Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới







THẢO HIỀN




Nhỏ Thảo cầm thanh chocolat bà ngoại mới cho, mặt mày hí hửng. Xưa giờ chocolat vẫn là món khoái khẩu của nó. Nhưng coi chừng bọn trẻ trong nhà chạy lại giựt ăn đó. Thảo từng có kinh nghiệm chuyện này rồi. Mới bốn tuổi nhưng nó đã ma lanh ra phết. Nhỏ Thảo bèn chạy vào kẹt tủ, nơi vẫn trốn tìm của tụi nó, lấm lét nhìn quanh quất trước khi đưa chocolat vô miệng. Cắn cốc một miếng, vị ngọt béo, thơm tho đã tứa ra đầy lưỡi. Rồi miếng thứ hai, thứ ba… đang ăn ngon lành, nhỏ Thảo bỗng trợn trừng mắt, giật giật liên hồi, rung cả mình mẩy. Thằng Khánh từ trong nhà chạy ra, đứng khựng lại, la hoảng:

- Chết! Má ơi, chị Bảy ơi, con Thảo giựt kinh phong rồi!

Cả nhà túa ra. Chị Bảy, chị người làm lấy liền cái muỗng cạy miệng nhỏ Thảo nhét vào cho nó khỏi cắn trúng lưỡi. Bà ngoại chạy vào cắt miếng chanh nhỏ vào miệng nó. Một lát, Thảo đã dứt cơn co giật, người mềm nhũn trong tay chị Bảy. Chuyện co giật của nhỏ Thảo không phải lần đầu nên cả nhà cũng quen rồi.

Bà ngoại Thảo thường nói:

- Con nhỏ này sanh trong khu, bà mụ khi cắt rún không cẩn thận để nhiễm trùng nên giờ vậy đó. Bác sĩ nói cứ nuôi đàng hoàng, ăn uống bỗ dưỡng, lớn lên sẽ hết.

Ừ, đúng vậy đó. Mẹ Thảo sanh con trong vùng kháng chiến. tận miệt Cà Mau. Cả hai vợ chồng đều túi bụi công tác, phải gởi con cho nhà dân nuôi dùm. Nhưng con nhỏ ốm đau què quặt quá, mẹ nó phải cắn răng nhắn tin cho bà ngoại xuống Rạch Giá đem cháu về nuôi. Lúc đó nhỏ Thảo mới 6 tháng tuổi. Nghe bà ngoại nói lại thì khi mới ẳm về nó tong teo như con bò tọt, không có miếng thịt nào, tăng hưu lắm mới được như vầy. Có điều thỉnh thoảng bệnh kinh phong lại tái phát, bác sĩ nói lớn lên dần dần nó sẽ khỏi thôi.

Mà đúng thiệt, tới lúc đi học là chứng giựt kinh phong của Thảo tự nhiên biến mất. Nhỏ lớn phượt phượt, mặt trắng hồng, tóc dày đen mịt, ai nhìn cũng thấy cưng. Nhưng đừng lầm nghe, chúa “Nhè” và hám ăn đó. Tôi tuy vai dì ruột nhưng lớn hơn Thảo có 4 tuổi, sống chung nhà với nó từ nhỏ, tính khí nó tôi rành sáu câu mà. Có lẽ do không có cha mẹ nên bản năng cạnh tranh sinh tồn của nhỏ rất mạnh. Mỗi khi thích vật gì rồi nó cứ bám riết lấy cho được bằng mọi cách từ năn nỉ, nịnh nọt để xin đến rên rỉ, nằm vạ.. Mà nước khóc nhè của nó khi không đòi được món mình thích hay khi bị ai làm trái ý là ghê gớm lắm. Nhỏ có thể khóc nhề nhệ cả một buổi trời, ai dỗ cũng không được. Có đêm cơn nằm vạ của nó lâu quá, chị Bảy giúp việc nạt lớn:

- Nín dứt không, tao khiêng bỏ ngoài sân cho ma cắn bây giờ.

Vậy mà nó vẫn nhề nhệ:

- Hu! Hu!... muốn nín mà nín hổng được!

Nhỏ Thảo là vậy đó, nhớ lại những tật xấu của nó, tôi cứ cười hoài trong bụng. Lớn lên Thảo không khóc nhè nữa, lại rất biết cách lấy lòng mọi người bên ngoài nhưng với người nhà nó vẫn ngang bướng, lì lợm như vậy. Mỗi cái chuyện giặt giũ áo quần của nó, bà ngoại nó tức má tôi vẫn rầy la hoài nó vẫn trơ trơ. Cả nhà ai cũng biết mỗi khi nhỏ Thảo đem đồ ra giặt là nó chỉ còn “Nhất y, nhất quởn” thôi. Bởi vậy đồ giặt nó phơi hết mấy sào ngoài sân và bữa đó đố ai giặt đồ được. Trong học hành cũng vậy, nói gì thì nói nhỏ cứ chơi bời thoải mái, chừng gần thi nó pha từng ly cối cà phê đậm đặc để chống cơn buồn ngủ ngồi ôn bài. Người lớn nhắc nhở là nhỏ gạt ngang:

- Không cho uống cà phê con thi rớt sao?

Học lạch bạch vậy nhưng nhờ môn này kéo môn kia cuối cùng Thảo cũng đỗ tú tài đôi rồi vào đại học. May mà hồi đó nhiều đại học chỉ cho ghi danh thôi nên nó chọn văn khoa, ngành học rất hợp sở trường của nó. Có lẽ tới khi lên đại học Thảo mới phát huy hết tài hoa của nó. Nào ca hát, nào kịch cọt, nào diễn thuyết… Cả cái việc viết lách nữa. Bút danh Cỏ May từng nổi tiếng một thời trong tạp chí Tuổi Ngọc khiến Thảo có thêm rất nhiều bạn bè. Cuộc sống của nó tưng bừng đến nỗi nó xin bà ngoại cho vào ở ký túc xá sinh viên để dễ bề họp hành đi lại dù nhà tôi cũng ở ngay thành phố này thôi. Mấy năm tôi lên học ở Sài Gòn, mỗi hè về lại thấy nhỏ cháu lớn lên, xinh đẹp hẳn ra và ngày càng có nhiều đuôi đeo bám hơn. Cứ sợ nó sẽ chọn lựa sai lầm nhưng có hôm nó kéo tôi đi uống cà phê tâm sự:

- Mấy tên học một cỡ đó, Thảo không ưa tên nào đâu! Thảo đang quen với một anh học Kinh tế chính trị ở Đà Lạt, nằm trong Ban Chấp hành Thanh Niên Chí Nguyện.

- Sao mày quen?

- Thì hè rồi đi cắm trại đó. Ảnh nằm trong ban quản trại, giờ anh vào làm ở Thông tấn xã rồi!

Chà, nhỏ cháu tôi “oai” thiệt! Có bồ lớn vậy kia à? Nhìn nó có vẻ say đắm và tự hào lắm. Sau này tôi có gặp anh ta, đúng là dân có tài chứ không thuộc loại « Tốt mã rã đám ».

Còn nhớ những lúc hai dì cháu ngồi quán nhâm nhi li cà phê, Thảo đã say sưa nói về mối tình của nó một cách hứng thú. Mà cũng phải thôi, người yêu hơn nó cả một cái đầu kia mà. Tôi thực mừng vì nhỏ cháu biết chọn lựa. Vậy mà…chỉ ba năm sau nhỏ Thảo khóc ròng, tam sầu bạch xác khi anh ta đi lấy vơ, một cô vợ vô cùng nổi tiếng trong giới nghệ sĩ. Thảo không hề trách móc, chỉ buồn rầu tâm sự :

- Ảnh nói nhà khó khăn quá, phải nuôi một bầy em. Chị ấy là người ơn từng giúp đỡ anh rất nhiều…

Có lẽ cái lý do kết hôn của anh chàng đã an ủi Thảo phần nào để nó an lòng chấp nhận hi sinh tình yêu đầu đời của mình. Chỉ tiếc « con cá sổng là con cá to » nên sau này Thảo không yêu ai hết mình như vậy nữa.

Sau ngày ra trường, Thảo được giữ lại phòng sinh viên vụ. Đang thành tựu rực rỡ trong việc hướng dẫn các hoạt động giao lưu văn nghệ cho sinh viên trên cả nước thì đất nước thống nhất. Ông ba tập kết ở miền Bắc về, bà mẹ tức chị ruột tôi từ hoạt động bí mật ra công khai, lại giữ chức vụ khá quan trọng ở Sài Gòn. Vậy là nhỏ cháu tôi lên TP, vào ngay viện khoa học xã hội sau khi kết hôn mới vài tháng với một tên tốt nghiệp ngành luật. Cả hai vợ chồng được ông anh rễ tôi nâng đỡ, vừa ở nhà công, vừa có việc làm ổn định. Nhưng chỉ được hai năm đã nghe vợ chồng chia tay, may mà chưa kịp có con.

- Hồi đó thấy anh ta loét bao tử nằm bệnh viện ọc từng thau máu mà cứ thều thào « Thảo ơi ! Thảo à ! », nghe thương quá nên Thảo mới đồng ý. Chừng sống chung, nhiều điểm không hợp quá !

Nhỏ cháu gặp tôi, giải thích vậy đó. Thôi thì trở lại thời độc thân, lại có thêm nhiều bạn bè, đồng nghiệp ở cơ quan, nhỏ cháu xinh dẹp, tài hoa của tôi lên như diều gặp gió. Lại bày đặt tụ tập gọi nhau là Thảo hiền, Tuyết hiền, Thu hiền, Ngọc hiền.. Thực chất đứa nào cũng như bà Chằn, đứa nào cũng « miệng bằng tay, tay bằng miệng » cả, chỉ làm « chảnh » thôi. Thời vàng son chưa được bao lâu nhỏ Thảo hiền đó lại dẫn về Cần Thơ ra mắt bà ngoại một ông rễ mới. Lần này nó không làm đám cưới linh đình nữa, chỉ đăng kí kết hôn thôi. Vốn hai đứa làm chung cơ quan, bị hút vào nhau như điên khùng, anh chàng bỏ luôn cô người yêu gắn bó suốt mấy năm dính khắn vào nhỏ cháu sôi nổi, lãng mạn của tôi, có biết đâu nhỏ này chỉ giỏi nói năng, ca hát, ngồi trầm quán cà phê thôi. Việc nhà cửa, nấu nướng, dọn dẹp là nó thỏng tay !

Bởi vậy tôi không hề ngạc nhiên khi Thảo ôm thằng con mới bốn tháng tuổi hộc tốc về quê, khóc lóc :

- Thảo thôi tên đó rồi ! Sợ hắn bắt cu Tiến nên chạy về đây !

Theo lời nhỏ Thảo thì tên chồng nó vũ phu lắm, tức giận gì là đập đồ trong nhà hết. Sau này lên nhà nó nghe lối xóm kể lại hóa ra cả hai đứa đều « nhiệt tình » trong việc quăng chén bát mỗi khi cãi nhau không ai nhường ai. Cuối cùng Thảo ly dị và được nuôi con. Khó khăn lắm nhưng nhờ có mấy bạn « hiền » kia đỡ đần nên thằng cu Tiến cũng lớn dần, học hành rất thông minh, chỉ phải cái tội mọi thứ ỷ lại vào mẹ, chẳng biết làm gì !

- Tội nghiệp nó thiếu thốn tình cảm !

Câu nói cửa miệng của nhỏ Thảo đó. Cứ vậy riết rồi kẻ đáng tội nghiệp chính là nhỏ cháu tôi. Lần gẫy đổ thứ hai này khiến Thảo « sợ » hẳn chuyện hôn nhân. Còn trẻ, xinh đẹp lại sống một mình đúng là nhiều anh chàng đeo đuổi nhưng Thảo chỉ sống « già nhân ngãi non vợ chồng » với một tên đồng nghiệp thuộc loại « trai già » ở nhà tập thể trong cơ quan. Mấy cô bạn thân như Thu hiền, Tuyết hiền, Ngọc hiền hay nói :

- Tên đó giỏi thì có giỏi nhưng có vẻ đểu đểu thế nào, mi coi chừng đó.

Mấy lần tôi lên chơi, cái gã thạc sĩ ấy cũng lễ độ, lịch sự ra phết, lại đối xử rất tốt với cu Tiến nên nhỏ Thảo cũng gắn bó khá sâu với gã. Đùng một cái, gã nói thẳng :

- Gia đình bắt anh phải cưới vợ. Bởi anh lớn tuổi rồi, phải cho ông bà ẳm cháu.

Chỉ một câu nói nhẹ nhõm, tháng sau hắn đã cưới một cô vợ trẻ măng. Tuy giả bộ là người từng trải nhưng tôi biết nhỏ cháu tôi thực sự suy sụp. Lòng nó cũng khép lại từ đó. Quay lại chăm sóc thằng con thì.. do sống giữa những lời chì chiết của cha và sự nuông chìu của mẹ, thằng bé đã tuột dốc thảm hại. Tối ngày « trầm » quán cà phê, cá độ bóng đá, dốt gạt đủ chuyện để moi tiền mẹ, có lần vay cả tiền xã hội đen.. Thảo kể, lần đó chuông cửa reo, ra mở thì một thanh niên lạ, ăn mặc tề chĩnh đứng trước mặt, nói chuyện rất lễ phép :

- Thưa cô, bạn Tiến có mượn con một số tiền đã đến hạn trả.

Rồi hắn đưa ra mảnh giấy có ghi tên họ, chữ kí của cu Chương với 9 triệu tiền vay. Dĩ nhiên là Thảo quá biết bọn này, lịch sự vậy chứ không trả tiền coi, tụi nó đón đường chém như chơi. Vậy là phải hẹn vài ngày để trả thôi.

Còn nhớ những năm đó, các bạn « hiền » của Thảo đều khấm khá cả, Thu hiền ra nước ngoài, Tuyết hiền chồng làm lớn nhà cao cửa rộng, lên chức vù vù, Ngọc hiền về quê êm ấm với gia đình. Thảo hiền không còn bạn thân nữa, chỉ có bạn công tác thôi. Thảo đâm ra mặc cảm, ngoài mặt cười vui mà lòng héo hắt, không muốn tâm sự cùng ai. Có lẽ chỉ có những lúc tôi lên chơi, dì cháu la cà quán cà phê hay nghe nhạc cùng nhau cô cháu tôi mới trải lòng thật sự. Có điều tôi cũng lo chuyện nhà, lo con cái không thể lên chơi thường xuyên. Rồi Thảo hưu trí, phải tiếp tục nuôi thằng con ăn không ngồi rồi nên phải đi dạy thêm nhiều nơi. Phí sức quá nên bệnh tiểu đường trước đây biến chứng qua phổi, qua tim. Tôi từ tỉnh lên, chạy vào phòng cứu cấp của bệnh viện chỉ nói được với Thảo một vài câu là tối đó Thảo đã hôn mê và không tỉnh lại nữa. Vậy đó Thảo hiền ơi ! Con vẫn sợ dì không lên kịp, vậy mà dì cháu chỉ trao đổi có mấy câu thì…

Thảo mất nhanh quá, tôi còn chưa kịp cảm nhận sự mất mát. Chỉ biết tất cả như mờ mịt, mông lung. May có mấy đứa em cùng cha khác mẹ của Thảo trên đó lo hết chuyện tang ma để tôi có thể ngồi đó, thẫn thờ, đau đớn nhớ về mọi thứ chúng tôi từng chia sẻ. Một tuổi thơ vui vẻ, một thời thanh xuân lãng mạn mộng mơ, những khó khăn gian khổ của sự đổi đời… Còn có gì mà dì cháu tôi không cộng hưởng cùng nhau. Khắc sâu trong nỗi nhớ vẫn là những lúc ngồi bên ly cà phê, trong một quán thơ mộng nào đó lặng nghe thời gian đang trôi, đang trôi trong giai điệu những bài hát chúng tôi từng yêu thích một thời. Ôi, Thảo hiền ! Bao nhiêu là nước đã chảy qua cầu từ đó mà sao lòng ta vẫn chưa nguôi tiếc nhớ. Chẳng lẽ quá khứ sâu đậm đến vậy sao ?

Vui nhất là trong tang lễ Thảo hiền, ba người đàn ông trong đời nó đều có mặt, tên nào cũng tỏ vẻ buồn rầu. Nhưng, bằng tình yêu thương và đồng cảm với nhỏ cháu, tôi biết chỉ tên chồng đầu tiên là thực lòng. Bởi hắn đã yêu Thảo bằng cả cuộc đời, ngay cả khi đó hắn đã bị bệnh mất trí người già. Vậy mà đi bên cô vợ sau, người đã có với hắn một đứa con trai, trước linh vị Thảo hiền, miệng hắn cứ láp váp : « Ngọc Thảo là vợ tôi », tay còn cầm tấm hình nhỏ Thảo từ xửa xưa nào đưa lên nữa chứ.

Như từng thước phim quay lại, quay lại chậm rãi, cuộc đời nhỏ cháu tôi cũng là một kịch bản có nhiều lớp lang, ngồn ngộn tình tiết, chi tiết như vậy. Đa tài, đa tình, đa hận ! Rực rỡ vàng son cũng có, tối tăm hiu hắt cũng có. Thảo hiền mất đã ba năm rồi, độ lùi thời gian khiến tôi cảm nhận hết nỗi trống vắng không thể lấp đầy trong lòng. Còn nhớ nhà thơ Nguyễn Khuyến khi làm thơ khóc bạn đã viết :


Tuổi già hạt lệ như sương

Hơi đâu ép lấy hai hàng chứa chan

(Khóc Dương Khuê)


Không biết tôi đã già chưa mà mỗi lần nhớ đến nhỏ Thảo, tôi lại rưng rưng muốn gọi thật lớn : Thảo hiền ơi !



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ CầnThơ ngày 18.9.2016.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004