Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới






VỀ THĂM DI TÍCH YÊN THẾ




   Sách “Lịch sử 80 năm chống Pháp” cho biết “ Vùng Yên Thế vào đầu thế kỷ XIX là nơi mà bọn thực dân thi nhau cướp ruộng Nhiều tên đại địa chủ Pháp đã lần lượt chiếm hang nghìn mẫu ruộng của nhân dân địa phương. Do đó, bên chỗ mất nước lại trực tiếp mất ruộng, nông dân Yên Thế đã hăng hái tham gia cuộc khởi nghĩa chống bọn cướp nươc, cướp ruộng” (Sdd trang 111 tâp 1)

Lãnh tụ của cuộc khởi nghĩa có tên chính là Trương Văn Thám, khi tham gia nghĩa quân Yên Thế đổi tên là Hoàng Hoa Thám. Ông không phải là văn thân, chỉ là cố nông, trưởng thành trong cuộc kháng chiến đã trở nên vị lãnh tụ duy nhát của nghĩa quân Yên Thế dương đầu với quân Pháp trong 30 năm (1887-1913)

Sau năm 1913 tuy phong trào khởi nghĩa Yên Thế bị dập tắt, nhưng tại các chợ vùng trung du xuất hiện những người kể “vè Hoàng Hoa Thám”. Có khi người kể vè đi vào trong các ngõ xóm, ven đồi, cuối làng vừa kể vè vừa làm động tác minh họa. Lòng dân đối với vị anh hùng nông dân Hoàng Hoa Thám thật là cảm động. Nhà nước cũng không quên vị anh hung dân tộc lẫy lừng đã hiến thân cho Tổ Quốc.

Nơi đây có một câu ca mà dân dịa phương thường hát :


Đất này là đất Cụ Đề

Tây lên thì có, Tây về thì không


đã nhắc nhớ ca ngợi những chiến công vang dội một thời của Hùm Thiêng Yên Thế Hoàng Hoa Thám.

Tháng 5 năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định công nhận 23 điểm Di tích thuộc quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Yên Thế.

. Ngày 12/11/2014 Hôi VNDG Hà Nội đã đén thăm viếng di tích Đền Thề và Hệ thống Đồn Lũy Phồn Xương, hai di tích nổi tiếng trong huyện Yên Thế

Di tích chùa Phồn Xương lập tren lưng đồi. Đó là một ngôi chùa thờ Phật, nhưng địa phương gọi đó là Đền Thề. và kể sự tích rằng :

Chùa được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX, ban đầu làm bằng tranh tre nứa lá. Vào năm 1897, trong cuộc hòa hoãn lần thứ hai giữa nghĩa quân Yên Thế với thực dân Pháp, Cụ Đề Thám đã cho tu sửa ngôi đền này. Chính tay chủ tướng đã lựa chọn từng khúc gỗ lim để dựng đền , cho đến ngày hôm nay ngôi đền vẫn nguyên vẹn như thuở ban đầu

Ngoài công việc thờ cúng, cụ Hoàng Hoa Thám còn sử dụng nơi này để mở hội, nhằm nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho người dân . Đây cũng là nơi chiêu mộ nhân tài, là nơi nghĩa quân trước khi xung trận thường cùng chủ tướng uống rượu thề quyết tử vì dân.

Sau khi cuộc khởi nghĩa kết thúc, dân đia phương đã đưa tượng Phật vào thờ tại gian giữa, gian bên phải thờ tượng Hoàng Hoa Thám gian bên trái thờ Đức Ông

Từ đó đến nay, cứ vào dịp tuần rằm, mồng một dân thường nô nức đến lễ đền Đặc biệt hang năm vào ngày 16 tháng 3 dương lịch, ngày kỷ niệm nổ ra cuộc khởi nghĩa Yên Thế, tại khu vực này đã tổ chức lễ hội trang nghiêm

Từ lễ hội kỷ niệm 100 năm cuộc khởi nghĩa Yên Thế được tổ chức tại đồn Phồn Xương (thị trấn Cầu Gồ huyện Yên Thế) đã gây nên truyền thống lễ hội Yên Thế Người dân về khu vực đồn Phồn Xương dự lễ bởi ai cũng hiểu rằng 100 năm về trước phong trào khởi nghĩa Yên Thế là phong trào lớn nhát, dài nhất trong lịch sử nước ta. Hình ảnh Yên Thế đã khắc sâu trong lòng dân. Địa điểm được tổ chức lễ hội lại là đồn Phồn Xương bởi nơi đây có đền Thề, có dồn lũy , nay đã tu bổ thành quảng trường, tượng đài và cây xanh, xứng đáng là một di tích ịch sử cấp quốc gia.

Người dân về đây, thắp nén hương thơm tại đền Thề, chiêm ngưỡng tượng Hoàng Hoa Thám Pho tượng này năm 1984 đắp bằng bê tông, vừa qua đã đúc trực tiếp bằng đồng tại huyện Yên Thế

. Vào lúc 14 giờ chiều ngày 24/11/2013 đã tổ chức đúc tượng Hoàng Hoa Thám tại khu sân trước cửa Đền Thề. Công việc thành công mỹ mãn, bức tượng lãnh tụ cuộc khởi nghĩa có trọng lượng hơn 7000 kg đồng đỏ, chiều cao cả bục bệ là hơn 7 mét, riêng thân tượng cao 4 mét.

Chúng tôi đứng dưới chân vị anh hùng, không ai tin rằng cụ dã chết bởi một tên phản bội mà cụ sống mãi trong lòng dân Cái chết của cụ Đề Thám cho đến hôm nay vẫn còn là điều bí ẩn. Có nhiều giả thuyết lắm. Cuối năm 2009 tỉnh Bắc Giang đã tổ chức một cuộc tìm mộ cụ Đề Thám do bà Hoàng Thị Hoa giám đốc Sở Văn hóa Bắc Giang chỉ huy, nhưng cũng không biết mộ cụ Hoàng Hoa Thám ở nơi đâu.

Chưa ai biết cụ Đề Thám đã mất ngày bao nhiêu, mất như thế nào. Có một quyển sách do Pháp viết nói rằng cụ đã bị băt, bị chặt dầu và đem bêu tại chợ Nhã Nam sau đó đốt rắc tro xuống khu rừng cổ, nay thuộc Xã Tân Hiệp tỉnh Bắc Giang. Lại có thuyết khi cuộc khởi nghĩa thất bại, cụ Đề Thám cùng một số nghĩa sỹ trốn vào trong rừng sâu, được nhân dân tiếp tế, bí mật đưa về nuôi tại làng Trũng huyện Tân Yên cho dến khi tạ thế.

Những người kể vè hát rằng Trong trận đánh cuối cùng của mình, Đề Thám cùng hai nghĩa sĩ chạy vào rừng sâu, quân Pháp đã vây rừng rồi phóng hỏa, nhưng trong lúc nguy cấp, Trời đã giáng một trận mưa lớn cứu vị tướng Hùm thiêng Yên Thế, đưa Ngài về Trời



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 02.6.2015.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn