy chồng Pháp và định cư tại Pháp luôn. Trong ngôi biệt thự ở khu phố quan chức cao cấp này, bây giờ chỉ có anh chị và lão già làm vườn thuê, người Tày Cao Bằng, cao ngoẵng như cây sào chọc bưởi. Nhưng mà lão siêng lắm, cặm cụi sáo sới suốt ngày. Lối đi trong vườn sach bong, hoa lá la đà, bốn mùa xanh tươi, chẳng kém vườn Thượng Uyển. Về hưu được hai năm, bỗng nhiên anh rể tôi đổ bệnh, đi hết các bệnh viện lớn mà không kết quả. Có lẽ do cuộc sống tình cảm vợ chồng quá nặng nề suốt thời gian dài như thế đã âm thầm giết dần giết mòn sức sống của anh. Đã bệnh huyết áp, tim mạch, tiểu đường, mới đây, lại thêm “phì đại tuyến tiền liệt’... Khi tôi ra, hai bàn chân anh đã có dấu hiệu tê bì, hoại tử. Mùi nước tiểu, mùi hôi của xác tế bào phân hủy, lờ lợ, chua chua, bay lên khiến không ai chịu nổi, mặc dù đã xịt xung quanh bao nhiêu là thuốc khử trùng và đủ loại nước hoa thượng hảo hạng.


Chị họ tôi dân nghệ sỹ chỉ quen uốn thân theo nhạc trên sàn diễn, chứ có bao giờ lại gặp tình cảnh như thế này? Từ ngày anh rể tôi đổ bệnh, họa hoằn chị mới đến phòng anh . Tất cả giao trắng cho người giúp việc. Anh rể tôi buồn, biết mình chẳng sống được mấy, đôi lúc muốn cầm tay vợ dặn dò, cho trọn cái tình chồng vợ, nghĩa tao khang, nhưng đều không có cơ hội. Điều này làm anh mắc thêm chứng trầm cảm, sức khỏe càng thêm suy sụp. Tôi vốn nhân viên phòng kỹ thuật hình sự công an tỉnh mới về hưu, cả đời chuyên khai quật xác chết, mổ xẻ tử thi, soi tìm căn nguyên để phục vụ cho công tác điều tra, ngại chi hôi thối, vậy mà mới có mấy ngày, tôi cũng không chịu nổi.

- Chị thuê người giúp việc đi thôi!

- Thuê được, chị đã không phải nhờ cậu.

Thì ra, trước đó đã có biết bao nhiêu người giúp viêc, nhưng đến tao đoạn này, mặc dù chị tôi trả mức lương khá cao, nhưng họ đều kiếm cớ chuồn hết. Vốn gốc dân quê mùa, ít hiểu biết, đi kiếm tiền nuôi con học, song vẫn lo sự sống của mình, họ nghi anh rể tôi mắc “bệnh si đa”.

Tôi gọi điện cho bạn bè ở khắp nơi, hứa trả lương hậu nhưng mãi mà vẫn chưa tìm được. Thì ra lần này, chị họ tôi điện cho cậu ra chơi là giúp chị trong lúc giao thời. Ở gần, tôi mới cảm thấu tâm trạng của anh. Anh bảo, chị cậu đã “ ly” anh từ lâu lắm rồi. Chị không yêu anh. Anh biết, trong chuyến lưu diễn bên Pháp ngày trước, chị cậu đã tư tình với thằng mác sê mác sờ gì bên đó. Hai người vẫn thường gặp nhau trên Masegor. Cậu có tin không? Cháu gái cậu đang bên Pháp chính là con của thằng ma cà bông ấy đấy! Bố con nhà nó đã nhận nhau rồi. Anh rể tôi vừa kể vừa khóc. Nước mắt anh từng giọt rỉ ra đục lờ lờ thấm vào gối. Tôi buồn và thương anh vô cùng. Nhưng tôi không trách anh. Đàn ông, mấy ai không mê gái đẹp? Giờ mới thấy, chỉ có tình chồng vợ, yêu thương nhau thực sự mới giúp được nhau trong lúc ốm đau hoạn nạn.

Mấy ngày sau, vận may đã đến với anh rể tôi hay với tôi thì cũng thế. Bạn tôi đã tìm được một người giúp việc. Chị họ tôi cho xe đến tận nơi đón vì sợ người quê lớ ngớ, ra phố bị lạc. Chiều tối thì xe đến nhà.

Đó là một người đàn bà ngoài năm chục tuổi, góa chồng, tuổi mùi và cũng tên là Mùi. Người chị cao lừng lững, hai tay dài như tay gấu Bắc Cực, cặp đùi thẳng băng, dài, phốp pháp. Chị họ tôi mừng lắm. Phải người có sức vóc như thế này mới đảm trách được công việc hàng ngày. Ngay sau bữa cơm đầu tiên, giũa chị họ tôi và người giúp việc đã có “màn chào hỏi” khá ấn tượng.

- Nhà có đông người không?

- Dạ! Mỗi.

- Không có chồng con gì à?

- Dạ! Chết hết rồi!

Chị họ tôi suýt bật cười. Chắc chị nghĩ, người như thế này, thằng đàn ông nào vớ vào mà chẳng phải chết. Nhìn chị ta, thật đúng là một cá thể giống cái hoàn chỉnh đến từng mi li mét.

- Công việc trong nhà, chị thấy rồi đấy! Bệnh nhân ốm yếu lâu ngày, cần phải tắm rửa thường xuyên, cho anh ấy uống thuốc theo đơn của bác sỹ, rồi lau sàn nhà, nấu ăn… Chị định đòi bao nhiêu tiền công một tháng?

Chị ta nhìn chị họ tôi như nhìn một con vật lạ.

- Trả mấy thì tôi lấy nấy, nhưng phải có rượu, trầu cau và thuốc lào hàng ngày cho tôi.

Chị họ tôi nhíu mày. Đàn bà mà sao lắm tật xấu. Đã rượu lại còn trầu cau, thuốc lào. Thế này thì chẳng mấy mà ngôi biệt thự này thành quán chợ. Nhưng nếu không thuê thì thuê ai? Cứ giải quyết tạm thời trước mắt cái đã! Mấy món rượu trầu cau, chỉ sợ bẩn nhà, chứ quy ra tiền thì có đáng là bao? Đồng ý! Bốn triệu đồng một tháng.

Thế là chị Mùi trở thành người giúp việc chính thức. Trông bề ngoài có vẻ thô kệch nhưng nhanh ý. Việc gì, hướng dẫn một lần là chị nắm bắt được. Chị bế anh rể tôi nhưt đứa trẻ sơ sinh, đặt vào bồn tắm hơi, nhẹ nhàng cọ rửa, miệng tru tru giống người đang thổi lửa, nét mặt bình thản như tắm cho một pho tượng. Xong, dùng khăn lau khô, sạch sẽ, tinh tươm, bàn tay dịu dàng, thành thục như một bà bảo mẫu. Anh rể tôi mắt lim dim. Bàn tay người giúp việc sờ đến đâu, cơ thể anh như giãn ra đến đó như có phép màu. Vài đêm sau, anh không thức dậy đòi đi tiểu đêm, ngủ đẫy giấc.

Từ ngày có chị Mùi giúp việc, chị họ tôi không phải đụng tay bất cứ công việc gì. Ra chợ, chị tìm mua mua sườn hớt loại ngon về hầm với cà rốt. Nước hầm dành cho người ốm, còn mình trong bữa ăn chỉ chiêu vài ngụm rượu với những khúc xương đã ninh nhừ. Hôm nào ăn không hết, chị mang ra sân sau cho lão già làm vườn. Lão già có vẻ thích, cứ đăm đắm nhìn vào bộ ngực có hai bầu vú nân nẫn mà cười. Cũng may mà lão không uống rượu, chứ không thì nhà chị họ tôi trở thành quán nhậu lúc nào không biết. Ngôi biệt thự như được tiếp thêm một luồng sinh khí mới bởi có tiếng chân người rộn ràng đi lại và tiếng cười của chị Mùi vang lên mỗi khi anh rể tôi vụng về đánh rơi cái thìa hay một vật gì đó. Chỉ không đầy tuần sau, trong phòng anh rể tôi không còn mùi khó chịu như trước, mọi vật dụng đều sạch sẽ tinh tươm. Chiếc giường inok đặt bên cạnh dành cho chị Mùi nằm. Đêm, có việc gì, chị cần anh nói nhỏ hay với tay giật nhẹ vào tà áo là chị đáp ứng ngay. Mọi sinh hoạt trong nhà cứ vui vẻ như thế. Nhưng có một hôm, chị Mùi mang đồ phế thải bỏ vào thùng rác công cộng bên lề đường phố, vô tình, chị cũng chạm vào cây rau húng quế mọc nơi gốc cây sấu giống như hôm tôi vừa mới ra. Chị mừng rỡ kêu lên, trời ơi! Sao giữa phố thị lại có cây húng tốt đến thế “lày”! Ngay bữa cơm chiều, chị đã ra ngắt mấy ngọn húng vào ăn kèm với thịt ba chỉ luộc chấm mắm tôm, vẻ thích thú.

Có rau húng ăn kèm với các món, chị uống rượu nhiều hơn và khi rượu vào, chị làm việc suốt ngày không biết mệt. Dọn dẹp, lau chùi nhà cửa sạch bóng. Còn thời gian, chị ra giúp lão già làm vườn. Hai người cùng cảnh ngộ, gặp nhau như rồng gặp mây, họ nói với nhau bao nhiêu là chuyện…


Hầm rượu của anh tôi thuở đương chức, chỉ có gan trời ngâm là không có thôi, chứ còn thì đủ loại. Chị họ tôi, phận đàn bà, biết chi đến rượu nọ rượu kia mà tiếc? Nhà sẵn rượu, chả lẽ đến bữa lại cứ để cho chị ta đi mua? Mà bây giờ, anh rể tôi như là “nghiện” chị, chỉ vắng nhà vài chục phút thôi, anh đã kêu toáng rồi. Anh rể tôi còn mong chi có ngày khỏe lại để uống rượu? Vậy thì rượu để làm gì? Cứ thế, thành thói quen, cơm đến bữa là chị ta tự do xuống hầm, múc. Hầm rượu của anh rể tôi biến thành kho báu của chị từ lúc nào. Ăn ngon, rượu bổ, cơ thể và màu da chị Mùi cứ hồng lên, tay chân nân nẫn thịt…

Hình như mọi sự trên đời này đều có bàn tay của Chúa. Đùng một cái, đứa con gái của anh chị từ bên Pháp điện sang báo tin vừa sinh cháu, mời bố, mẹ sang chơi. Bố thì làm sao mà sang được? Nó chỉ mời cho có lệ thôi! Chị họ tôi mong đợi cơ hội này từ lâu lắm rồi. Một tuần sau, giã biệt đức ông chồng đang lâm bệnh trọng, chị họ tôi “cất cánh” bay sang phía trời Tây xa thẳm.

Trước khi đi, chị họ tôi gọi chị Mùi giúp việc đến phòng riêng, dặn dò tỉ mỷ công việc ở nhà, giao chìa khóa nhà và nói, chị đi lần này dài ngày, chăm sóc người ốm, trông coi nhà cửa, uỷ thác chị Mùi lo liệu.

Thế là bỗng nhiên, từ một người giúp việc, chị Mùi trở thành “chủ nhân” ngôi biệt thự đẹp lộng lẫy nhất phố.

Việc đầu tiên, chị sai lão già làm vườn ra gốc cây sấu ngoài đường phố, bấng cây húng mang vào trồng trong vườn nhà. Lão già cao kều nghe theo tắc lự. Lão có vẻ đắc chí vì bà chủ đã đi vắng, ông chủ ốm nặng, lão muốn làm trời làm đất gì mà chẳng được? Cây húng quế được bấng vào trồng trên luống hoa lay dơn. Gặp đất tốt, cây húng bén rễ nhanh chóng, ngọn xanh mơn mởn.

Ăn ngon, rượu bổ, chị Mùi nước da không đen như ngày mới đến mà hồng hào, sáng sủa, thể hiện sức lực tiềm ẩn. Khuôn mặt khô héo giờ đầy đặn, hai mắt lo lắng, bồn chồn, thoắt đã long lanh, thông báo người đang độ sung mãn. Khi chị dìu, cả đầu và thân anh tựa hẳn vào ngực bộ phốp pháp và cặp vú nần nẫn của chị. Mùi rượu nặng phảng phất, mùi rau húng quế thơm quện với mùi nồng nồng của cau, trầu thuốc nhai lẫn với vôi phả ra từ hơi thở của chị. Anh rể tôi không những không ghê cái mùi ấy mà hình như đã nghiện, hai cánh mũi phập phồng, hít vào thở ra một cách thích thú. Có người nằm cạnh, thoát khỏi trạng thái cô đơn, đêm anh ngủ ngon và đẫy giấc. Không thể tin được sức khỏe anh rể tôi hồi phục nhanh đến thế. Và rất lạ kỳ là, trước đây chưa một lần anh ăn tiết canh vịt, vậy mà bây giờ, chị mùi sai lão già làm vườn ra chợ mua vịt về, tự đánh tiết canh, anh ăn hết cả một bát kèm với rau húng quế. Bệnh đường ruột của anh mọi khi, tự nhiên biến mất.

Trong y học, người ta đã khẳng định trong mọi phương pháp chữa bệnh, vấn đề tư tưởng đứng hàng đầu. Quả là không sai! Thoát khỏi trạng thái cô đơn, sức khỏe anh rể tôi gần như hoàn toàn bình phục. Bữa cơm nào cũng có ba người cùng ngồi ăn chung với nahu. Nếu như có khách vào đột ngột, chắc cũng chả phân biệt đâu là ông chủ, đâu kẻ làm thuê…

Một đêm trăng sao đầy trời, anh rể tôi chợt nửa đêm thức giấc. Nhìn sang giường bên, dưới ánh sáng của ngọn đèn ngủ xanh dịu, thấy trống không. Như có linh tính, anh ngồi dậy, lò dò mò xuống cầu thang, lặng lẽ đi ra ngôi nhà nhỏ góc vườn. Ánh điện hòa vào trăng lờ mờ, huyền ảo. Gần đến nơi, anh không tin vào mắt mình, chị Mùi với lão làm vườn đang ngồi thì thầm bên nhau. À ra là thế! Xưa nay người ta nói cấm có sai “ lửa gần rơm lâu ngày cũng bén”. Bọn người này ăn no rửng mỡ đây! Tức tối, anh rể tôi nấp vào một khóm hoa ngâu dần đấy, cố lắng nghe xem chúng nói chuyện gì? Trong ánh sáng mờ, vẫn quan sát được khuôn mặt buồn bã của lão làm vườn. Giọng lão khàn khàn như khóc.

- Bà nhà tôi mất từ khi tôi mới ngoài ba mươi. Có đứa con trai thì nghiện ngập, nhiễm HIV, nó chết được ba giỗ rồi. Còn mình tôi, thân già, đi làm thuê cũng kiếm được chút tiền. Có tiền đấy, nhưng rồi cũng để làm gì? Ở quê, tôi vẫn còn ngôi nhà với hai ha đất rừng. Nếu Mùi không chê tôi, chúng mình rời nơi đây về quê chung sống với nhau. Tôi hứa sẽ làm chu Mùi hạnh phúc.

- Không được đâu! Tôi mà theo anh về trên ấy, ai sẽ chăm sóc ông chủ. Không có tôi, chắc anh ấy chết mất. Vợ anh ấy là người đàn bà vô tâm. Chồng ốm, đã không chăm nom thì thôi, lại còn đang tâm bỏ người ta mà đi. Thôi, em chỉ ngồi với ông một lúc thôi, phải lên với anh ấy, kẻo nhỡ ra…

Nghe được thế, anh rể tôi cảm động ứa nước mắt vội vàng rời gốc cây hoa ngâu đi nhanh về phòng. Lần đầu tiên trong đời, anh nhận ra thế nào là tình yêu thương chân thực giưa những con người. Anh biết, từ đây, số phận của anh đã gắn chặt với người đàn bà nhà quê ấy…


* *


Phải nửa năm sau, trong một chuyến đi du lịch lên biên giới phía Bắc, tôi ghé vào thăm anh rể tôi. ( Trước đó anh cũng đã điện báo tin anh hoàn toàn bình phục, mời cậu ra chơi rồi). Mặc dù chỉ là anh rể họ, nhưng anh em rất tâm đầu ý hợp. Mở cổng đón tôi là chị Mùi giúp việc. Tôi không tin vào mắt mình nữa. Trước mắt tôi là một mệnh phụ phu nhân. Chị Mùi diện váy hoa có viền đăng ten như váy của nữ công tước. Trông chị như người đàn bà Mesico. Chị mời tôi vào phòng khách, tự tay pha loại trà hảo hạng. Nụ cười tươi duyên trên môi tô màu tím. Trông chị ta còn trẻ và xinh đẹp gấp mấy lần vợ tôi. Anh rể tôi trở lại dáng vẻ ngày xưa khi đương chức. Bộ Pi gia ma bằng vải đắt tiền sáng bóng bao bọc lấy thân hình cứng cáp của anh. Trong khi chị Mùi lo bữa cơm đãi khách thì anh rể tôi mời tôi vào phòng riêng, bảo có chuyện muốn nói với cậu. Anh mở ngăn kéo tủ, lấy ra một phong thư đưa cho tôi, rồi bảo: “ Chị cậu đã viết sẵn đơn ly hôn gửi về, bảo anh ký vào. Chị bảo với anh rằng, từ trước tới nay, chị chưa bao giờ yêu anh. Chị thành thực xin lỗi anh, rằng khi vợ chồng không có tình yêu thì cũng giống như hai cái xác cùng nằm trong lỗ huyệt mà thôi. Mọi sự phải đi đến kết thúc, hãy giải phóng cho nhau. Chị chỉ cần ký vào đơn, còn tài sản, chị trả lại hết cho anh, không cần tòa phân xử”…

Bữa cơm gia đình thật vui vẻ. Anh rể tôi và chị Mùi ngồi chung một phía.

Trên mâm có thịt vịt quay vàng rộm, đĩa lòng lợn trắng phau và ba bát tiết canh vịt đỏ tươi, bên trên có rắc mấy ngọn rau húng quế. Chị Mùi vào hầm rượu bê ra một bình rượu ngâm tắc kè chúa sóng sánh. Cả ba cùng nâng chén. Chị Mùi uống liền một hơi, khuôn mặt ửng lên, hai mắt long lanh như hai vì sao sáng.


Sáng hôm sau, chị Mùi dẫn tôi ra thăm khu vườn quanh ngôi biệt thự. Ở giữa luống hoa laydon đang đâm bông trắng muốt là cây húng quế đã già, chỉ còn thấp thoáng vài ngọn. Trên đầu cành, những đốm hoa húng khô kết vào nhau cong cong như thể đuôi con chồn núi. Chị Mùi mừng rỡ kêu lên: “ Anh xem kìa! Bao nhiêu là cây húng non đang mọc, ở dưới gốc ấy!”.

Tôi nhìn xuống gốc cây húng già, thấy một đám cây húng non nhoi nhoi mọc lên từ đám đất thẫm màu. Mưa bui lất phất. Hình như mùa xuân đang về. Bất giác tôi nhìn ra đường phố, có rất nhiều đôi trai gái dắt nhau đi dưới hai hàng sấu sấu tơ đang vươn cành tỏa tán…


9/ 2017



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ ThanhHóa ngày 10.01.2018.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004