Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới





HOA MÚT MẬT VÀ TỔ CHIM.







 Hoa Mút mật.


  Nhớ mùa hè năm lên sáu tuổi, cha tôi mua về ngòi bút lá tre cắm vào cán bút cũng bằng tre chấm mực tập viết, tập sổ những nét bút ngang dọc đầu tiên trong đời mình, sao mà bỡ ngỡ chi lạ. Giờ giải lao, thường ra vườn ngắt hoa dâm bụt đỏ chơi trò mua bán, sau đó nhanh chân bẻ hoa mút mật nhắp trên môi để còn vào học tiếp. Hoa mút mật nở đỏ cả hàng rào quanh nhà, lũ chúng tôi thường bẻ cả chùm rồi cẩn thận rút từng cái hoa mật bé như ngòi bút lá tre ấy, nặn mật vào chai dầu nhị thiên đường hồi đó. Thỉnh thoảng cũng đưa lên miệng nếm cái vị ngọt cho đỡ thèm. Mật hoa thì có chút xíu. Vậy mà cũng thích tranh phần mật của một loài chim: Chim mút mật. Nếu dùng phép so sánh thì đến 100 lần nặn một trăm cái hoa mật mới bằng một giọt nước mắt. Bởi mật hoa cũng trong veo cơ mà. Chỉ có điều đưa lưỡi nếm thử nước mắt nó mằn mặn, còn mật hoa thơm và tinh khiết.

  Chúng tôi đổi một buổi sáng để có một chai mật hoa dầu nhị thiên đường, bằng năm xu của bà ngoại cho mua một cây cà rem chia nhau mút. Có hôm tôi không mút, mà cắn một miếng lớn cho đã thèm, nên phụp hết một nửa phần trên, thế là nửa dưới không thể bám vào que kem, giữ lại không kịp. Tiếc, mà đâu thể nhặt lên được. Sững sờ nhìn nó tan dần trên mặt đất. Thế đấy, ăn cũng phải học, mút cũng phải học. Hoa mút mật chỉ nở trong dịp hè. Sang thu, chúng tôi đến trường với ngòi bút lá tre trên trang vở đã thay thế chuyện hoa mút mật đầu trần bên hàng rào ấy.


   Tổ chim.


 Tuổi thơ chúng tôi chỉ quanh quẩn ở cửa Lí Môn hiền hòa mát mẻ. Từ cổng vào đến cuối con đường là hàng rào chè xanh, hàng rào dâm bụt, hàng rào hoa mút mật, đan xen là những bụi tre gai, những cây keo lâu năm ra trái ngọt cong cong như vòng đeo tay hấp dẫn. Trên ấy có bao nhiêu loài chim về ca hát theo mùa, có những loài chim trùng tên với đặc tính và âm thanh vốn có của nó.

  Và cứ mỗi ngày hè ở nhà, chúng tôi thường tranh nhau hái hoa mút mật, mà chẳng hề để ý đến cái tổ chim mút mật như thế nào, vì loại chim ấy bé lắm, nhỏ lắm như chú chim sâu ấy mà.

  Còn giống chim “khách khách” có màu đen bé hơn bìm bịp nâu một chút, thường đứng trên những nhánh tre trước cổng nhà hót “khách… khách…”. Chị tôi thường bảo ra xem chim khách ấy quay đầu về nhà ai là dăm ba bữa, nhà đó cũng có họ hàng bà con từ xa về thăm, đến giờ cũng bặt tăm nữa rồi.

  Nhưng thông minh nhất vẫn là họ hàng dồng dộc biết tước nhỏ những lá lúa lá cỏ ngoài đồng, tha về làm tổ ở thật kì công. Mỗi lần nghe tiếng chim rít rít trên cao, ngước lên thấy bao nhiêu là chiếc giày treo lơ lửng. Chúng tôi đếm thử hai, ba, bốn, năm,… rồi bùm bằng cách dùng cây khèo nèo tre chắp dài cả hàng chục mét, kéo xuống. Thò tay vào bên trong, có tổ có những hai ba con chim non chưa mọc lông, chưa mở mắt, có tổ còn nguyên ba bốn cái trứng lớn gấp đôi hạt sầu đông... Bên cạnh là cái tổ thứ hai, cũng treo lơ lửng như cái mũ len hình chóp nhỏ úp xuống, có quai ngang qua, đấy là nơi dồng dộc trống đứng trên cái quai ấy canh phòng vệ giống nòi mình. Cũng bị chúng tôi chiếm hữu cho bằng được mới thôi. Mặc cho dồng dộc cha đội chiếc mũ vàng đứng đấy, mặc cho dồng dộc mẹ với màu áo nâu vàng hiền lành cũng xa nhìn lại mà ấm ức. Cả xã hội loài lông vũ đâu có cơ quan, tòa án xét xử trừng phạt kẻ gây tội phá hoại sự sống từ trong trứng nước, hay đền bù sự thiệt hại tổ ở kia! Cứ thế cái thú phá tổ chim tự do mở rộng di căn sang mí nhỏ trong xóm.

  Thế rồi… bẵng đi một thời gian, chúng tôi trở về thăm khu vườn xưa. Im vắng quá. Nhìn lên cây keo nhánh cành gầy guộc, lưa thưa màu lá xanh, không thấy chiếc giày ống treo trên cành keo nữa. Cái gốc tuy gai góc ngày nào khỏe khoắn, giờ cũ kĩ vỏ già bạc phếch bung ra, lũ mối có cơ hội ùn lên làm tổ, keo thành củi mục hóa đất.

 Bây giờ, hàng rào hoa mút mật trước đây chúng tôi tha hồ bẻ thành mười hai đoạn nhỏ chơi ne, chơi nẻ,… cũng còn lại trong kí ức với cây cà rem ngày nào. Nay, cũng còn sót lại bụi mút mật nhỏ trong góc vườn cho mùa hè nở đỏ hoa kỉ niệm.

 Bây giờ, tôi thèm nghe lại tiếng chim “khách… khách…” mỗi sớm mai hay trưa chiều, dẫu quanh nhà là hàng rào lưới B40 chật hẹp, vẫn không thiếu tiếng se sẻ, chích chòe hay có cả mấy anh chào mào râm rang. Còn loài chim dồng dộc đã mang theo tổ chúng về đâu, khi bao mùa lúa chín vàng đang chờ đợi.

Có tiếc, cũng đã muộn!...



@.Cập nhật theo bản mới của tác giả chuyển từ Bình Định ngày 16.4.2017.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004