Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới





HƯƠNG ĐỒNG NỘI




Không vào được đại học nó rất buồn nhưng đâu biết phải làm sao. Cuộc sống của gia đình nó ở quê vất vả quá. Nó cảm thấy có lỗi với cha mẹ và hổ thẹn với mọi người chung quanh nhất là bạn bè chung lớp cuối cấp, ở đó nó từng là thủ lĩnh Đoàn và là trưởng ban học tập.

An ủi mình là học tài thi phận để không thấy mình ở dưới tận cùng đáy vực, nó quyết làm một công việc gì đó mà không phải cần bằng cấp mới có thu nhập cao. Nó nghiệm lại các câu chuyện mà nó nghe được về những gương làm ăn giỏi điển hình như chuyện nuôi dế của một chàng trai ở Bình Dương hay nuôi trùn quế ở Bà Rịa - Vũng Tàu…Tất cả đều không khó nhưng rất khó với nó bởi tiền xây dựng chuồng trại, mua sắm giống má ban đầu không hề nhỏ. Cái khó bó cái khôn. Đành chịu. Chứ biết sao.

Vậy là lại bán lưng cho trời, bán mặt cho đất để được cái ăn từ nhát cuốc đường cày, từ mồ hôi chuyển hoá. Cuộc sống vất vả gian lao, miếng ăn lại thanh đạm, luôn phải chạy theo chuyện no đủ, rách lành khiến cho người ta có nhiều mơ ước. Năng nổ lao vào dự định hay ngồi an phận thủ thường là chuyện đâu của riêng ai nhưng vẫn tuỳ vào thiên thời địa lợi nhân hoà, vào tính khí của từng người và cũng có phần nhờ ở vận may.

Nắng chiều đã dịu hẳn. Buổi làm đồng đã khép lại. Nó nghe tiếng gọi của dòng sông trong xanh, mát lành phía bên kia vườn dâu. Ở đó mọi nhọc nhằn của công việc đồng áng được người quê hân hoan thả trôi theo dòng nước. Càng hân hoan hơn khi có một vài cô nàng đến bến sông này tắm gội, giặt giũ. Là dịp để cánh đàn ông, trai tráng trổ tài văn chương thơ phú của mình. Là dịp cho con tim thích ngẩn tò te.

- Gan nhỉ ?

- Có chi đâu…đó không gan thì làm được gì ?

Vài khuôn mặt đẹp như hoa nghích nghích lên xuống trông thật đồng điệu, thật “ dễ ghét ”, nó lắc đầu nguầy nguậy rồi bỏ đi nhưng trong lòng thì thán phục ngút ý. Chỉ có nó mới hiểu vì sao mà các cô gái phải ra đây tắm giặt bởi nếu mang nguyên bộ đồ bết bê bùn đất về nhà mà giặt giũ thì cũng được nhưng rất nhọc vì phải gánh nước từ những cái giếng quê không thường gần nhà tí nào. Ùm xuống sông một phát cho đã nóng lại giặt được quần áo dù quần áo vẫn trên người rồi về nhà thay ra và xả xơ lại là xong. Một công đôi việc. Thích quá đi chứ. Nó đâu hiểu là các loài hoa dù vô tri vô giác vẫn rất muốn người ta nhìn ngắm chúng bằng chứng là chúng luôn khoe sắc, khoe hương, luôn làm cho người ta yêu thích huống chi đây là những tuyệt tác giai nhân mà tạo hoá đã ban tặng cho trần đời. Các cô gái thừa biết là khi áo quần ướt sũng thì chúng sẽ dính sát người, sẽ làm bật dậy những đường cong hôi hổi mà con gái thường phải che kín để không khiến cho ai kia đắm đuối, mơ mòng.

Nó mon men đến chỗ khúc sông có nhiều người câu rồi chọn một người khá lớn tuổi ngồi chuyện trò. Nó nghĩ đến bữa cơm chiều chỉ toàn rau là rau mà thèm thuồng những con cá đến lạ. Ông cụ đưa cho nó chai rượu nút lá chuối bảo nó hớp vài ngụm cho ấm. Nó thật thà cười thưa từ nhỏ đến giờ chưa từng. Ông cụ trố mắt. Lạ nhỉ. Giờ vẫn còn trai trẻ ngoan thế này sao. Ông cụ lại cười nhưng mắt không rời cái phao làm bằng lông công trên chóp sơn màu đỏ cho dễ nhìn. Bất chợt ông giật mạnh cần, một chú cá lao vút lên. Chú cá không lớn nhưng có màu xanh nhẹ nhưng rất bóng và đẹp. Đẹp nhất có lẽ là vây và đuôi của nó có màu đỏ hồng, cái màu mà trần gian này luôn thích bởi nó không đại diện cho lớp già cỗi gần đất xa trời. Đặc biệt là tiếng kêu của nó rất giống như tiếng heo kêu.

- Ồ, lạ quá.

- Sao cháu ? Chưa bao giờ thấy cá này ư ?

- Dạ, chưa bao giờ.

- Cá “ heo ” đấy.

- Ngon không cụ ?

- Tuyệt vời nếu nó là cá cái.

- Cháu không hiểu.

- Cá cái ngon vì có mỡ và trứng. Mà cháu à…cái gì là cái mà chẳng ngon ? – Ông cụ cười hóm hỉnh.

- Ông vui tính quá. Cháu biết chết liền. - Nó cũng cười theo ông.

Từ nhỏ tới giờ nó nào biết món ăn này là gì. Nghe ông cụ diễn giải thì nó mới biết mô tê mè nheo. Cá heo là cá da trơn nên khá tanh, khi làm phải có tro bếp hay giấm chua để tẩy hết nhớt. Bỏ mang, đuôi, vây, ruột ướp với hành tiêu ớt tỏi, lá mùi rồi nướng hay kho trên lửa liu riu. Nghe thế thôi nó không còn có thể tưởng tượng ra vị ngon nào trên trần gian này có thể hơn được. Thêm vài cọng bông súng, dăm đọt xoài non cùng với mọi loại rau vườn và những cái bánh tráng gạo nhúng nước và mắm ớt chua cay nữa thì sẽ thành chuyện.

- Cháu lấy mấy con về ăn thử cho biết.

- Cảm ơn ông, cháu không dám.

- Sao thế ?

- Thấy ông vất vả quá.

- Vịt. Nói chuyện với chú mày chán quá. Ta có thiếu gì đâu. Chẳng qua buồn thì đi câu cho vui thế thôi. Cá “ trời ” ta còn ăn được nữa là mấy con cá “ heo ” bé tẹo này. Cụ tổ nhà ta là thần hoàng làng này đấy. Chú mày về hỏi bố mẹ xem có biết Bảy Hoà là ai không nhé.

Bảy Hoà thì ai mà chẳng biết, ruộng cò bay thẳng cánh, lồng cá giăng khắp mặt sông. Giàu nhất xứ nhưng đức độ nhân từ, luôn giúp người khó khăn hoạn nạn. Còn gì sung sướng hơn khi được ngồi và trò chuyện cùng người nổi tiếng. Nó thấy lâng lâng cả xác lẫn hồn.

Bữa cơm chiều hôm đó ngon ơi là ngon. Chỉ bốn con cá bằng lưng bàn tay lép vế trước rổ rau vườn to tổ chảng xanh ngăn ngắt nhưng cái vị thì đủ nói lên mọi điều. Một sự so sánh có vẻ khập khiễng, không lô-gích nhưng với nó thì vô cùng ý nghĩa bởi là lần đầu tiên nó được thưởng thức. Nó ăn như ăn cả hương đất hương trời, cả tấm chân tình và lòng hào hiệp của ông cụ.

Thời gian không chậm mà cũng chẳng nhanh, thấp thoáng mưa mùa đã về đây đó. Không thấy ông cụ ngồi câu ở khúc sông quen thuộc ngày nào nó đâm ra nhớ. Nó muốn đến nhà ông lắm nhưng không dám.

Mùa mưa cũng là mùa nông nhàn. Nó không có việc gì để làm. Đành thả lưới giăng câu kiếm cái ăn thêm thôi. Lưới và câu đều là quà tặng của ông cụ cho nó cả đấy cùng với mớ kinh nghiệm mà ông đã ky cóp được qua ngần ấy tuổi nên nó có xài cả đời cũng khó mà hết được. Nó mon men theo triền sông chỉ để tiêu tốn cái khoảng lặng mênh mông của chiều châu thổ. Vài lồng bè đã lên đèn, ánh sáng yếu ớt của cái bóng tuýp ba tấc thắp bằng nguồn ắc-quy chỉ có thể soi sáng dăm thước quanh nó mà không thể dài tay hơn được. Có tiếng ai đó gọi nó rất quen từ mâm cơm như cỗ trên một lồng bè được neo khá gần bờ. Tiếng gọi của ông cụ.

- Vào đây chú mày. Đi câu gì mà ngác ngác ngơ ngơ như mất sổ gạo vậy.

- Cháu nhớ ông.

- Ta cũng nghĩ thế bởi ta cũng nhớ nhớ chú mày.

- Lâu quá không thấy ông đi câu.

- Phải làm ăn chứ chú mày, sắp mùa nước về rồi, phải gả bầy cá trước khi nước đến.

- Có sao đâu ông, nước lên thì thuyền lên mà.

- Đúng mà không đúng bởi mùa nước về thì cá giống cũng theo về. Cá về nhiều nên giá rẻ, vốn đầu tư vì thế mà ít đi.

- Thì ra là vậy, thấy ông làm ăn ngon lành quá. Cháu thèm.

- Thật không ?

- Thật ạ, nhưng nếu bán hết cơ ngơi của nhà cháu cũng không đóng nổi một lồng bè như ông.

- Vậy thì chúng ta hợp tác nhé.

- Cháu có gì mà hợp tác chứ, làm công chưa chắc ông đã nhận nữa là.

- Ta rất thích những người có chí như chú mày. Ta có hai cách cho chú mày lựa chọn. Một là ta đầu tư tất cả, lãi chia tứ lục, ta sáu chú mày bốn. Hai là ta cho chú mày mượn lồng, nợ con giống và thức ăn. Dám làm không ?

- Nuôi cá gì mà hôm nọ ông câu đó… Thịt ngon lắm ông ạ.

- Cũng được nhưng con giống phải chờ mùa nước về, nuôi thì không khó nhưng đầu ra vẫn chỉ là nội địa.

- Nhỡ cháu không trả được thì chắc chết ông ạ ?

- Không thể như thế được, bên cạnh còn có ta mà. Tình huống xấu nhất thì cũng lấy công làm lời chứ sao mà mất trắng được.

- Ông đã có ý thế, cháu xin chọn phương án thứ nhất.

Ông cụ cười khanh khách. Ông rất vui vì mình nhìn không lầm người. Nó thật thà chất phác và có lòng tự trọng. Nó không tham.

Trăng đã lên ánh sáng toả khắp muôn miền, nó không còn thấy mình bé nhỏ và khờ khạo trước khoảng mênh mông vô tận của đất và trời, của lòng người hỉ nộ ái ố sân si. Gặp để hiểu và giúp đỡ nhau giữa người và người tưởng dễ mà là không dễ. Chỉ có lòng thật thà và tình yêu thương thật sự thì người ta mới cởi dạ cho nhau. Có muôn ngàn con đường ở trần gian nhưng người ta chỉ có thể đi chung trên một con đường. Nó hiểu và tự nhủ với mình là ngày sau sẽ trả ơn ông cụ bằng cách giúp đỡ nhiều người như ông cụ đã giúp nó hôm nay. Nó vừa chạm tay vào mùa xuân trên cánh đồng nhân vị đầy ắp tình yêu thương đồng loại của dân tộc mình. Mắt nó cay sè sung sướng.



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ ĐàLạt ngày 03.12.2017.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004