Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới
qúy bạn đang nghe một khúc dương cầm cổ điển




Nước Úc, Đất Lành Chim Đậu…






1.


Sau đêm đầu tiên ở Sydney, sáng sớm ngủ dậy là tôi đã hăng hái theo chân một người dân bản địa là ông sui gia ra đường, đến đi bộ ở một khu công viên nhỏ gần nhà. Trên đất nước này, chim chóc có mặt khắp nơi. Từ lúc mờ sáng, chưa ra khỏi giường đã nghe tiếng chim hót vang dậy ngoài cửa sổ. Nói là chúng ‘dạn dĩ’ thôi thì chưa đủ chính xác. Từ các mái nhà hay tàng cây, chim thản nhiên sà xuống mặt đất, con thì lò dò băng qua đường bất chấp đèn xanh đèn đỏ, con ung dung đứng trước mũi xe đang vô chỗ đậu, vài con ngớ ngẩn đứng trên vỉa hè nhìn vảo tiệm bán số lotto đang đông nghẹt người xếp hàng….

Tất nhiên nhiều chim nhất là trong các công viên toàn cây xanh, thảm cỏ. Chim tha hồ bay, nhảy trên bãi cỏ, cành cây. Nhiều con mãi miết mổ tìm mồi rất lâu trong cỏ, thậm chí không thẻm ngẩng đầu lên khi có người bước đến gần. Nhưng có vẻ chỉ là trò vô bổ vì hồi lâu, chẳng thấy chúng nhặt được con sâu, hạt cỏ nào cả, nhưng rồi chúng vẫn ồn ào, kêu quang quác khi bay đi, như thông báo cho đồng loại một tin gì đó hay ho lắm vậy.

Chim chóc có mặt trên đường phố với nhiều giống loài, phổ biến là quạ, sáo, kéc, cu đất, bồ cầu hoang…, ít hơn một chút là cò trắng, cò quắm, chích chòe, vịt nước, le le và một hai loại chim mỏ dài hay lặn hụp dưới các mương xả nước mưa. Lạ là không thấy một con chim se sẻ nào cả. Chim ở đây rất ồn ào, nhất là bọn kéc xanh, kéc trắng và quạ, cũng gồm hai loài là quạ đen và quạ khoang. Bộ lông quạ khoang có hai màu đen/trắng, trắng thì trắng toát nên tạo nét tương phản rất mạnh, nổi bật trên màu xanh của cỏ cây.

Riêng về các loại chim biển, như hải âu và mòng biển, du khách rất dễ tiếp cận bọn chim ‘ngón chân có màng’ này khi đi chơi và ăn uống ở khu Fish Market, Sydney. Nghe tên tiếng Anh là ‘chợ cá’ nhưng thực tế đây là một bến cảng, vừa có khu bán đầy đủ các loại hải sản tươi ngon nhất, vửa có những dãy bàn ghế công cộng có dù che, bày sát mé nước để du khách ngồi ăn uống. Nhưng có điều là phải coi chừng bọn hải âu, mòng biển. Chúng vừa đông vừa hổn hơn đồng bọn ở khu ăn uống bên Nhà hát ‘Con sò’ Sydney nhiều. Ngó lơ là chúng nhào tới giựt con tôm nướng, miếng cá chiên ngay trên tay thực khách. Còn ai dại dột quăng miếng ăn thừa cho chúng thì chúng sẽ bay đến cả lũ, tranh nhau dưới đất, mổ luôn vào dĩa đồ ăn trên bàn.

Còn ở vịnh South Port, gẩn bãi biển Gold Coast nổi tiếng của thành phố Brisbane, có một nhà hàng seafood đưa ra một ‘chiêu’ thu hút du khách rất hay. Đó là hằng ngày, cứ đúng 1giờ 30 trưa, nhân viên nhà hàng lại đem mấy xô đầu, lòng, xương cá thải bỏ ra cạnh một vũng nước cạn phía sau khu bếp để cho chim bồ nông ăn. Những chú bồ nông hoang dã vốn cư trú và kiếm ăn ở phương nào không biết, đã quen được cho ăn kiểu trên nên chúng rất đúng hẹn, ngày nào cũng vậy, cứ trước 1 giờ 30 trưa là bay đến, đậu cả đàn chờ chực… Cảnh mấy chú chim lớn xác này náo động, giành nhau đớp miếng cá làm cho du khách rất thích thú, chụp ảnh quay phim lia lịa – nhất là đám Tàu lục địa, gọi theo dân gốc Việt ở đây - có anh còn khoái chí, xin vô đứng cho chim ăn để người nhà chụp ảnh.


2.


Thấy ảnh đàn bồ nông tôi đăng trên Facebook, Hân, cô cháu có tánh rất nghiêm túc đang sống tại Perth liền còm, rằng được người cho ăn riết rồi những con chim được người cho ăn như mấy chú bồ nông dần hồi trở nên biếng nhác, chỉ chờ khách du lịch cho ăn, hay chờ người ta đi câu về, bỏ cá nhỏ cho ăn, mà không đi kiếm ăn, không thèm lao động nữa! Tôi nghĩ chính phủ Úc ngăn cấm như trên cũng đúng vì khi được nuôi, cho ăn thì chim, thú sẽ dần hồi mất khả năng – xuất phát từ bản năng sinh vật – tự kiếm ăn trong đời sống hoang dã của chúng.

Tôi nhớ ở một cái hồ nước rất đẹp, một khu sinh thái đầy ắp chim chóc ở vùng Forest Lake, cũng thuộc Brisbane, những tấm bảng thông báo cắm trên vòng quanh bờ hồ còn trình bày rõ hơn nữa về lý do không nên cho chim, thú ăn. Đại khái đây là lời kêu gọi du khách không nên cho chim, thú ăn hay bỏ thức ăn (của người) lại nơi hoang dã, lý do là sẽ khiến chim, thú có thể bạo động, tấn công người cho ăn và du khách khác, đồng thời chúng sẽ bị bệnh và kéo đến ở, phát triển bầy đàn đến mức địa điểm tham quan bị quá tãi bởi chúng.

Đã rõ là, dù ở vùng ‘đất lành, chim đậu’ này, mặc nhiên chim chóc sống sát cạnh bên con người như thế, nhưng người ta vẫn muốn chim chóc giữ nguyên tính hoang dã của chúng, không để chúng bị đồng hóa vào sinh hoạt của con người về miếng ăn mà gây những điều không tốt đẹp cho cả hai phía - chim và người.

Gần như bọn chim chóc ở Úc đã thầm tỏ ra đất này là của chúng, không phải của con người. Đã tự phân rõ chủ/khách như thế nên chim không hề tỏ ra sợ, tránh người. Bất cứ tên người nào lai vãng gần chỗ chúng có mặt hay chỉ là dừng cánh chốc lát, đậu hót chơi thôi mà không-làm-gì-cả, cũng đều là kẻ xâm lấn trái phép. Có người còn phân tích rằng có hiện tượng một số loài chim ở đất này thường chủ động đến gần người, điển hình là chim hải âu ở Opera Housre, Fish Market ở Sydney hay Gold Coast ở Brisbane thì mục đích của chim chỉ là để kiếm ăn, chứ không hề có ý định nào khác, chẳng hạn như thăm dò, tìm hiểu cái quái gì nơi loài người.

Đã sống gần gũi với chim, người dân đất này có thể dễ dàng nhận ra sự hiện diện của chúng, chưa thấy mặt hay mỏ của chúng là đã nghe tiếng chúng hót hay kêu, la tùy lúc. Và trước tiếng chim kêu, hót đâu đó, không thấy ai ở xứ này, cả dân Tây lẫn dân gốc Việt - tỏ vẻ ngạc nhiên tới mức xem đó là hiện tượng lạ, âm thanh lạ, đáng để chú ý, tìm hiểu. Ngược lại, chỉ đáng quan tâm là khi chợt có một bãi cứt chim trắng sệt dính trên kiếng xe mà thôi.

Nghĩ về tiếng chim kêu trong một công viên không tên ở vùng ‘đất lành chim đậu’ này, tôi lại nhớ đến công viên Gia Định ở Sài Gòn quê nhà, nơi vài năm trước đây còn có vài đàn kéc xanh.

Xưa nay, tại các đô thị ở Việt Nam rất hiếm thấy chim hoang dã, vậy mà trong công viên nói trên, tuyệt diệu là có loài kéc xanh thường tụ tập trên tàng cây hay vừa bay cả đàn vừa kêu lanh lãnh. Rồi ở đây càng ngày kéc xanh càng thưa vắng, nhất là không hề thấy chúng bay thành đàn nữa. Thỉnh thoảng nghe được tiếng của chúng trên ngọn cây sọ khỉ thật cao nào đó, nhìn lên thật kỹ cũng chỉ nhận ra được lác đác vài ba con… Có ngưởi nói chim kéc xanh, sống trong thành phố Sài Gòn, cùng số phận của những loải chim khác như chim se sẻ, cu đất, chim thầy chùa, áo vàng… đã bị dính vào loại bẫy keo Trung Quốc 2015 “dính thần sầu” hết rồi, chứ không phải chúng rủ nhau bỏ Sài Gòn bay đi sang vùng đất khác kiếm ăn…


Sydney, tháng 1-2016



.Cập nhật theo nguyên bản của tác giả gởi từ SàiGòn ngày 11.01.2016.

VIỆT VĂN MỚI NEWVIETART NHỊP CẦU NỐI KẾT VĂN HỌC NGHỆ THUẬT VIỆT NAM TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC TỪ NĂM 2004