Việt Văn Mới Newvietart
Việt Văn Mới




CHÙA VĨNH NGHIÊM –

CHỐN TỔ TRÚC LÂM THIỀN PHÁI




   Chùa có vị trí ở nga ba sông Lục Đầu giang – Kiếp Bạc , thường gọi là ngã ba Phượng Nhỡn. Bao quanh chùa có một số núi lớn , tiêu biểu lf núi Cô Tiên. Đến chùa có thể di theo sông Thương, sông Lục Nam và đường quốc lộ

Mấy năm về trước, hỏi thăm chùa Vĩnh Nghiêm dân địa phương không biết đó là chùa nào, họ chỉ biết ở thôn Đức La xã Trí Yên huyện Yên Dũng tỉnh Bắc Giang có một ngôi chùa cổ, gọi theo tên thôn là chùa Đức La, dân địa phương gọi Nôm là chùa La

Ba cái tên này thì Vĩnh Nghiêm là tên chữ, hiện nay đã nổi tiếng trong nước Theo tư liệu cổ, chùa được xây dựng đầu thời Lý, khi mà vua Lý Thái Tổ lên ngôi (1010-1028) TrảI qua các triều đại Trần, Lê đều có trùng tu phục dựng, đến nay khi qua cửa tam bảo còn thấy nền chùa là nền đất, thuộc triều đại nhà Trần được thực hiện với kỹ thuật lấy mật mía trộn với vôi và đát để tạo ra. Vị sư trụ trì Thích Thanh Vĩnh nói với khách “chúng tôi vẫn giữ nền đất này theo cổ xưa để giáo dục con cháu đâu là văn hóa của người Viêt Nam “

Chùa VĨnh Nghiêm xưa rộng lắm, vừa qua hưởng ứng lời kêu gọi “vì sự nghiệp giáo dục trẻ em” nhà chùa đã hiến đất để xây trường Tiểu học và Mẫu giáo


Ai qua Yên tử, Quỳnh lâm

Vĩnh Nghiêm chưa tới Phật tâm chưa thành


Với thành ý đó, tôi vào chốn Tổ. - nơi thờ ba vị Trúc Lâm tam tổ là :


- Giác hoàng Điều ngự Trần Nhân Tông

- Thiền sư Pháp Loa

- Thiền sư Huyền Quang


Tương truyền chùa được xây dựng đời Lý và được mở rộng vào thế kỷ XIII đời Trần. Lịch sử phát triển của chùa, gắn với sự phát triển của Thiền phái Trúc Lâm do vua Trần Nhân Tông sáng lập Ba vị Trúc Lâm tam tổ từng mở trường và thuyết pháp tại đây, do đó chùa Vĩnh Nghiêm được coi là chốn tổ của Thiền phái Trúc Lâm, là Trường Đại học đầu tiên của thiền phái, là trung tâm Phật giáo thời Trần.

Trên tấm bia lục lăng khắc chữ Hán ghi rằng đa “ Chùa Vĩnh Nghiêm là một danh lam được xây dựng giữa một khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp của vùng Kinh Bắc Nơi đây trang nghiêm rực rỡ, non cao ngàn dậm, trùng trùng điệp điệp vây quanh thành hình cái nong. Chùa ở chỗ con sông sóng nước dạt dào, mênh mông, quanh co uốn lượn chầu về như giải lụa bạc Đáng là một danh lam đứng dầu trong thiên hạ

Chùa Vĩnh Nghiêm hiện có 7 khối kiến trúc chính , dó là cổng Tam quan, Nhà Tiền đường, Thiêu hương, Thượng điện, Nhà tổ đệ nhất, Gác chuông, Nhà tổ đệ nhị, hai dẫy hành lang Đông Tây, khu vườn tháp. Trải qua nhiều lần trùng tu tôn tạo đến nay đa số nét kiến trúc của chùa đều mang mỹ thuật Lê – Nguyễn

Hiện nay chùa còn lưu giữ được nhiều hiện vật có giá trị : Hệ thống tượng Phật với quy mô bài trí chuẩn mực, các bia đá, hoành phi, câu dối, tủ thờ . Đặc biệt chùa Vĩnh Nghiêm còn lưu giữ kho mộc bản kinh Phật với 3.050 bản ván khắc chữ Hán rất có giá trị nghiên cứu về Phạt học, Khoa học và Lịch sử. Nay mộc bản chùa Vinh Nghiêm đã được UNESSCO công nhận là Di sản Ký ức thế giới khu vực Thái Bình Dương

Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm được tổ chức vào ngày 14 tháng Hai (âm lịch) thu hút đông đảo khách thập phương về dự.

Hội chùa Vĩnh Nghiêm được mở nhằm giỗ Tổ Trúc Lâm nên thường do vị sư trưởng chi phái Trúc Lâm đứng ra lo liệu Đây là một hội chùa lớn, nhiều năm nay thu hút khách thập phương đến chùa lễ Phật vãn cảnh.

Chúng tôi đến chùa, lễ Phật và được ngắm ba pho Truc Lâm tam tổ đặt tại hậu cung, ngắm cảnh chùa trùng trùng điệp điệp. Nơi đây có tấm bia cổ, chép sự tích rằng :

Vua Trần Nhân Tông lên ngôi năm 1279, đổi niên hiệu là Thiên Bảo, xứng là một vị vua nhân từ và có chí thao lược Ngài thường mời thiền khách đền giảng, nghiên cứu về tâm tông. Ở ngôi 5 năm, ngài nhường ngôi cho Trần Anh Tông rồi xuất gia.

Điều Ngự vào núi Yên Tử, sửa lại Đầu Đà Hạnh , mở khóa giảng về Phạt Pháp, tăng lữ đến đông đúc. Năm Giap Thìn Hưng Long thứ 12 (1304) Ngài tiếp nhận đệ tử là Pháp Loa

Điều Ngự đến chùa Vĩnh Nghiêm làm lễ kiết hạ giảng truyền Đăng Luc, lệnh cho Pháp Loa giảng Pháp Hoa kinh cho chúng tăng. Hết khóa hạ, Ngài về Yên Tử nằm ở am Ngọa Vân , ngày 1/XI bỗng dưng hóa . Vua Trần Anh Tông dâng tôn hiệu là Đại Thánh Trần Triều Trúc Lâm Đầu Đà Tĩnh Tuệ Giác Hoàng Điều Ngự Phật tổ.

Ngày 13 tháng 2 năm Canh Ngọ niên hiệu Khai Hựu thứ hai (1330) Phap Loa về viện Quỳnh Lâm đem những điều mà Điều Ngự đã truyền trước đây nay truyền cho Huyền Quang và dạy rằng phải giữ gìn. Ngày 3 tháng 3 sư Pháp Loa cầm bút viết kệ xong, không bệnh mà qua đời..Thái thượng hoàng phong là Tịnh trí tôn giả, hiệu là Pháp Viên thông

Sách “ Huyền Quang tam tổ thực lục”cho biết : Thủy Tổ của Huyền Quang ở hương Vạn Tái, Vũ Ninh, Bắc Giang là Lý Ân Hoa làm quan cho trièu Lý Thần Tông.. Đến tổ đời thứ 6 là Quang Dụ làm Chuyển Vận sứ đời Trần. Ông Quang Dụ sinh 4 con trai, Ngài là con út.đặt tên là Đạo Tái, năm 21 tuổi đỗ đầu khoa thi Đại tỉ, được tiêp Bắc sứ, văn chương ngôn ngữ hơn hẳn thượng quốc. Một lần theo vua Trần đến chùa Vĩnh Nghiêm nghe sư Pháp Loa giảng kinh, ông đã giác ngộ nói rằng “ Phú quý vinh hoa rồi cũng hết, như lá vàng mùa thu, mây trắng mùa hạ, làm sao giữ mãi được”. Nhân đó cảm khái dâng biểủ từ chức, xuât gia, đến thụ giaó Pháp Loa thiền sư. được Pháp Loa đặt tên là Huyền Quang, Ngài mất tại Côn Sơn ngày 23 tháng Giêng năm Giáp Ngọ Vua Trần Minh Tông cho tên thụy là Trúc Lâm thiền sư đệ tam đại

Từ đó, chùa Vĩnh Nghiêm là nơi thờ ba vị Trúc Lâm tam tổ.

Chúng tôi đến chùa Vĩnh Nghiêm, chiêm bái Phật, ngắm cảnh chùa, thành kính đọc trang kinh Phật in từ mộc bản do Trúc Lâm tam tổ để lại, đã được phóng to và dịch nghia, thêm cảm khái cuộc đời .


Ngày 12/11/2014



. Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ HàNội ngày 10.5.2015.

trích đăng lại bài vở đăng tải trong việt văn mới - newvietart.com xin vui lòng ghi rõ nguồn