Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới







NÀO HAY ĐỜI CẠN







C huyến về Việt Nam của Linh hoàn toàn không được chuẩn bị trước. Cô cũng không nghĩ mình có thể thực hiện chuyến đi xa nửa vòng trái đất khi đang bận bịu với đứa con đầu lòng mới sinh hai tháng. Một phần do Kim rủ rê, một phần do chồng cô thúc hối. Lý do chính là An muốn để vợ có mặt đúng lễ giỗ 100 ngày của mẹ vợ, lý do phụ là tháng sau anh bắt đầu nhận việc làm ở tiểu bang khác. Công việc đúng sở trường mà An mỏi mắt tìm kiếm nhưng đổi lại, anh sẽ rất eo hẹp thời gian về nhà với vợ con. Có nghĩa hiện tại là thời điểm rảnh rang, thích hợp nhất để An thay thế Linh chăm sóc cho con khi cô đi vắng. Anh rất thương vợ sáu năm nay từ khi xuất cảnh theo chồng, chưa có điều kiện về thăm gia đình.

Ngày mẹ mất, Linh đã vào tháng cuối của thai kỳ nên Lộc -em cô- giấu bặt, sợ chị quá xúc động sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng sức khỏe cả mẹ lẫn con. Gần hai tháng sau, khi mọi việc đâu vào đấy rồi, Lộc mới gửi E-mail báo tin. Linh đã ngất lên ngất xuống, đã khóc đến kiệt sức vì thảm cảnh bất ngờ. Chuyến xe chở một số người hành hương đến tỉnh Q. đã gặp tai nạn giao thông thương tâm do một xe tải mất thắng gây ra. Người ta rất khó khăn mới đưa được mẹ Linh rúm ró dưới gầm xe tải lên cáng cứu thương, máu me ướt sũng mặt đường nhựa nóng. Hơn nửa tháng hôn mê sâu trong phòng cấp cứu và dù các bác sĩ hết lòng cứu chữa, mẹ Linh cũng không thể qua khỏi. “Chị đừng trách em không tận tâm cứu chữa cho mẹ. Em đã phải gõ cửa cầu cứu tất cả bạn bè, van lạy từng người quen biết để mượn ba trăm triệu lo thuốc thang, thế mà chị ơi, tiền mất người cũng mất…” E-mail vừa thuật vừa thanh minh.

Dĩ nhiên Linh không trách Lộc. Có đứa con nào không đau đớn trước cái chết bi thảm như thế của mẹ mình? Cô càng thấy thương em trai hơn và càng thấy trong biến cố này, cô thật thiếu sót bổn phận, chẳng khác một người dưng. Nhà neo đơn, không họ hàng thân thích bên cạnh, Lộc phải một mình lo hậu sự cho mẹ. Chỉ tính riêng quãng đường đưa mẹ từ Q. về hẳn đã vắt của Lộc rất nhiều sức lực lẫn nước mắt. Đúng như ý nguyện của mẹ từ trước, Lộc đã hỏa táng gửi di cốt vào chùa chu đáo.

Dù E-mail không đính kèm hình ảnh thì Linh cũng vẫn hình dung được thân thể của mẹ biến dạng thế nào sau tai nạn thảm khốc. Nhầy nhụa. Be bét. Càng nghĩ đến, Linh càng đau đớn như bị mũi dao nhọn đâm thấu ruột gan. Cả ngày lẫn đêm hễ nhắm mắt ngủ là cô gặp ác mộng. Khuôn mặt nhăn nhúm có tròng mắt vỡ nát của mẹ cứ đăm đăm dõi theo cô như còn muốn nhắn nhủ một điều gì. Sức khỏe của Linh sa sút thảm hại.

Dĩ nhiên Linh không nỡ để em trai è cổ gánh trên vai món nợ lớn như vậy. Hai vợ chồng bảo nhau gom tất cả số tiền ít ỏi đang có, gửi về cho Lộc trang trải.


* * *


Thời gian đầu định cư ở Mỹ, Linh làm việc chung trong một tiệm nail với Kim. Nhà ở gần nhau lại nhiều điểm tương đồng giúp họ mau chóng thân thiết.

Cũng như Linh, tám năm nay sang Mỹ, Kim chưa lần nào về nước. Đời sống vợ chồng cô khá chật vật, thay đổi việc làm lẫn chỗ ở nhiều lần mới dần ổn định. Hai năm trước, Kim sinh con, đứa bé gái khuyết tật cuốn đi sức khỏe lẫn thời gian của Kim, nên dù rất nhớ thương người mẹ đã lớn tuổi và hay đau ốm, cô chỉ hẹn lần hẹn lựa mãi mà chưa thể về thăm.

Kim là út trong nhà bốn anh chị em. Các anh chị đều nghèo, công việc bấp bênh lúclúc không, nên hầu như tất cả đều trông hết vào cô em út. Kim phải nỗ lực rất nhiều để làm việc gửi tiền về giúp đỡ, nhưng chẳng khác gió vào nhà trống, họ vẫn liên tục than thở kêu ca thiếu thốn. Hết anh Hai cần tiền chữa bệnh siêu vi gan thì chị Ba xin một số vốn buôn bán, đến anh Tư muốn mua chiếc xe máy chạy xe ôm. Rồi đứa cháu này mổ hở van tim, đứa cháu nọ thiếu tiền học nghề... Lý do nào cũng bức thiết cả. Lần lượt, Kim cắn răng âm thầm đáp ứng yêu cầu từng người, không dám để chồng biết. Dành riêng số tiền trợ cấp hàng tháng của đứa con khuyết tật gửi về không đủ, cô phải cặm cụi tăng giờ làm nhiều hơn, phải tiết giảm nhiều thứ, phải tước bỏ mọi mua sắm cho bản thân, chắt chiu từng đồng. Đôi lần bí bách quá, Kim từ chối thì các anh chị giận hờn, trách móc. Thậm chí, họ còn kể lể chuyện ngày xưa lúc Kim còn bé tí, họ đã phải vất vả bồng bế, tắm giặt, xúc cho ăn, dắt đi học... để nhắc cô nhớ mà đừng quên đền trả công lênh cho họ. Họ thường xa xôi so sánh Kim với các Việt kiều khác mà họ biết. Những người ấy mỗi khi tung tẩy về Việt Nam đều xài tiền như nước, còn xây nhà cho người này, mở công ty cho người kia. Trong mắt các anh chị Kim, đã là Việt kiều Mỹ thì đều giàu sang, có hàng xấp đô la bỏ vào ngân hàng vì không biết xài sao cho hết. Ở xứ sở ấy, muốn có vàng hay kim cương cũng dễ như nhặt vỏ ốc bờ biển! Họ không tưởng tượng được hết những vất vả, cay đắng của Kim để có tiền đều đặn gửi về. Giả sử Kim kể rằng: ít khi cô nhìn thấy ánh mặt trời, vì chưa hửng sáng cô đã phải đi đến chỗ làm và khi tia nắng cuối cùng tắt từ lâu, cô mới được lên xe trở về nhà, thì có lẽ anh chị Kim sẽ cười ồ, cho là cô đang kể một chuyện hài.

Cả năm nay, mẹ Kim bị nhồi máu cơ tim, phải mổ cấp cứu hai lần. Chị Ba điện thoại sang cho Kim kể rằng: lần mổ nào tình trạng mẹ cũng rất nguy kịch, thập tử nhất sinh, nếu không tiền Kim gửi về kịp, có lẽ mẹ đã không qua khỏi.

Cái chết đột ngột của mẹ Linh thôi thúc Kim về thăm mẹ. Đời người thật mong manh, mẹ đã già lại thường xuyên đau ốm như thế, biết còn sống được bao lâu nữa? Cô sợ nếu cứ lần lữa mãi, biết đâu rồi cô cũng phải hối tiếc như Linh.

Trùng vào dịp giỗ trăm ngày của mẹ Linh nên Kim rủ cô cùng về cho có bạn. Cả hai bàn nhau giữ kín, không báo trước để khỏi phiền người nhà mất công ra sân bay đón đợi.

Trong khi Linh chỉ kéo một va li gọn nhẹ tKim tay xách nách mang nhiều thứ. Va li này đựng quà tặng mẹ, các túi xách nọ của anh chị, những gói lớn gói bé kia phân phát cho từng đứa cháu lỉnh kỉnh đùm đề.

Kim tưởng tượng đến giây phút đột ngột bước chân vào nhà, mẹ cô hẳn sẽ mừng đến bật khóc. Tính bà vốn dễ khóc. Hai mẹ con sẽ ôm nhau thật chặt, kể lể nhớ thương. Ngắm nghía con gái thật kỹ, mẹ Kim sẽ hỏi: “Ôi, sao con gầy đi nhiều thế?” Dĩ nhiên Kim không thể kể thật những vất vả xứ lạ quê người, chỉ cười to trả lời rằng: “Mẹ ơi, con gầy đi vì quá nhớ mẹ đấy mà!”. đến bữa cơm, mẹ sẽ ngồi cạnh, ép Kim ăn đến no căng bụng, toàn những món ngày xưa cô thích. Rồi Kim sẽ lấy ra từng bộ quần áo may sẵn giục mẹ mặc vào để ngồi tạo dáng cho cô lấy điện thoại chụp lại, thu kỹ từng góc cạnh, không bỏ sót mọi biểu cảm trên gương mặt thân thương của mẹ. Bộ ảnh sẽ thành kỷ vật cuối cùng của mẹ để Kim lồng vào Album lưu giữ.

Trên suốt hành trình, nghe Kim không ngớt hào hứng nhắc đến mẹ, Linh lại nhói lòng, rơi nước mắt. Mẹ Linh còn trẻ hơn mẹ Kim cả chục tuổi nhưng đã xấu số qua đời rồi, lần trở về này cô sẽ chỉ có thể nhìn thấy mặt mẹ trong di ảnh gắn trên hũ hài cốt. Lộc không gửi hình qua cho Linh xem nên cô không đoán được em trai đã chọn tấm chân dung nào. Cô hiểu Lộc cố ý như thế để tránh cho cô thêm đau lòng mà thôi.


* * *


Ra khỏi phi trường Tân Sơn Nhất, Linh và Kim gọi chung một Taxi. Mẹ Kim đang ở quận 3 còn nhà Lộc tận Long Thành, Linh cũng không có tâm trạng nôn nóng gặp mẹ nên cô đồng ý ghé vào thăm mẹ Kim chốc lát.

Vẫn là căn nhà nhỏ cũ kỹ đang xuống cấp khiến Kim sửng sốt. Không phải là ba tầng lầu khang trang xây lại mấy năm trước từ tiền Kim gửi về giúp, như anh Hai đã kể. Nhà khóa cửa im ỉm, tối tăm và buồn tẻ.

Kim ngơ ngác một lúc mới sực nhớ lấy điện thoại gọi cho anh Hai. Máy phát tín hiệu báo bận. Kim chuyển qua số máy của chị Ba.

-Kim phải không? Giờ này còn chưa ngủ hả em?

Kim ngập ngừng:

-Em... nhớ mẹ... nên...

-À, mẹ hả? Mẹ đang nằm bệnh viện, lại nhồi máu cơ tim… Lần này nguy hiểm lắm, bác sĩ vừa bảo cần phải mua rất nhiều thuốc đặc trị...

Chị Ba còn đang nói nhưng Kim đã thõng tay cầm máy xuống rồi. Một linh cảm rất xấu làm cô sợ hãi, run rẩy cả hai chân. Cô nhìn Linh, nói như khóc:

-Chị ơi... mẹ em đang bệnh Nặng lắm...

Vừa lúc đó, từ nhà hàng xóm bên cạnh, một bà lớn tuổi phúc hậu mở cửa đi ra. Nhìn thấy hai cô gái đứng đó, bà kêu lên:

-Con Kim phải không? Mới về đấy à, cháu?

Kim trấn tĩnh lại, quay sang chào:

-Chào bác Mận... Bác có khỏe không?

Bà Mận đon đả tiến lại, kéo tay Kim:

-Vào nhà bác ngồi nghỉ, cháu ạ. Giờ này thằng anh mày còn đang cắm đầu trong sòng bạc, biết khi nào nó về mà đứng chờ?

Rồi như chợt nhớ ra một điều tối quan trọng, bà Mận nghiêm mặt, chất vấn:

-Sao ngày mẹ mất, cháu không về hả Kim? Tội nghiệp, ngày nào bà ấy cũng nhắc đến cháu... Mất cũng ba năm rồi đấy nhỉ?

Đầu óc choáng váng, hai tai lùng bùng không nghe thêm gì được, Kim đổ vật xuống đất.

Hôm ấy, ngồi trong nhà bà Mận, Kim khóc một trận như mưa. Chỉ khóc mà không nói năng gì. Qua lời kể của hàng xóm, Kim biết anh Hai không bị bệnh siêu vi gan, chị Ba không buôn bán gì, anh Tư cũng chẳng chạy xe ôm ngày nào. Đã có tiền Kim gửi về đều đặn cho họ sống ung dung, nhàn hạ. Mẹ Kim mất từ ba năm trước, bình an trong giấc ngủ đêm không thức dậy, đâu có bị nhồi máu cơ tim hay mổ xẻ lần nào... Không cần hỏi thêm, Kim cũng hiểu toàn bộ sự thật tàn nhẫn bấy lâu nay. Trái tim như bị lưỡi dao vô hình băm nát.

Gửi tất cả số quà kềnh càng nhờ bà Mận trao lại cho anh Hai, Kim đi theo về nhà Linh. Cô quyết định ngày mai sẽ đổi vé máy bay để quay về Mỹ, còn lý do gì để ở lại nữa đâu?

Linh ái ngại nhìn Kim phờ phạc, héo hắt xanh xao như tàu lá. Hy vọng nhiều nên tuyệt vọng càng lớn. Linh thấy Kim đáng thương chẳng khác gì cô.

Căn nhà cũ của Linh không thay đổi, ngay cả màu sơn. Nhìn cây xoài trước sân tỏa bóng mát rượi, Linh bùi ngùi nhớ lại trước ngày lên máy bay đi Mỹ, ba mẹ con đã cùng ngồi ăn tối bên gốc xoài này khi ấy còn thấp ngang đầu người. Bữa cơm chung cuối cùng không thể thiếu dĩa cà muối và tô canh rau đay cua đồng quen thuộc mà ba mẹ con đều rất thích. Hình ảnh ấm áp thân thương ấy sẽ chẳng bao giờ lặp lại được nữa. Nghĩ thế, Linh lại nghẹn lòng, mắt bỗng nhòe ướt.

Cánh cửa nhà đang mở nhưng nhìn vào không thấy ai, Linh ra hiệu cho Kim bước vào. Việc đầu tiên của cô là nín thở đảo mắt một vòng, tìm nơi em trai đặt bàn thờ mẹ.

-Trời!... Chị Linh!

Linh quay lại, thấy Lộc đã thình lình xuất hiện sau lưng, vẻ mặt thảng thốt một cách kỳ lạ.

-Ai đấy?

Từ nhà trong, có ai vừa lên tiếng hỏi cùng lúc với tiếng dép kéo lệt xệt.

Bây giờ thì người thảng thốt nhất chính là Linh. Mặt trắng bệch, cô bàng hoàng nhìn một người đang chầm chậm đi ra. Là... mẹ cô! Bà mẹ cũng ngỡ ngàng sửng sốt, lắp bắp mãi mới bật ra được một tiếng “Con!” là Linh đã quỵ gối ngã xuống đất.

Đúng là mẹ Linh chưa chết cũng không hề gặp tai nạn giao thông nào. Tất cả những rùng rợn thảm khốc chỉ là sản phẩm do Lộc nhào nắn dựng lên, cốt để lừa cho Linh đổ tiền về. Chọn đúng thời điểm Linh vừa sinh rất bận bịu với con, Lộc yên chí phải mất nhiều năm sau mới có thể về Việt Nam. Nhiều khả năng, Linh cũng chẳng muốn về làm gì nữa khi mẹ đã không còn.

Vỡ òa trong nỗi vui mừng quá lớn lại vừa trộn lẫn đôi chút uất nghẹn, Linh sà vào vòng tay mẹ, khóc nức nở. Cô xoa mãi hai bàn tay lên đầu lên mặt mẹ, như cẩn thận kiểm tra xem có vương chút vết tích gì chăng. Cô hít sâu mùi thịt da mẹ để rùng mình nhớ lại hình ảnh mẹ be bét dưới bánh xe tải Lộc kể, đã dày vò hành hạ khổ sở bao ngày đêm. Mẹ vẫn còn nguyên vẹn đây, chỉ có trái tim Linh đang bị nghiến nát.

Từ một quán cà phê bên đường đối diện, văng vẳng bay sang tiếng hát Duy Quang ấm áp và day dứt: “Người từ trăm năm / về khơi tình động / ta chạy vòng vòng / ta chạy mòn hơi / nào có hay đời cạn...”

Đời cạn và lòng người cạn.



.Cập nhật theo nguyên bản của tác giả từ SàiGòn ngày 13.8.2017.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004