Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




VỀ THÔN TÊ QUẢ




   Tê Quả là một thôn thuộc xã Tam Hưng huyện Thanh Oai có vị trí ở bên đường 71 gần trường Trung học Phổ thông Thanh Oai B

Về thăm nơi đây, thảnh thanh bình hiện ra khắp nơi. Làng Tê Quả còn giữ được cổng làng xây dựng từ năm 1941. Dù đã trải qua nhiều cuộc chiến đấu giữ làng giữ nước.

Bên gốc đa cạnh cổng làng cổ có nhà văn hóa của thôn xây dựng dưới bong cây râm mát. Khách phương xa nghỉ tại đó, ngắm nhìn cổng làng đọc từng đại tự và câu đối viết trên cổng, ngẫm nghĩ ý nghĩa câu chữ mà ông cha năm xưa đặt bút viết lên.

Cụ Nhữ Đình Hải người thôn Tê Quả dẫn tôi đến, đọc và giải nghĩa như sau :

-Cổng thôn không có tên thôn mà có 4 chữ đại tự, phía đằng trước là “Phong Vân Bảo Hộ” với ý nghĩa rằng nơi cổng làng này mây lành, gió mát che chở cho con người. Phía trước có đôi câu đối :


        Nhân kiệt địa linh, nhất trí đồng tâm thành hiệu quả.

        Vật kình thiên bảo , tứ phương lập nghiệp cẩm nang hương.


Câu đối có nghĩa rằng làng Tê Quả là một nơi địa linh nhân kiệt, có nhiều người đã làm nên, nhưng dù họ đi đến đâu vẫn nhớ về quê hương.

Dẫn khách ra phía sau cổng, cụ Nhữ Đình Hải giải thích tiếp :

-tại đây cũng có 4 chữ đại tự , viết là “Sơn Hà Sinh Săc” ý muốn nói cảnh núi sông xinh đẹp, trong núi sông xinh đẹp thì quê hương cũng được xinh đẹp theo, Tại phía sau mặt cổng, xưa có câu đối chữ quốc ngữ :


         Cửa trời mở rộng đường mây, gắng công xây đắp nền dân chủ

         Mảnh đất xoay về cõi Á, ra tay phù tá nước Việt Nam


Làng Tê Quả xây cổng năm 1941 khi phong trào dân chủ đã lan rộng, ảnh hưởng đến mọi nơi. Các phụ lão làng Tê Quả đã có tư tưởng lớn thể hiện trên câu đối đòi quyền “dân chủ”. Đến năm 1947, trong một trận chống càn, quân Pháp vào làng, thấy khẩu hiệu này đã xả súng bắn vào hai chữ “Dân chủ” . Năm 1954 kháng chiến thắng lợi, nhân dân vui ngày Độc Lập nên đã chữa lại câu đối, thay hai chữ Dân Chủ bằng chữ Độc Lập và bền vững đến nay.


Từ cổng làng dân Tê Quả sáng chiều nghe tiếng chuông chùa , ngày sóc, ngày vọng nghe tiếng trống đình nổi hồi dõng dạc. Những âm thanh đó thấm vào tâm trí mọi người nên khi kháng chiến thành công ai cũng gia tâm xây dựng lại đình làng, chùa làng, giữ lấy nơi cầu Phật, thờ Thánh của nhân dân

Cũng vì tình yêu quê hương gắn bó mật thiết như vậy mà làng Tê Qủa đã có 110 thanh niên đi bộ đội, tham gia chiến đấu ở các chiến trường. Kết thúc cuộc chiến tranh, thôn Tê Quả có 27 liệt sĩ, 3 Bà Mẹ Việt Nam anh hùng, 11 người là thương binh. Những bộ đội trở về đều trải qua chiến đấu, có 18 sĩ quan cấp tá, Tê Quả đã góp phần công tích đưa xã Tam Hưng trở thành xã Anh hùng lực lượng vũ trang vì đã có công lao trong công cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ Quốc,

Cụ Trần Tân – một thầy giáo trường PTTH Thanh Oai B (nay đã nghỉ hưu) lo liệu công việc thôn xóm, giới thiệu với tôi quyển Tập san Quê Hương của Chi hội người Cao tuổi. Tôi cầm xem mà ngạc nhiên bởi lẽ đó là một tập san dày 52 trang, in trên giấy A4 , có bìa dầy, trình bầy trên giấy đẹp . Thật đáng khâm phục. Tôi hỏi cụ : Ai đã làm nên công trình này. Cụ trả lời : Đây là công trình tập thể, các cụ trong Ban Biên tập lo việc chọn bài, còn các cháu là con em trong thôn giúp chúng tôi đánh vi tính, in ấn, biên tập trang và quét ảnh. Hội người cao tuổi đã in 3 tập (2005, 2006, 2007) được nhân dân địa phương hoan nghênh lắm. Nhiều gia đình đã gửi tập Quê Hương ra nước ngoài để giới thiệu với bà con xa quê hoạt động và phong cảnh quê hương.

Mọi người chú trọng xây dựng đường làng ngõ xóm, đoàn kết với nhau. Cán bộ lãnh đạo đều là những người có tâm, có tầm, Từ khi có công cuộc đổi mới, thôn Tê Quả đã thực sự thay đổi, trước kia đường làng xây bằng gạch, nay nhiều chỗ đã vỡ phô cả nền đất. Trong thôn đã xây hai đường trục lớn ở trước và sau làng, các nhánh ngõ đều lát bê tông

. Chùa Tê Quả và Đình làng bị Pháp phá hủy hoàn toàn trong kháng chiến đến nay cũng xây lại khang trang thực hiện tự do tín ngưỡng. Toàn dân nhớ ơn nhớ ơn vị Phật Thánh là người đã phù hộ cho dân. Tiêu biểu cho các di tích là chùa thôn Tê Quả, tên chữ là chùa Sùng Quang , một ngôi chùa có từ thời Hùng Vương. Thời Hùng Vương chùa Tê Quả có tên là Thanh Quả do dân làng xây cất từ năm 256>CN làm nơi thờ Phật và thờ Thánh

Đức Thánh được thờ tại chùa húy là Ngô Long, sinh ngày 4/4/ Giáp Tý tại Thanh Quả. Lớn lên phò vua Hùng thành công, Ngài hóa tại chùa Hàm Long được các vua phong là Già Lam Chân Tể đặt tượng Ngài ben trái Tam Bảo.

Hàng năm, bốn làng Sinh Liên, Sinh Quả, Minh Kha và Tê Quả tổ chức Hội làng vào hai ngày 17 và 18 tháng Giêng. Ngày ấy, bốn làng đều rước kiệu về chùa Tê Quả, sau khi tể rước linh đình còn tổ chức Hội thi ca hát giữa các làng,

Trong ngày vui, các cụ làng Tê Quả đọc câu ca


Làng tôi thắm đượm nghĩa tình

Yêu thương đoàn kết xóa nhanh đói nghèo


Thành phố Hà Nội có các nơi thờ Ngô Long là chùa Tê Quả (Tam Hưng Thanh Oai) chùa Cầu Đông (phos Hàng Đường) chùa Hàm Long (phố Hàm Long ) và chùa Vạn Ngọc (phường Tứ Liên)

Sự có mặt của Long Thần trong hệ thống các chùa là nét đặc sắc của đạo Phật nước ta, cho thấy sự tôn kính biết ơn của con dân Việt đối với các vị anh hùng đã đem lại an ninh hạnh phúc cho dân



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 23.5.2015.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn