Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




LẠC LONG QUÂN & ÂU CƠ








EXPLANATION = GIẢI THÍCH


Long Nữ = King of Dragon’s daughter living in the ocean

Long Vương = King of Dragon

Lạc Long Quân = King descended from the dragon race of the Lạc Việt Tribe

Ngư Tinh = Monster like a fish.

Cẩu Đầu Sơn = the mountain having the head of the sea lion

Cẩu Đầu Thủy = the river/sea having the head of the sea lion

Bạch Long Vĩ = the white dragon’s tail

Hồ Tinh = Fox Devil

Cái = main, big

Xác Cáo = Fox Dead Body

Tây Hồ = West Lake

Hồ = Fox

Chiên đàn = a kind of very big, shadowy tree having large leaves

Mộc Tinh = Wood Devil

Quỷ Xương Cuồng = the Devil of Crazy Bone.

Đế Lai = the King named Lai

Hùng Vương = the name of the first king dynasty of Vietnam

Bách Việt = Hundred Vietnamese Races

Lạc hầu = Lạc mandarin,

Lạc tướng = Lạc general

Quan Lang = the son of the king (= prince)

Mỵ Nương = the daughter of the king (= princess)

Văn Lang = the first national name of Vietnam


VOCABULARY = TỪ VỰNG


Vô song = to surpass

Hiệu/tên hiệu = noble alias

Tảng đá = block of stone

Bị nhận chìm = to be sunk

Chó biển = sea lion

Hang thú/sào huyệt = den

Tinh/yêu quái = devil

Vườn cây ăn trái = orchard

Phép thuật/pháp thuật = supernatural power

Kiệt/đuối sức = to be exhausted

Đầm = marsh

Xoáy = to swirl

Nạn = calamity

Nhà sàn = piled house

Sum suê = luxuriant

Hung ác = atrocious

Quỷ quyệt = cunning

Chiêng = gong

Vô số = innumerable



Cách đây lâu đời lắm, ở Lĩnh Nam có một thủ lĩnh tên là Lộc Tục, hiệu là Kinh Dương Vương, sức khỏe vô song, lại có tài đi lại dưới nước như đi trên cạn. Một hôm, Kinh Dương Vương đi chơi hồ Động Đình, gặp Long Nữ là con gái Long Vương, hai người kết thành vợ chồng và ít lâu sau sinh được một trai, đặt tên Sùng Lãm.

Very very far from the present time, in Lĩnh Nam there was a chief named Lộc Tục—his noble alias was Kinh Dương Vương—whose strength surpassed everybody; and he had the skill to go on water like on the ground. One day, Kinh Dương Vương had taken a trip to Động Đình Lake, where he met Long Nữ who was Long Vương’s daughter; they married each other; and for some time later they had a son named Sùng Lãm.

Lớn lên Sùng Lãm rất khỏe, một tay có thể nhấc bổng lên cao tảng đá hai người ôm. Cũng như cha, Sùng Lãm có tài đi lại dưới nước như đi trên cạn. Khi nối nghiệp cha, chàng lấy hiệu Lạc Long Quân.

When Sùng Lãm grew up, he was very strong; he could lift high a very big block of stone which two people could measure horizontally. Like his father, Sùng Lãm had the skill to go on water like on the ground. When Sùng Lãm succeeded to his father, he took the noble alias as Lạc Long Quân.

Lúc bấy giờ, đất Lĩnh Nam còn hoang vu, không một nơi nào yên ổn; Lạc Long Quân quyết chí đi du lịch khắp nơi.

At that time, Lĩnh Nam was still deserted, no place was in peace; Lạc Long Quân determined to travel everywhere.

Đến vùng bờ biển Đông Nam, Lạc Long Quân gặp một con cá rất lớn. Con cá nầy đã sống từ lâu đời, mình dài hơn năm mươi trượng, đuôi như cánh bướm, miệng có thể nuốt chửng mười người một lúc. Khi nó bơi thì sóng nổi ngất trời, thuyền bè qua lại đều bị nó nhận chìm, người trên thuyền cũng bị nó nuốt sống. Dân chài rất sợ con quái vật ấy. Họ gọi nó là Ngư Tinh. Chỗ ở của Ngư Tinh là một cái hang lớn ăn sâu xuống đáy biển, trên hang có một dãy núi đá cao ngăn miền duyên hải ra làm hai vùng.

Getting to the Southeast seashore, Lạc Long Quân encountered a giant fish. It lived for a long time; its body was 50 feet long; its tail looked alike a butterfly’s wings; its mouth could swallow 10 persons at the same time. When swimming, it caused very high waves; all passing boats were sunk and all people were swallowed by it. They called it Ngư Tinh. Ngư Tinh’s residence was a large cave deep down to the bottom of the sea; above the cave there was a range of mountain dividing the seashore into two regions.

Lạc Long Quân quyết tâm giết loài yêu quái, trừ hại cho dân. Lạc Long Quân đóng một chiếc thuyền thật chắc và thật lớn, rèn một khối sắt có nhiều cạnh sắc, nung cho thật đỏ, rồi đem khối sắt xuống thuyền chèo thẳng đến Ngư Tinh. Lạc Long Quân giơ khối sắt lên giả cách như cầm một người ném vào miệng cho nó ăn. Ngư Tinh há miệng đón mồi. Lạc Long Quân lao thẳng khối sắt nóng bỏng vào miệng nó. Ngư Tinh bị cháy họng vùng lên chống cự, quật đuôi vào thuyền của Lạc Long Quân liền rút gươm chém Ngư Tinh làm ba khúc. Khúc đầu hóa thành con chó biển. Lạc Long Quân lấy đá ngăn biển chặn đường giết chết con chó biển, vứt đầu lên một hòn núi, nay hòn núi ấy gọi là Cẩu Đầu Sơn; khúc mình của Ngư Tinh trôi ra xứ Mạn Cẩn, nay còn gọi là Cẩu Đầu Thủy; còn khúc đuôi của Ngư Tinh thì Lạc Long Quân lột lấy da đem phủ lên hòn đảo giữa biển, đảo ấy còn mang tên là Bạch Long Vĩ.

Determined to kill the monster for the sake of the people, Lạc Long Quân made a very solid large boat; he had forged a big iron dart with many sharp angles and burned it to red-hot; then he had brought it to the boat and oared right away to Ngư Tinh. Lạc Long Quân had lifted the dart and pretended to throw a person into the monster’s mouth. Ngư Tinh opened its mouth to receive the prey. Fast and strong Lạc Long Quân threw the dart to its mouth. Being burned in its throat, Ngư Tinh rose up to resist, hit its tail against Lạc Long Quân’s boat. Immediately Lạc Long Quân pulled out his sword and chopped Ngư Tinh into three parts. Its head transformed into a sea lion. Lạc Long Quân took blocks of stone to barricade off its way and killed it; then he threw its head on a mountain; consequently people called this mountain Cẩu Đầu Sơn. The middle part of Ngư Tinh drifted to Mạn Cẩn Region; now it is still called Cẩu Đầu Thủy. For Ngư Tinh’s tail part, Lạc Long Quân had cast off its skin, then brought it to cover an island at sea; that island was also named Bạch Long Vĩ.

Trừ xong nạn Ngư Tinh, Lạc Long Quân đến Long Biên. Ở đây có con chồn chín đuôi sống đến hơn ngàn năm, đã thành tinh. Nó trú trong một hang sâu, dưới chân một hòn núi đá ở phía Tây Long Biên. Con yêu này thường hóa thành người trà trộn trong dân chúng, dụ bắt con gái đem về hang hãm hiếp. Một vùng từ Long Biên đến núi Tản Viên, đâu đâu cũng bị Hồ Tinh hãm hại. Dân chúng hai miền rất lo sợ, nhiều người phải bỏ cả ruộng vườn, nương rẫy, kéo nhau đi nơi khác làm ăn.

After getting rid of Ngư Tinh’s danger, Lạc Long Quân came to Long Biên. Here there was a fox having nine tails which lived more than a millenium and became a devil. It lived in a very deep den under the foot of the mountain in the west of Long Biên. This devil often transformed into a human being who mixed in with the people; he seduced and kidnapped young girls to its den then raped them. From the region of Long Biên to Tản Viên Mountain, everywhere people were harmed by Hồ Tinh; many residents had to leave their rice fields, orchards and moved to other areas for living and working.

Lạc Long Quân thương dân, một mình một gươm đến sào huyệt Hồ Tinh, tìm cách diệt trừ nó.

Having pity on the people, Lạc Long Quân, alone by himself, and with his own sword, went to Hồ Tinh’s den and tried to find a way to destroy this devil.

Khi Lạc Long Quân vừa tới cửa hang, con yêu tinh thấy bóng người, liền xông ra. Lạc Long Quân liền hóa phép làm mưa gió, sấm sét vây chặt lấy con yêu. Giao chiến luôn ba ngày ba đêm, con yêu dần dần đuối sức, tìm đường tháo chạy, Lạc Long Quân đuổi theo chém đứt đầu nó. Nó hiện nguyên hình là một con chồn khổng lồ chín đuôi. Lạc Long Quân vào hang cứu những người còn sống sót, rồi sai các loài thủy tộc dâng nước sông Cái vào phá hang. Nước sông chảy như thác, đánh băng ngọn núi, xoáy hang chồn thành một vực sâu, người đương thời gọi là đầm Xác Cáo, đời sau mới gọi là Tây Hồ.

When Lạc Long Quân had just come to the entrance of the den, the devil saw the human shadow and jumped out at once. Right away Lạc Long Quân used his supernatural power to make rain, thunder, and storm to surround it tightly. They continuously fought for three days and nights; gradually the devil was exhausted, tried to run away. Lạc Long Quân followed it and he chopped off its head. The devil was transformed back to its original appearance as a giant fox having nine tails. Lạc Long Quân entered the den and saved those who were still alive; then he commanded water-species to augment the influx of tide from the Cái River for destroying the den. The water ran like a waterfall, flattened the mountain out, swirled the den becoming an abyss which the people at that time called Xác Cáo Marsh, in later generation people have called Tây Hồ.

Dẹp yên nạn Hồ Tinh nhân dân quanh vùng lại trở về cày cấy trên cánh đồng ven hồ và dựng nhà lập xóm trên khu đất cao nhứt gọi là làng Hồ, đến nay vẫn còn.

After the fox calamity was pacified, the people surrounding the area came back, cultivated on the field around Tây Hồ; and they built houses, established the village named Hồ Village which it has still lasted to nowadays.

Thấy dân vùng Long Biên đã được yên ổn làm ăn, Long Lạc Quân đi ngược lên vùng rừng núi đến đất Phong Châu. Ở vùng nầy có một cây cổ thụ gọi là cây chiên đàn, cao hàng nghìn trượng, trước kia cành lá sum suê tươi tốt che kín cả một khoảng đất rộng; nhưng sau nhiều năm, cây khô héo, biến thành yêu tinh, người ta gọi là Mộc Tinh. Con yêu nầy hung ác và quỷ quyệt lạ thường. Chỗ ở của nó không nhứt định, khi thì ở khu rừng nầy, khi thì ở khu rừng khác. Nó còn luôn luôn thay hình đổi dạng, ẩn nấp khắp nơi, dồn bắt người để ăn thịt. Đi đến đâu cũng nghe thấy tiếng khóc than thảm thiết. Lạc Long Quân quyết ra tay cứu dân diệt trừ loài yêu quái. Lạc Long Quân phải luồn hết rừng nầy đến rừng kia và qua nhiều ngày gian khổ mới tìm thấy chỗ ở của con yêu. Lạc Long Quân giao chiến với nó trăm ngày trăm đêm, làm cho cây long đá lỡ, trời đất mịt mù mà không thắng được nó. Cuối cùng Lạc Long Quân phải dùng đến những nhạc cụ như chiên, trống, v.v., khiến nó khiếp sợ và chạy về phía Tây Nam, sống quanh quất ở vùng đó, người ta gọi là Quỷ Xương Cuồng.

Seeing the people in the Long Biên area were in peace for working and living, Lạc Long Quân went up to the mountainous region and reached Phong Châu area. There had been a century-old tree named chiên đàn which had previously had luxubriant branches and leaves giving shadow on a large ground; but after many years the tree had been dried, withered and became a devil which the people called Mộc Tinh. This devil was extraordinarily atrocious and cunning. Its shelter was not permanent, sometimes in this jungle, other times in others. It also transformed into different appearances hiding all over places, trapped and caught people for his meals. Everywhere there were tragic cries and laments. Lạc Long Quân determined to destroy the devil for saving people. Lạc Long Quân had to go through many jungles; and finally after a lot of harship he found its shelter. Lạc Long Quân continuously fought with the devil through one hundred days and nights, making trees breaking, rocks falling and the place dusty and dark, but he could not overcome it. At the end Lạc Long Quân had to use some musical instruments, such as gong and drum, etc., so that it had gotten scared and ran toward the South West and stayed around that region; people called it Quỷ Xương Cuồng.

Diệt xong được nạn yêu quái, Lạc Long Quân thấy dân vùng nầy vẫn còn đói khổ thiếu thốn, phải lấy vỏ cây che thân, bện cỏ tranh làm ổ nằm, bèn dạy cho dân biết cách trồng lúa nếp, lấy ống tre nấu cơm, đốn gỗ làm nhà sàn để ở, phòng thú dữ. Lạc Long Quân còn dạy dân ở cho ra cha con, vợ chồng. Dân cảm ơn đức ấy, xây cho Lạc Long Quân một tòa cung điện nguy nga trên một ngọn núi cao. Nhưng Lạc Long Quân không ở, thường về quê thăm mẹ dưới thủy phủ và dặn dân chúng rằng: “Hể có tai biến gì thì cứ gọi ta, ta sẽ về liền!”

Putting down the devilish danger, Lạc Long Quân saw that the people in this region still lived in poverty and privation; they had to cover their body with the tree bark, to sleep on hay mats; therefore, he instructed them how to cultivate sweet rice plant, how to cook rice in a bamboo pipe, and how to cut trees and build piled houses for the prevention of ferocious beasts. The people were grateful for his acts and built for Lạc Long Quân a splendid castle in a high mountain. But he did not live there long; he often came back to visit his mother at the palace under the sea surface and reminded the people that: “Whenever there is a danger, call me, I will be back at once.”

Lúc bấy giờ có Đế Lai từ phương Bắc đem quân tràn xuống phương Nam. Đế Lai đem theo cả người con gái yêu rất xinh đẹp của mình là Au Cơ và nhiều thị nữ. Thấy Lĩnh Nam phong cảnh tươi đẹp, lại nhiều chim muông, nhiều gỗ quý, Đế Lai sai quân dựng thành đấp lũy định ở lâu dài. Phải phục dịch rất cực khổ, dân chúng chịu không nổi, hướng về biển Đông gọi to: “Cha ơi! Sao không về cứu chúng con!” Chỉ trong chớp mắt, Lạc Long Quân đã về.

At that time Đế Lai from the North brought his troops to invade the South. Đế Lai also brought along his beloved daughter, named Âu Cơ, who was very beautiful and many maids. Realizing Lĩnh Nam having lovely scenery, also a lot of birds, animals, and precious wood, Đế Lai ordered his soldiers to build a fortress to stay for a long time. Having to provide extremely miserable services, the people could not afford to anymore; they looked toward the East Sea and called loudly: “Dad! Why didn’t you come back to save us!” In a wink Lạc Long Quân already arrived.

Sau khi nghe dân chúng kể chuyện, Lạc Long Quân hóa thành một chàng rất đẹp trai, có hàng trăm đầy tớ theo hầu, vừa đi vừa hát đến thẳng chỗ Đế Lai ở. Lạc Long Quân không thấy Đế Lai ở đâu cả, mà chỉ chỉ thấy có một cô gái nhan sắc tuyệt trần cùng vô số thị tỳ và binh lính. Cô gái xinh đẹp đó là Âu Cơ. Thấy Lạc Long Quân uy nghi tuấn tú, nàng đem lòng say mê, xin đi theo Lạc Long Quân. Lạc Long Quân đưa Âu Cơ về ở trong cung điện trên núi cao của mình. Đế Lai về, không thấy con gái đâu, liền sai quân lính đi tìm khắp nơi. Hết ngày nầy qua ngày khác, Lạc Long Quân sai hàng vạn các ác thú ra chặn các nẻo đường, xé xác bọn chúng làm cho chúng khiếp sợ bỏ chạy. Đế Lai đành thu quân về phương Bắc.

After hearing the story from the people, Lạc Long Quân was transformed into a very handsome young man with hundreds of servants who walked and sang at the same time, and they directly went to Đế Lai’s residence. Lạc Long Quân could not see Đế Lai anywhere, but only a girl with her beauty without compare and innumerable maids and soldiers. That beautiful girl was Âu Cơ. Seeing Lạc Long Quân majectic, elegant, she was madly in love with him and asked to go with him. Lạc Long Quân brought her to live at his palace in the high mountain. Đế Lai came back; he did not find his daughter; immediately he commanded his soldiers to look for her everywhere. From day to day Lạc Long Quân ordered thousands of fierce beasts which blocked roads, tore their bodies and made them to run away. Reluctantly Đế Lai had to withdraw his troops and retreated to the North.

Lạc Long Quân ở với nàng Âu Cơ được ít lâu thì Âu Cơ có mang, sinh ra một cái bọc. Sau bảy ngày cái bọc chứa một trăm trứng. Mỗi trứng nở ra một đứa con trai. Trăm đứa con trai đó lớn lên như thổi, tất cả đều xinh đẹp khỏe mạnh và thông minh tuyệt vời.

After Lạc Long Quân and Âu Cơ lived together for a while, she was pregnant; then she bore an amniotic sac which contained a hundred eggs. After seven days each egg hatched a male infant. These hundred infants grew up very fast as they were blown up; all of them were handsome, strong, and extraordinarily intelligent.

Hàng chục năm trôi qua, Lạc Long Quân tuy sống đầm ấm bên cạnh đàn con, nhưng lòng vẫn nhớ thủy phủ. Một hôm Lạc Long Quân từ giả Âu Cơ và đàn con, hóa thành một con rồng bay lên mây, bay về biển cả. Âu Cơ và đàn con muốn theo Lạc Long Quân, nhưng không đi được, nên buồn bã ở lại trên núi. Hết ngày nầy qua ngày khác, họ mỏi mắt trông chờ mà vẫn biền biệt tăm hơi, không thấy Lạc Long Quân trở về. Nhớ chồng quá, Âu Cơ đứng trên ngọn cao hướng về biển Đông lên tiếng gọi: “Bố nó ơi! Sao không về để mẹ con chúng tôi sầu khổ thế nầy”.

Tens of years passed; even though Lạc Long Quân lived in happiness with his hundred children, but his heart still missed the palace under the sea surface. One day Lạc Long Quân said good-bye to Âu Cơ and their children, then he was transformed into a dragon, took off to the cloud, and flew to the sea. Âu Cơ and his group of children would have liked to go along but they could not; therefore, sadly they had to stay in the mountain. Day by day they waited so long, but there was no news from Lạc Long Quân. Missing her husband so much, Âu Cơ stood on the top of a high mountain, facing to the East Sea and called: “Oh! Father of our children! Why didn’t you come back because I and your children are in such anguish!”

Lạc Long Quân trở về tức khắc, Âu Cơ trách chồng:

- Thiếp vốn sinh trưởng ở núi cao, động lớn, ăn ở với chàng sinh được trăm trai, thế mà chàng nỡ lòng bỏ đi, để mặc mẹ con thiếp sống bơ vơ khổ não.

Immediately Lạc Long Quân came back; Âu Cơ reproached her husband:

- Originally I was born and raised in the high mountain and large cave; we lived together and I bore one hundred sons; however, you had the heart to leave us and didn’t care that we were in the situation of abandon and anguish.

Lạc Long Quân trả lời:

- Ta là loài rồng, nàng là loài tiên, khó ở với nhau lâu được. Nay ta đem năm mươi con về miền biển, còn nàng đem năm mươi con về miền núi, chia nhau trị các nơi. Kẻ lên núi, người xuống biển. Nếu gặp sự gì nguy hiểm thì bao cho nhau biết, cứu giúp lẫn nhau, đừng có quên chuyện đó.

Lạc Long Quân responded:

- I am of the dragon race and you, fairy race; we can’t live together so long. Now I bring fifty sons to the seashore and you bring fifty to the mountain region so that we share each other to govern every places. You are in the mountain and I am the in the seashore. If we are encounting a danger, we will inform and help each other. Do not forget that!

Rồi hai người từ biệt nhau. Trăm người con trai đi các nơi, trở thành tổ tiên của người Bách Việt. Người con trưởng ở lại đất Phong Châu, được tôn làm vua nước Văn Lang, lấy hiệu là Hùng Vương. Vua Hùng Vương chia nước ra làm 15 bộ, đặt quan võ, tướng võ gọi là Lạc hầu, Lạc tướng. Con trai vua gọi là Quan Lang, con gái vua gọi là Mỵ Nương. Ngôi vua đời đời gọi chung một danh hiệu là Hùng Vương.

Then both bade farewell to each other. Their hundred sons had gone to everywhere and became the ancestors of the Bách Việt people. The oldest son stayed in Phong Châu where he was made king of Văn Lang, alias Hùng Vương. King Hùng Vương divided the country into 15 provinces and assigned bureaucratic and martial officers who were called Lạc hầu, Lạc tướng. The son of the king (= prince) was called Quan Lang and the daughter (= princess), Mỵ Nương. The throne was succeeded as the Hùng Vương dynasty.

Lạc Long Quân là người mở mang cõi Lĩnh Nam, đem lại sự yên ổn cho dân. Vua Hùng Vương là người dựng nước Văn Lang, truyền nối được 18 đời. Do truyền kỳ Lạc Long Quân và Âu Cơ, nên dân tộc Việt Nam vẫn coi mình là dòng giống Tiên Rồng.

Lạc Long Quân was the developer of Lĩnh Nam Region who had brought peace for the people. King Hùng Vương was the founder of Văn Lang Kingdom and the Hùng Vương dynasty were succeeded through 18 kings. Due to the legend of Lạc Long Quân and Âu Cơ, the Vietnamese people still consider they are descendants of Fairy and Dragon.



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HoaKỳ ngày 03.4.2016.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004