Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới






ÔNG PHÁN VÀ TÔI…







Tên ông là Phán, quê ở Nam Sách Tỉnh Hải Dương. Hiện đang sinh sống và làm việc ở thành phố Uông Bí. Tôi và ông cùng sinh hoạt CLB thơ Người Cao Tuổi (NCT) Phường, ông là chủ nhiệm, còn tôi được chọn là người giúp việc cho ông vì ít tuổi hơn ông. Ông vừa được giải khuyến khích Lê Thánh Tông lần thứ 28 năm 2016 với bài thơ “ Nguời quét rác” :

Đêm nay mẹ phải làm ca / Con đi vào ngủ Mẹ ra dọn đường / Đông về giá lạnh phố phường / Gió lùa lá rụng trên đường lao xao / Tay đưa chiếc rẽ thanh hao / Lá cây túi rác gom vào thùng xe / Sương đêm giăng bẫy các khe/ Tóc mây gọi ướt nón che thân người / Xa xa khúc khích tiếng cười / Chiếc xe ba bánh cùng người lăn đi / Mồ hôi thẫm đẫm ướt mi / Cố nâng thùng rác lo chi mỏi mòn / Miễn sao công việc lo tròn / Đường quang, sạch ngõ không còn rác vương /Mặc cho gió rét thấu xương / Vẫn cùng chiếc rễ xuống đường tháng- năm


Ngoài ra ông còn tham gia Hội Cựu Giáo chức, chủ nhiệm câu lạc bộ Bóng bàn NCT Khu …

Nhận xét về ông có những ý kiến trái chiều, nhưng nhìn chung mọi người vẫn đánh giá ông là con người nhiệt tình, là trung tâm đòan kết được mọi người quý mến , thuộc loại “cây cao bóng cả” , nhiệt tình với công việc.Còn bản thân tôi thì coi ông là bạn thân, thường đi lại thăm hỏi nhau, và kể cho nhau nghe những bước gian truân thăng trầm cuộc đời mình..

Ông sinh ra được hưởng không khí phấn khởi hồ hởi của toàn dân làm cuộc khởi nghĩa cách mạng tháng 8 thành công . Được nghe kể Bác Hồ đọc bản tuyên ngôn độc lập tại Vườn hoa Ba Đình lịch sử , khắp các làng trên xóm dưới hát vang bài ca : Dân Nam ơi, biết ơn cụ Hồ…

Khi 17 tuổi ông xung phong đi tải đạn cho chiến dịch đường 18.

Khi hòa bình lập lại, niềm vui vừa đến , thi cải cách ruộng đất, quy gia đình ông là địa chủ. Cuộc sống thật vô cùng khó khăn . Nhưng mọi người trong gia đình vẫn nhắc nhau chịu đựng và phải sống, đấy là số phận. Mẹ ông đã dấu được con dao chặt, ông đã dùng dao đi chặt xin hai cây tre về pha vót nan trong 10 ngày đan được hai cái rậm để làm kế sinh nhai. Thế là từ đấy hai anh em ông đi đánh rậm suốt ngày này sang ngày khác. Bố ông bị quản thúc trên xã, hàng ngày mẹ ông phải đưa cơm. Cứ như vậy đến khi có chính sách sửa sai thì gia đình ông được quy xuống là địa chủ kháng chiến, sở dĩ được như vậy vì gia đình ông có công với cách mạng, bố ông đã có mưu trí cứu được đồng chí Bí thư chi bộ nằm vùng hoạt động.

Dưới đây là câu chuyện mà ông Phú đã kể cho con cháu nghe xin được ghi lại theo lời kể của ông :

Huyện Nam Sách quê ông, thuộc vùng tạm chiếm của giặc Pháp. Mỗi làng chúng đều thành lập tổ chức hội tề, và xây dựng một cái bốt ( dân ta thường gọi là “đồn Tây”) ở đầu làng để bọn lính dõng ở, tối đi tuần ( dân gọi đi “ba tui”) để kiểm soát trong làng trong xã, ở thôn chúng tổ chúc “hương chủ” lo công việc cho chúng.

Mỗi đồn có một Đồn trưởng, Đồn phó và một số lính da đen, và có một số lính người Việt. Sự tổ chức như trên tưởng rằng chúng kiểm soát được dân tình, một lòng một dạ với chúng,nhưng đấy chỉ là bề ngoài, còn nội tình, tối tối vẫn có sự hoạt động của cán bộ Việt Minh,mỗi xã đều có chi bộ Đảng, mỗi thôn đều có tổ đảng để hoạt động ngầm. Địa phương ông vẫn có phong trào du kích hoạt động . Du kích thường lập mưu bắt sống giặc, cướp súng giặc ...

Để che mắt chúng, chính quyền cách mạng đã lựa chọn bố trí cho mỗi xã một “hương chủ”, làm việc hai mang, bề ngoài làm việc cho chúng, nhưng bên trong hoạt động cho cách mạng...

Ông Nguyễn Xuân Lợi, là bố ông Phán, được Đảng tin cậy đưa ra làm hương chủ, Đảng tin ông vì ông có những người con đi tham gia kháng chiến : Một là Liệt sĩ . Một đang trong quân ngũ Việt minh, một đang là cán bộ huyện Nam Sách. Còn bọn đich lựa chọn ông,vì thấy ông ăn nói được, nói dân nghe, đa số nhân dân vẫn tin ông là người tốt, sẽ làm việc vì dân vì nước, nhưng không phải không có người gọi ông là “việt gian bán nước”. Ông sót sa nghe chữ “Việt gian”, nhưng chỉ biết làm ngơ, coi như không nghe thấy.

Ông đã giúp cho cách mạng được nhiều việc, đã thông tin kịp thời cho cán bộ những cuộc vây ráp, khủng bố. Ông đã đứng ra làm trung gian hoà giải giữa nhân dân và bọn hội tề khi có sự bất đồng đi ngược lợi ích của người dân. Ông đấu tranh với bọn hội tề về việc giảm số lượng vót trông để rào bốt rào đồn, việc đóng góp lương thực, lợn gà để nuôi bọn lính dõng trong mùa lễ hội và tết nhât...

Có những lần có lệnh bộ đội hành quân qua làng để vượt sông, ông đã tính toán giờ giấc các anh đi một cách an toàn, rồi thông báo cho dân làng là giờ ấy khắc ấy cả làng đốt đuốc, khua mõ, gõ thùng xô ầm ĩ...để báo cho chúng là có Việt Minh vào làng Bọn lính dõng chỉ dám đứng trong đồn để bắn pháo sáng và mấy băng đạn vu vơ. Bọn hội tề cũng lơ mơ đoán già đoán non Nguyễn Xuân Lợi là loại ăn ở hai lòng, nhưng không biết cụ thể nên chịu.

Ông Trần Văn Đấu...cán bộ nằm vùng, bọn địch đã đánh hơi và truy lùng rất gắt gao, đã đặt giải thưởng rất cao cho ai đó có thông tin về bí thư chi bộ Trần văn Đấu và chỉ điểm bắt được Trần văn Đấu. Ông Đấu có người em tên là Trần Văn Bát cũng hoạt động trong đội du kích ngầm nhưng đồng thời cũng là đội viên đội dân vệ của tổ chức Hội Tề. Hai người giống nhau như đúc Hôm ấy Trần văn Đấu đang trên đường di chuyển sang làng bên thi bị bắt, rất may trong người không có tài liệu bí mật gì.

Bọn lính đã ngờ ngợ đây là Trần Văn Đấu nên dẫn Trần văn Đấu đến trụ sở “Hương Chủ” để hỏi ông Lợi. Thằng Đồn trưởng chỉ vào ông Đấu , hỏi : “Đây có phải thằng Đấu không?”.

Ông Lợi đã suy nghĩ ngay là phải giải thoát cho ông Đấu .Nhưng bằng cách nào đây ? Chỉ cần ông do dự thay đổi nét mặt là ông ơi tôi ở bụi này ngay. Ông “hương chủ” hút hơi thuốc lào thật dài để lấy bình tĩnh, phả khói, bình tĩnh đi ra nhìn mặt ông Đấu với vẻ mặt gờm gờm soi mói, hỏi sách mé: “Mồm anh đâu,không thưa bẩm được một câu, lại để “Quan Pháp” đến hỏi tôi? Rồi ông giơ thẳng cánh tát ông Đấu một cái tát nấy đom đóm mắt. Mày là Thằng Bát đâu phải là thằng Đấu, cút về gọi anh mày ra đây mà chịu tội!”.

Chỉ cần có lệnh của ông “Hương Chủ”, Đấu đã nhanh chân cao chạy xa bay, trước sự ngơ ngác của bọn lính dõng, có thằng nhanh tay kéo cò bắn được mấy phát súng thị uy, và rầm rầm chạy theo,nhưng đã muộn. Chiều hôm ấy, dân làng đã truyền tin cho nhau, bọn địch đã bỏ mất con mồi cộng sản bự ... đúng là vừa ngu lại vừa đần!

Vì quá tuổi vào trường cấp 2 công , ông phải sang thị xã Hải Dương để học trường cấp 2 Tư thục Phạm Hồng Thái rồi ông thi vào trưòng Sư Phạm cấp tốc ra dạy cấp1, rồi được lên dạy cấp 2, vì ông vừa dạy vừa có trí đi học hàm thụ tại chức để nâng cao kiến thức người thầy.

Trong suốt 15 năm dạy học ông luôn tỏ ra một thầy giáo mẫu mực, có trách nhiệm với học sinh và luôn có ý thức phấn đấu vươn lên mong muốn được vào Đảng. Nhà trường cho đi học lớp cảm tình Đảng . Nhưng khi về địa phương xác nhận lí lịch đều bị loại vì gia đình địa chủ.

Khi có lệnh tổng động viên thanh niên tòng quân đi đánh Mỹ ông đã làm đơn xin đi và được chấp nhận, nhưng rồi ông không thực hiện được ý nguyện của mình vì Bộ Giáo Dục can thiệp những thầy giáo dạy tốt thì ở lại đi đợt sau…

Tiếng tăm thầy Phán nổi như cồn. Chi bộ nhà trường năm nào cũng đề nghị kết nạp ông nhưng vẫn bị khước từ. Lúc này ông đã ngoài 30 tuổi, ông đã nghĩ mình phải đi theo con đường làm ăn kinh tế, để nuôi dạy con cái .Ông đã xin chuyển gia đình ra Uông Bí .Ông đã bán nhà được 2.900 đồng, ra mua ngôi nhà trong xóm 1.600 đồng diện tích đất 400 mét vuông, bỏ tiền sửa sang, mua sắm đồ dùng là vừa hết. Cuộc sống đang đi vào thế ổn định vui vẻ thì bà Thảo vợ ông có thông báo phải nghỉ việc ở HTX trồng rau thị xã..

Ở đời rủi cái này lại may cái khác, bà về nhà cuốc đất trổng các loại rau: su hào, bắp cải, hành, rau răm, rau muống…hàng ngày mang ra chợ bán. Rau của bà vào loại non, ngon, lại bán giá phải chăng nên có người buôn bán rau đã đến cất tại nhà.

Khi nhà nước có chủ trương giải quyết về hưu cho cán bộ viên chức muốn về làm kinh tế gia đình. Ông đã làm đơn xin được nghỉ hưu và được chấp nhận. Ông lấy số tiền giành giụm được mua mảnh đất bám mặt đường mở cửa hàng sửa chữa xe đạp. Từ đấy ông có tên “ Thầy Phú chữa xe đạp”.

Ông luôn tự nhắc nhở mình : Không được ăn gian nói dối với khách hàng. Hòa nhã vui vẻ với mọi người., không lấy đắt… Vợ ông phải nằm viện năm năm, vì bệnh u não, bà đã ra đi vào cõi vĩnh hằng, Ông phải sống cuộc sống “Gà Trống nuôi con”

Hiện nay nói đến gia đình ông Phán có lẽ nhiều người đều biết, ông đang đứng trong “Top” người giầu có trong thành phố, đứng trong Hội Doanh Nhân . Ông luôn dạy con cái, phải tinh thông phải giỏi giang nghề nghiêp, dám làm dám chịu. Con cái đã nghe lời dạy của ông. Con cái ông đều làm kinh tế giỏi. Anh con cả có cửa hàng Điện máy Cầu Sến. Hai người em kế tiếp mở Đại Lý sửa chữa Phụ tùng xe máy. Anh con Rể có cửa Hiệu Ảnh to nhất nhì thành phố. Các cô con gái của ông đều theo nghề bố, Các cô đều là giáo viên trung học cơ sở và trung học phổ thông. Có cô đã là Thạc sĩ giáo dục. Để cho tuổi già của ông đỡ vất vả trong cuộc sống đời thường, con cái đã quyết định tìm cho ông một Ô-sin để cơm nước giặt giũ quần áo cho ông, và đôi khi xả-trét cho ông. Và có thể gá nghĩa cùng ông.

Việc chọn tìm Ô Sin cho ông cũng nhiều chuyện, tiêu chí là ít tuổi hơn 2-3 chục tuổi, phải sạch sẽ, có sự quyến rũ của người đàn bà…Cuối cùng họ cũng tìm được cho ông một bà, chồng đã đi vào cõi vĩnh hằng, con cái đã phương trưởng, có duyên và khỏe khoắn…

Lúc ban đầu ông luôn thể hiện mình là một người mô phạm, vì có rất nhiều cơ hội để ông thể hiện tình cảm như những hôm trời mưa to, gió lớn, Ô-sin chưa về được , ông cũng chỉ ngồi để nói chuyện xuông . Thực lòng ông cũng cảm nhận được là bà cũng muốn ông chủ động làm cái gì đấy cho bà vui vẻ.

Nhưng bà nghĩ là đàn bà phải giữ cái thế của mình...cái thói trăng hoa phải để giành cho người đàn ông chủ động.

Bạn bè trong CLB thơ đã nhắc ông phải làm gì đấy để không còn khoảng cách giữ ông chủ và người ở, ông chỉ cười…

Và nhắc nhở ông “chuyện ấy” là “thần dược” đấy, thuốc bổ dưỡng cho tuổi già đấy !

Bẵng một thời gian tôi hỏi thật ông về quan hệ giữa ông với Ôsin: Ông cười cười hơ hơ : Mạ gìà ruộng ngấu mà. Ông thật thà : Buổi đầu quá lúng túng ông ơi, Bà ấy đã phải giành thế chủ động giúp tôi đấy.!Bà thật sự tự nhiên, bà đã ngất ngây, bà đã kêu lên… tôi sợ quá phải lấy tay bịt mồm bà ấy lại, bà đã phản đối : Anh không để cho em sướng sao ?

Tôi biết thừa là ông phịa chuyện để cho tôi tin và có ý bảo tôi từ nay đừng có nhắc đến chuyện “mại dâm” ấy nữa.


***


Tôi và ông thường trao đổi với nhau nhiều về đời người !? Vì là lớp người cao tuổi nên luôn nhắc nhau : Phải biết mình là ai và mục đích sống là gì…

Đời người có nhiều “lúc”, “Sông có khúc, người có lúc”, mỗi “lúc” là một “lát căt”. Chúng tôi đã tự rút ra kết luận sự tồn tại của đời người sẽ làm được rất nhiều điều có ích, nếu bản thân mình biết sống vì mọi người, biết khoan dung rộng lượng, bỏ qua hận thù, không định kiến, biết nhìn người với lòng tốt. Chúng tôi thường trao đổi với nhau: Những chặng đường mà ta đi qua, sự va vấp trong cuộc sống, những công việc mà chúng ta đã và đang làm, những con người mà ta đã từng gặp, tiếp xúc hay kết bạn dù tốt hay xấu, rộng rãi hay bon chen vẫn cho ta nhiều kinh nghiệm sống.

Mỗi người luôn để lại cho ta một dấu ấn rất riêng trong công việc, trong tình cảm, trong ký ức kỷ niệm, trong tâm hồn của nhau, sẽ có tác động lẫn nhau trong môi trường, trong ý tưởng, ước mơ, hoài bão và hành động … Và sẽ điều chỉnh cho nhau sự “Thiện Nhân” trong cuộc sống… Và chúng tôi đều nghĩ đó là lối sống của NCT chúng tôi.



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ Uông Bí ngày 17.4.2016.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004